{"id":195744,"date":"2026-01-26T16:22:03","date_gmt":"2026-01-26T09:22:03","guid":{"rendered":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/?p=195744"},"modified":"2026-01-27T09:08:40","modified_gmt":"2026-01-27T02:08:40","slug":"unboxing-internet-infrastructures-and-their-environmental-costs-and-what-you-can-do-about-it-youths-crucial-role-in-building-an-inclusive-and-sustainable-internet-society","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/unboxing-internet-infrastructures-and-their-environmental-costs-and-what-you-can-do-about-it-youths-crucial-role-in-building-an-inclusive-and-sustainable-internet-society\/","title":{"rendered":"\u1780\u17b6\u179a\u200b\u179f\u17d2\u179c\u17c2\u1784\u200b\u1799\u179b\u17cb\u200b\u17a2\u17c6\u1796\u17b8\u200b\u17a0\u17c1\u178a\u17d2\u178b\u17b6\u179a\u1785\u1793\u17b6\u179f\u1798\u17d2\u1796\u17d0\u1793\u17d2\u1792\u200b\u17a2\u17ca\u17b8\u1793\u1792\u17ba\u178e\u17b7\u178f\u200b \u1793\u17b7\u1784\u200b\u1795\u179b\u200b\u1794\u17c9\u17c7\u1796\u17b6\u179b\u17cb\u200b\u1794\u179a\u17b7\u179f\u17d2\u1790\u17b6\u1793\u200b\u179a\u1794\u179f\u17cb\u200b\u17a2\u17ca\u17b8\u1793\u1792\u17ba\u178e\u17b7\u178f\u200b \u1793\u17b7\u1784\u200b\u17a2\u17d2\u179c\u17b8\u200b\u178a\u17c2\u179b\u200b\u17a2\u17d2\u1793\u1780\u200b\u17a2\u17b6\u1785\u200b\u1792\u17d2\u179c\u17be\u200b\u1794\u17b6\u1793\u200b\u1780\u17d2\u1793\u17bb\u1784\u200b\u1794\u1789\u17d2\u17a0\u17b6\u200b\u1793\u17c1\u17c7\u200b\u17d6\u200b \u178f\u17bd\u1793\u17b6\u1791\u17b8\u200b\u178a\u17cf\u200b\u179f\u17c6\u1781\u17b6\u1793\u17cb\u200b\u179a\u1794\u179f\u17cb\u200b\u1799\u17bb\u179c\u1787\u1793\u200b\u1780\u17d2\u1793\u17bb\u1784\u200b\u1780\u17b6\u179a\u200b\u1780\u179f\u17b6\u1784\u200b\u179f\u1784\u17d2\u1782\u1798\u200b\u17a2\u17ca\u17b8\u1793\u1792\u17ba\u178e\u17b7\u178f\u200b\u1794\u17d2\u179a\u1780\u1794\u178a\u17c4\u1799\u200b\u1794\u179a\u17b7\u200b\u1799\u17b6\u200b\u1794\u1793\u17d2\u1793\u200b \u1793\u17b7\u1784\u200b\u1793\u17b7\u179a\u1793\u17d2\u178f\u179a\u1797\u17b6\u1796\u200b"},"content":{"rendered":"\n

វគ្គបទបង្ហាញអំពីការឈ្វេងយល់អំពីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងផលប៉ះពាល់បរិស្ថានរបស់អ៊ីនធឺណិត បានចាប់ផ្តើមជាមួយវីឌីអូបទបង្ហាញរបស់ លោកស្រី Dhanyashri Kamalakannan, អ្នកដឹកនាំអភិបាលកិច្ច និងជាអ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែករចនា វិទ្យាស្ថាន Pranava។<\/a>  នៅពេលដែលពិភពលោករបស់យើងកាន់តែមានឌីជីថល ចាប់ពីការអប់រំ ការប្រាស្រ័យទាក់ទង រហូតដល់ការកម្សាន្តនិងការចូលរួមក្នុងសង្គម យុវជនកំពុងចំណាយពេលច្រើននៅលើអ៊ីនធឺណិតជាងពេលណាៗទាំងអស់។ ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក យុវជនឥឡូវនេះប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតជាមធ្យមជិតប្រាំមួយម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ។<\/p>

ការធ្វើសមាហរណកម្មយ៉ាងស៊ីជម្រៅនៃឧបករណ៍ឌីជីថល<\/a>ទៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃនេះបង្ហាញទាំងឱកាស និងបញ្ហាប្រឈម។ ខណៈពេលដែលបច្ចេកវិទ្យាផ្តល់នូវលទ្ធភាពទទួលបានចំណេះដឹង ភាពច្នៃប្រឌិត និងការតភ្ជាប់ជាសកល វាក៏ទាមទារនូវទម្រង់ថ្មីនៃអក្ខរកម្មឌីជីថលផងដែរ។ វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពយុវជនដោយទាមទារជំនាញ និងការយល់ដឹងដើម្បីគ្រប់គ្រងការផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរបស់យុវជនជាមួយបច្ចេកវិទ្យា។ មិនត្រឹមតែត្រូវការការពង្រឹងសមត្ថភាពប៉ុណ្ណោះទេ យើងក៏ត្រូវគិតអំពីសុខុមាលភាពនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឌីជីថលរបស់យើងផងដែរ។<\/p>

ដោយមើលឃើញពីតម្រូវការ កញ្ចប់ឧបករណ៍មានគោលបំណងផលិតឯកសារអប់រំដែលជួយណែនាំយុវជនទៅកាន់ពិភពឌីជីថលប្រកបដោយការត្រិះរិះ និងមានទំនួលខុសត្រូវបន្ថែមផងដែរ។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះគឹបន្ថែមលើមូលដ្ឋានគ្រឹះសុវត្ថិភាពអនឡាញ៖ លើកទឹកចិត្តយុវជនឱ្យយល់ពីផលប៉ះពាល់ទូលំទូលាយនៃសកម្មភាពអនឡាញ ជាពិសេសផលជះអវិជ្ជមានដល់បរិស្ថាននៅពេលដែលចុចមួយដងទៅកាន់តំណភ្ជាប់ណាមួយ។ រាល់ការស្វែងរកព័ត៏មានតាមអ៊ីនធឺណិត ការផ្សាយវីដេអូ ឬឯកសារដែលបានចែករំលែកណាមួយគឹជាការចូលរួមចំណែកដល់ការប្រើប្រាស់ថាមពល និងការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនទៅក្នុងបរិយាកាសទាំងមូល។ ការជួយឱ្យយុវជនចេះកត់សម្គាល់ពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថានដោយប្រយោលនេះ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះមួយជំហានទៀតឆ្ពោះទៅកាន់អនាគតឌីជីថលដែលមាននិរន្តរភាព<\/p>

ជាការចូលរួមចំណែកក្នុងដំណើរការនេះ លោក Titouan Rispail, អ្នកស្ម័គ្រចិត្តផ្សព្វផ្សាយសហគមន៍ និងយុវជននៃអង្គការទិន្នន័យអំពីការអភិវឌ្ឍ (អូឌីស៊ី) បានចែករំលែកការយល់ដឹងអំពីរបៀបដែលគម្រោងកញ្ចប់ឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាកំពុងត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលនៅក្នុងនោះមានទាំងដំណើរការបកប្រែ និងជំហានដំបូងនៃការអនុវត្តនៅតាមខេត្ត។ គាំទ្រដោយមូលនិធិ មជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានរបស់បណ្តាញអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (APNIC) និង ISIF Asia Grant សមាសធាតុកណ្តាលនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងនេះគឺ កម្មវិធីបកប្រែ (Translathon)<\/a> ដែលជាសិក្ខាសាលាបកប្រែឧបករណ៍អប់រំជាភាសាខ្មែរ ដោយមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីសហគមន៍មូលដ្ឋាន។<\/p>

$\"\"$ <\/p>

លទ្ធផលគឺគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ កម្មវិធីនេះបានផលិតកញ្ចប់ឧបករណ៍ជាភាសាខ្មែរមុនដំបូងគេ ដែលធ្វើឱ្យឧបករណ៍ទាំងនោះកាន់តែទូលំទូលាយដល់អ្នកប្រើប្រាស់ទូទាំងប្រទេសអាចប្រើប្រាស់បាន។ អ្នកចូលរួមក៏មានឱកាសឈ្វេងយល់អំពីដានបរិស្ថាននៃការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ត ដែលមិនត្រូវបានបង្ហាញនៅពីក្រោយសកម្មភាពឌីជីថលប្រចាំថ្ងៃ ព្រមទាំងចំណេះដឹងដែលបង្កឱ្យមានភាពចង់ដឹងចង់ឃើញ និងសេចក្តីសាទរ។ សំខាន់ជាងនេះទៅទៀត កម្មវិធីបកប្រែនេះ បានបង្កើតការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងចំពោះគម្រោងផ្ទាល់ដោយមានអ្នកចូលរួមក្នុងកម្មវិធីបកប្រែនេះបានចូលរួមជាអ្នកស្ម័គ្រចិត្តជួយពេលអនុវត្តគម្រោងផ្ទាល់នៅក្នុងសហគមន៍តាមបណ្តាខេត្ត។<\/p>

ខេត្តដំបូងគេដែលត្រូវបានជ្រើសរើសសម្រាប់ការអនុវត្តគម្រោងនោះ គឺខេត្តព្រះវិហារ ដែលជាតំបន់មួយអង្គការទិន្នន័យអំពីការអភិវឌ្ឍបានធ្វើសកម្មភាពជាច្រើនតាមរយៈគម្រោងផ្សេងៗនៅសាលារៀន និងសហគមន៍។ សិក្ខាសាលានៅមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាពេញមួយជីវិតក្នុងភូមិ និងបណ្ណាល័យប្រយុទ្ធក្នុងទីរួមខេត្តព្រះវិហារ កន្លែងនេះជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់សម្រាប់ការអប់រំប្រកបដោយបរិយាបន្ន។ ដោយមើលឃើញពីមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំដែលបានកសាង និងទំនាក់ទំនងដែលនៅបន្តជាមួយសហគមន៍ ការណែនាំឧបករណ៍អប់រំនៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារគឺជាឱកាសដ៏ល្អដើម្បីបន្តពង្រឹងការចូលរួមរបស់អង្គការអូឌីស៊ីនៅតាមបណ្តាខេត្ត។<\/p>

សិក្ខាសាលាសំខាន់ៗពីរត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាពោធិ៍ និងមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាសហគមន៍ប៉ាលហាលដែលមានអ្នកចូលរួមសរុបចំនួន ១១០ នាក់ អាយុចាប់ពី ១២ ដល់ ១៦ ឆ្នាំ។ ដោយមានការជួយគាំទ្រពីអ្នកស្ម័គ្រចិត្តដែលធ្លាប់ចូលរួមក្នុងកម្មវិធីបកប្រែ វគ្គនេះបានផ្តល់នូវការណែនាំអំពីឧបករណ៍អប់រំជាភាសាខ្មែរយ៉ាងសកម្ម។ ដើម្បីធានាថាគំនិតទាំងនោះអាចអនុវត្តជាក់ស្តែងបាន និងត្រូវជាមួយបរិបទ អ្នកសម្របសម្រួលបានកែសម្រួលខ្លឹមសារមេរៀនឪ្យសមស្របនឹងបរិបទក្នុងតំបន់។ អ្នកស្ម័គ្រចិត្តកែសម្រួលបន្ថែមនៅពេលដែលចាំបាច់ ដោយលើកឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង និងពន្យល់មួយៗ ដើម្បីឱ្យសិស្សឆាប់យល់ច្បាស់អំពីមេរៀន។<\/p>

កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងនេះទទួលបានផលជាទីគាប់ចិត្ត។ សិក្ខាសាលាបានបណ្តុះគ្រាប់ពូជក្នុងការយល់ដឹងអំពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថានពីការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព និងផ្ដល់ការយល់ឃើញថ្មីដល់អ្នកចូលរួមវ័យក្មេងអំពីទម្លាប់ឌីជីថលប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ សិក្ខាសាលានេះបានជួយពង្រឹងទំនាក់ទំនងយូរអង្វែងរវាងអង្គការអូឌីស៊ី (អូឌីស៊ី) និងសហគមន៍នៅខេត្តព្រះវិហារ ការពង្រឹងទំនាក់ទំនងនេះក៏បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តជាបន្តចំពោះការអប់រំតាមមូលដ្ឋាន និងតាមសហគមន៍។ ការអនុវត្តដោយជោគជ័យនៅក្នុងខេត្តនេះ គឺជាជំហានដ៏សំខាន់ក្នុងគម្រោងឧបករណ៍អប់រំ ដែលគាំទ្រយុទ្ធសាស្ត្រយូរអង្វែងក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពដល់យុវជន និងកសាងអនាគតឌីជីថលប្រកបដោយការយល់ដឹង និងនិរន្តរភាព។<\/p>