{"id":197187,"date":"2026-03-31T11:28:27","date_gmt":"2026-03-31T04:28:27","guid":{"rendered":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/?p=197187"},"modified":"2026-03-31T11:32:38","modified_gmt":"2026-03-31T04:32:38","slug":"strengthening-reporting-using-data-building-the-capacity-of-journalists-to-report-on-natural-resources-in-cambodia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/strengthening-reporting-using-data-building-the-capacity-of-journalists-to-report-on-natural-resources-in-cambodia\/","title":{"rendered":"\u1796\u1784\u17d2\u179a\u17b9\u1784\u200b\u1780\u17b6\u179a\u200b\u179a\u17b6\u1799\u1780\u17b6\u179a\u178e\u17cd\u200b\u1796\u17d0\u178f\u17cc\u1798\u17b6\u1793\u200b\u178a\u17c4\u1799\u200b\u1794\u17d2\u179a\u17be\u1794\u17d2\u179a\u17b6\u179f\u17cb\u200b\u1791\u17b7\u1793\u17d2\u1793\u1793\u17d0\u1799\u200b\u17d6\u200b \u179b\u17be\u1780\u1780\u1798\u17d2\u1796\u179f\u17cb\u200b\u179f\u1798\u178f\u17d2\u1790\u1797\u17b6\u1796\u200b\u179a\u1794\u179f\u17cb\u200b\u17a2\u17d2\u1793\u1780\u200b\u179f\u17b6\u179a\u1796\u17d0\u178f\u17cc\u1798\u17b6\u1793\u200b\u179f\u1798\u17d2\u179a\u17b6\u1794\u17cb\u200b\u1780\u17b6\u179a\u200b\u179a\u17b6\u1799\u1780\u17b6\u179a\u178e\u17cd\u200b\u17a2\u17c6\u1796\u17b8\u200b\u1792\u1793\u1792\u17b6\u1793\u1792\u1798\u17d2\u1798\u1787\u17b6\u178f\u17b7\u200b\u1793\u17c5\u200b\u1780\u1798\u17d2\u1796\u17bb\u1787\u17b6\u200b"},"content":{"rendered":"\n

នៅថ្ងៃទី២៨–៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ អ្នកសារព័ត៌មាន និងអ្នកចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការសរសេររឿងបានចូលរួមវគ្គបណ្តុះបណ្តាលរយៈពេល ៣ថ្ងៃ ស្តីពី “អក្ខរកម្មទិន្នន័យសម្រាប់ការរាយការណ៍អំពីធនធានធម្មជាតិ” នៅរាជធានីភ្នំពេញ។<\/p>

អង្គការទិន្នន័យអំពីការអភិវឌ្ឍ (អូឌីស៊ី) ដោយមានការគាំទ្រថវិកាពី Global Forest Watch (GFW) បានរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះក្នុងគោលបំណងបំពេញចន្លោះសំខាន់មួយក្នុងវិស័យសារព័ត៌មានសម័យទំនើប គឺសមត្ថភាពក្នុងការបម្លែងទិន្នន័យស្មុគស្មាញឱ្យទៅជារឿងរ៉ាវមានភាពទាក់ទាញ និងផ្អែកលើភស្តុតាងដែលអាចជូនដំណឹង និងជំរុញឱ្យមានសកម្មភាព។<\/p>

ហេតុអ្វីបានជា “ការយល់ដឹងអំពីទិន្នន័យ” កាន់តែមានសារៈសំខាន់ជាងមុន<\/a><\/h5>
ការចូលប្រើប្រាស់ និងទាញយកទិន្នន័យកំពុងកើនឡើង ស្របពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាកំពុងជួបបញ្ហាកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ការផ្លាស់ប្តូរប្រើប្រាស់ដី និងការគ្រប់គ្រងបរិស្ថានប្រកបដោយចីរភាព។ ទោះបីជាយ៉ាងណា ការទាញយកទិន្នន័យតែមួយមុខមិនគ្រប់គ្រាន់នោះទេ។ អ្នកសារព័ត៌មានត្រូវតែមានជំនាញក្នុងការបកស្រាយ វិភាគ និងផ្សព្វផ្សាយទិន្នន័យទាំងនេះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងមានឥទ្ធិពលក្នុងការបង្ហាញពីស្ថានភាពពិតនៃបរិស្ថាន។<\/p>
$\"\"$ <\/a><\/p>
វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការនេះ ហើយបានបង្កើតឱកាសឱ្យអ្នកចូលរួមយកទិន្នន័យមកប្រើក្នុងការរាយការណ៍ដែលធ្វើឱ្យលេខ និងព័ត៌មានក្លាយជារឿងដែលងាយយល់ និងជួយពង្រឹងការពិភាក្សារបស់សាធារណៈឱ្យមានភាពច្បាស់លាស់ និងមានមូលដ្ឋានផ្អែកលើភស្តុតាង។<\/p>
$\"\"$ <\/a><\/p>

ពីទិន្នន័យទៅជារឿង៖ ដំណើរការសិក្សាដែលអនុវត្តជាក់ស្តែង<\/a><\/h5>
ក្នុងរយៈពេល ៣ថ្ងៃ អ្នកចូលរួមចំនួន ១៦នាក់ (ស្ត្រី ៩នាក់) បានចូលរួមក្នុងបទពិសោធន៍សិក្សាដែលមានការអនុវត្តជាក់ស្តែង ដើម្បីអភិវឌ្ឍជំនាញក្នុងការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យរបស់ពួកគេ។ ការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីស្ត្រីក៏បង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរដ៏សំខាន់ក្នុងការផលិតព័ត៌មានផ្អែកលើទិន្នន័យដែលមានបរិយាបន្ន និងទិន្នន័យឆ្លើយតបនឹងយេនឌ័រនៅកម្ពុជាផងដែរ។<\/p>
$\"\"$ <\/a><\/p>
អ្នកចូលរួមបានចាប់ផ្តើមដោយសិក្សាពីវិធីសាស្ត្រចូលប្រើ និងស្វែងរកថ្នាលទិន្នន័យបើកទូលាយ រៀនកំណត់អត្តសញ្ញាណទិន្នន័យដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រៃឈើ ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិ។ អ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះ គឺពួកគេបានអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពក្នុងការយល់ដឹងអំពីសូចនាករ និងទិន្នន័យអំពីទិន្នន័យ ដើម្បីវាយតម្លៃភាពទុកចិត្តបាន និងដែនកំណត់នៃទិន្នន័យដែលពួកគេប្រើប្រាស់។<\/p>
$\"\"$ <\/a><\/p>
បន្ទាប់មក វគ្គបណ្តុះបណ្តាលបានផ្តោតលើសារព័ត៌មានផ្អែកលើទិន្នន័យ ការសម្អាតទិន្នន័យ និងការវិភាគទិន្នន័យ។ ដោយប្រើឧបករណ៍ដូចជា Google Sheets និង Open Refine អ្នកចូលរួមបានអនុវត្តរៀបចំទិន្នន័យដើម និងទាញយកអត្ថន័យសំខាន់ៗពីវា។ នេះគឺជាជំហានបម្លែងសំខាន់ពីការរាយការណ៍ព័ត៌មានធម្មតាទៅជាការរាយការណ៍បែបស៊ើបអង្កេត និងបកស្រាយទិន្នន័យយ៉ាងសកម្ម។<\/p>
ទោះជាយ៉ាងណា ទិន្នន័យតែមួយគត់មិនអាចបង្កើតរឿងរ៉ាវបាននោះទេ។ ដូច្នេះ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលបានផ្តោតលើសារៈសំខាន់នៃការធ្វើឱ្យទិន្នន័យកាន់តែមានលក្ខណៈទាក់ទាញ និងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ដូចជាការយកមនុស្សជាប្រធាន ដែលបម្លែងលទ្ធផលស្មុគស្មាញទៅជារឿងដែលមានឥទ្ធិពលដល់អ្នកអានទូទៅ។ អ្នកចូលរួមបានសិក្សាពីវិធីសាស្ត្រធ្វើឱ្យព័ត៌មានបច្ចេកទេសងាយយល់ដោយមិនបាត់បង់ភាពត្រឹមត្រូវ និងធានាថារឿងរ៉ាវរបស់ពួកគេមានទាំងភាពទុកចិត្តបាន និងងាយស្រួលយល់។<\/p>
ផ្នែកចុងក្រោយផ្តោតលើការបង្ហាញទិន្នន័យជារូបភាព ដែលអ្នកចូលរួមបានរៀនពីការរចនារូបភាពឱ្យមានភាពច្បាស់លាស់ និងទាក់ទាញ។ តាមរយៈបច្ចេកទេសសរសេររឿង និងឧបករណ៍ទស្សនីយកម្មទិន្នន័យ ពួកគេបានយល់ពីរបៀបដែលក្រាហ្វ ផែនទី និងផ្ទាំងព័ត៌មានទិន្នន័យអាចបង្កើនឥទ្ធិពលនៃការរាយការណ៍ព័ត៌មានរបស់ពួកគេ។<\/p>
$\"\"$ <\/a><\/p>

ការកសាងសហគមន៍អ្នករាយការណ៍ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យ<\/a><\/h5>
ក្រៅពីជំនាញបច្ចេកទេស វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះក៏បានបង្កើតការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង និងបណ្តាញដ៏សំខាន់មួយ ដែលអ្នកសារព័ត៌មានបានមកជួបជុំគ្នាដើម្បីចែករំលែកបទពិសោធន៍ បញ្ហាប្រឈម និងគំនិតថ្មីៗ។<\/p>
ការផ្លាស់ប្តូរនេះបានបង្កើតបណ្តាញអ្នករាយការណ៍ផ្អែកលើទិន្នន័យដែលមានសមត្ថភាពក្នុងការសហការគ្នា គាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក និងលើកកម្ពស់ស្តង់ដារនៃការរាយការណ៍អំពីធនធានធម្មជាតិនៅកម្ពុជា។<\/p>
អ្នកចូលរួមក៏ទទួលបានឱកាសអនុវត្តជំនាញថ្មីៗរបស់ពួកគេ បន្ទាប់ពីវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះផងដែរ។ ជាមួយនឹងឱកាសក្នុងការទទួលបានការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេស និងធនធានសម្រាប់ការធ្វើព័ត៌មានផ្អែកលើទិន្នន័យ ដែលពួកគេអាចបម្លែងការសិក្សាទៅជាឥទ្ធិពលជាក់ស្តែង។<\/p>
$\"\"$ <\/a><\/p>

ការលើកកម្ពស់ភាពបើកទូលាយនិងការទទួលខុសត្រូវផ្នែកបរិស្ថាន<\/a><\/h5>
សរុបមក វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះមិនត្រឹមតែផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍជំនាញប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយពង្រឹងទំនួលខុសត្រូវ និងការចូលរួមរបស់សាធារណជនក្នុងការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិផងដែរ។<\/p>
នៅពេលដែលអ្នកសារព័ត៌មានអាចប្រើប្រាស់ទិន្នន័យបានយ៉ាងជឿជាក់ ពួកគេអាច៖<\/p>
បង្ហាញលំនាំ និងនិន្នាការ<\/li>
ប្រឆាំងនឹងព័ត៌មានមិនពិត<\/li>
ផ្តល់ការយល់ដឹងផ្អែកលើភស្តុតាងដល់សាធារណជន<\/li>
ធ្វើឱ្យអ្នកសម្រេចចិត្តមានការទទួលខុសត្រូវ<\/li><\/ul>
នៅក្នុងបរិបទព័ត៌មានដែលផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័ស សមត្ថភាពទាំងនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ដើម្បីធានាថាបញ្ហាបរិស្ថានត្រូវបានរាយការណ៍យ៉ាងត្រឹមត្រូវ ដោយទទួលខុសត្រូវ និងមានឥទ្ធិពល។<\/p>
$\"\"$ <\/a><\/p>
ទស្សនវិស័យ<\/a><\/h5>
វគ្គបណ្តុះបណ្តាល “អក្ខរកម្មទិន្នន័យសម្រាប់ការរាយការណ៍អំពីធនធានធម្មជាតិ” គឺជាជំហានសំខាន់មួយឆ្ពោះទៅរកបរិយាកាសសារព័ត៌មានដែលមានការយល់ដឹង និងផ្អែកលើទិន្នន័យនៅកម្ពុជា។ នៅពេលដែលអ្នកចូលរួមត្រឡប់ទៅសហគមន៍ និងកន្លែងធ្វើការរបស់ពួកគេវិញ ពួកគេមិនត្រឹមតែអាចយកជំនាញថ្មីនេះទៅជាមួយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងយកនូវការប្តេជ្ញាថ្មីផងដែរ។<\/p><\/body><\/html>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"នៅថ្ងៃទី២៨–៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ អ្នកសារព័ត៌មាន និងអ្នកចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការសរសេររឿងបានចូលរួមវគ្គបណ្តុះបណ្តាលរយៈពេល ៣ថ្ងៃ ស្តីពី “អក្ខរកម្មទិន្នន័យសម្រាប់ការរាយការណ៍អំពីធនធានធម្មជាតិ” នៅរាជធានីភ្នំពេញ។អង្គការទិន្នន័យអំពីការអភិវឌ្ឍ (អូឌីស៊ី) ដោយមានការគាំទ្រថវិកាពី Global Forest Watch (GFW) បានរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះក្នុងគោលបំណងបំពេញចន្លោះសំខាន់មួយក្នុងវិស័យសារព័ត៌មានសម័យទំនើប គឺសមត្ថភាពក្នុងការបម្លែងទិន្នន័យស្មុគស្មាញឱ្យទៅជារឿងរ៉ាវមានភាពទាក់ទាញ និងផ្អែកលើភស្តុតាងដែលអាចជូនដំណឹង និងជំរុញឱ្យមានសកម្មភាព។ហេតុអ្វីបានជា “ការយល់ដឹងអំពីទិន្នន័យ” កាន់តែមានសារៈសំខាន់ជាងមុនការចូលប្រើប្រាស់ និងទាញយកទិន្នន័យកំពុងកើនឡើង ស្របពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាកំពុងជួបបញ្ហាកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ការផ្លាស់ប្តូរប្រើប្រាស់ដី និងការគ្រប់គ្រងបរិស្ថានប្រកបដោយចីរភាព។ ទោះបីជាយ៉ាងណា ការទាញយកទិន្នន័យតែមួយមុខមិនគ្រប់គ្រាន់នោះទេ។ អ្នកសារព័ត៌មានត្រូវតែមានជំនាញក្នុងការបកស្រាយ វិភាគ និងផ្សព្វផ្សាយទិន្នន័យទាំងនេះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងមានឥទ្ធិពលក្នុងការបង្ហាញពីស្ថានភាពពិតនៃបរិស្ថាន។វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការនេះ ហើយបានបង្កើតឱកាសឱ្យអ្នកចូលរួមយកទិន្នន័យមកប្រើក្នុងការរាយការណ៍ដែលធ្វើឱ្យលេខ និងព័ត៌មានក្លាយជារឿងដែលងាយយល់ និងជួយពង្រឹងការពិភាក្សារបស់សាធារណៈឱ្យមានភាពច្បាស់លាស់ និងមានមូលដ្ឋានផ្អែកលើភស្តុតាង។ពីទិន្នន័យទៅជារឿង៖ ដំណើរការសិក្សាដែលអនុវត្តជាក់ស្តែងក្នុងរយៈពេល ៣ថ្ងៃ អ្នកចូលរួមចំនួន ១៦នាក់ (ស្ត្រី ៩នាក់) បានចូលរួមក្នុងបទពិសោធន៍សិក្សាដែលមានការអនុវត្តជាក់ស្តែង ដើម្បីអភិវឌ្ឍជំនាញក្នុងការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យរបស់ពួកគេ។ ការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីស្ត្រីក៏បង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរដ៏សំខាន់ក្នុងការផលិតព័ត៌មានផ្អែកលើទិន្នន័យដែលមានបរិយាបន្ន និងទិន្នន័យឆ្លើយតបនឹងយេនឌ័រនៅកម្ពុជាផងដែរ។អ្នកចូលរួមបានចាប់ផ្តើមដោយសិក្សាពីវិធីសាស្ត្រចូលប្រើ និងស្វែងរកថ្នាលទិន្នន័យបើកទូលាយ រៀនកំណត់អត្តសញ្ញាណទិន្នន័យដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រៃឈើ ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិ។ អ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះ គឺពួកគេបានអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពក្នុងការយល់ដឹងអំពីសូចនាករ និងទិន្នន័យអំពីទិន្នន័យ ដើម្បីវាយតម្លៃភាពទុកចិត្តបាន និងដែនកំណត់នៃទិន្នន័យដែលពួកគេប្រើប្រាស់។បន្ទាប់មក វគ្គបណ្តុះបណ្តាលបានផ្តោតលើសារព័ត៌មានផ្អែកលើទិន្នន័យ […]","protected":false},"author":129,"featured_media":197189,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[41943,30927,30162,41941],"tags":[52840,53901],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197187"}],"collection":[{"href":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/wp-json\/wp\/v2\/users\/129"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197187"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":197206,"href":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197187\/revisions\/197206"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/wp-json\/wp\/v2\/media\/197189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}