{"id":198580,"date":"2026-06-23T17:46:58","date_gmt":"2026-06-23T10:46:58","guid":{"rendered":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/?p=198580"},"modified":"2026-06-23T17:46:58","modified_gmt":"2026-06-23T10:46:58","slug":"civil-societys-presence-in-the-budget-room-participating-in-cambodias-national-public-forum-on-public-financial-management","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opendevelopmentcambodia.net\/km\/civil-societys-presence-in-the-budget-room-participating-in-cambodias-national-public-forum-on-public-financial-management\/","title":{"rendered":"\u179c\u178f\u17d2\u178f\u1798\u17b6\u1793\u200b\u179a\u1794\u179f\u17cb\u200b\u179f\u1784\u17d2\u1782\u1798\u200b\u179f\u17ca\u17b8\u200b\u179c\u17b7\u179b\u200b\u1793\u17c5\u200b\u1780\u17d2\u1793\u17bb\u1784\u200b\u1794\u1793\u17d2\u1791\u1794\u17cb\u200b\u1790\u179c\u17b7\u1780\u17b6\u200b\u17d6\u200b \u1780\u17b6\u179a\u200b\u1785\u17bc\u179b\u179a\u17bd\u1798\u200b\u1780\u17d2\u1793\u17bb\u1784\u200b\u179c\u17c1\u1791\u17b7\u1780\u17b6\u179f\u17b6\u1792\u17b6\u179a\u178e\u17c8\u200b\u1787\u17b6\u178f\u17b7\u200b\u179a\u1794\u179f\u17cb\u200b\u1780\u1798\u17d2\u1796\u17bb\u1787\u17b6\u200b\u179f\u17d2\u178f\u17b8\u200b\u1796\u17b8\u200b\u1780\u17b6\u179a\u200b\u1782\u17d2\u179a\u1794\u17cb\u1782\u17d2\u179a\u1784\u200b\u17a0\u17b7\u179a\u1789\u17d2\u1789\u179c\u178f\u17d2\u1790\u17bb\u200b\u179f\u17b6\u1792\u17b6\u179a\u178e\u17c8"},"content":{"rendered":"\n

នៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រុមការងាររបស់អង្គការទិន្នន័យអំពីការអភិវឌ្ឍ (អូឌីស៊ី) បានចូលរួមជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធនានាមកពីបណ្ដាអង្គការសង្គមស៊ីវិល រាជរដ្ឋាភិបាល និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ សម្រាប់វេទិកាសាធារណៈជាតិស្តីពី «ការចូលរួមរបស់សាធារណជនក្នុងការពង្រឹងតម្លាភាព គណនេយ្យភាព និងភាពជឿទុកចិត្តនៃថវិកាជាតិក្នុងដំណើរការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ»។ ក្នុងនាមជាផ្នែកមួយនៃក្រុមការងារថវិកាជាតិ អង្គការអូឌីស៊ីគឺជាសំឡេងមួយក្នុងចំណោមសំឡេងជាច្រើនពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាននៃសង្គមកម្ពុជា ដែលបានមកជួបជុំគ្នាដើម្បីឈ្វេងយល់ពីការដែលសង្គមស៊ីវិលអាចចូលរួមកាន់តែមានអត្ថន័យជាមួយថវិកាជាតិ និងជាពេលវេលាសមរម្យមួយក្នុងការចាប់ផ្ដើមចូលរួមជាមួយគ្នា។<\/p>

$\"\"$ <\/p>

សិក្ខាសាលានេះបានចាប់ផ្ដើមដោយមានវឌ្ឍនភាពគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ សន្ទស្សន៍នៃការអង្កេតលើការបើកចំហថវិកា (OBI) របស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាសូចនាករអន្តរជាតិមួយវាស់វែងពីកម្រិតនៃភាពងាយស្រួលក្នុងការទទួលបាន និងការយល់ដឹងរបស់សាធារណជនចំពោះឯកសារថវិការបស់រដ្ឋាភិបាល បានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍កន្លងមក ពីពិន្ទុត្រឹមតែ ៨ នៅឆ្នាំ២០១៥ ដល់ ៥៤ នៅឆ្នាំ២០២៥។ ទោះបីជាកំណើននេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកែទម្រង់យ៉ាងពិតប្រាកដរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ (MEF) រួមទាំងការចូលរួមក្នុងដំណើរការកែទម្រង់ថវិកាដែលទទួលបានការគាំទ្រពីសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ក៏ដោយ ប៉ុន្តែកម្ពុជានៅមិនទាន់ឈានដល់កម្រិតពិន្ទុ ៦១ ដែលអង្គការភាពជាដៃគូថវិកាអន្តរជាតិ (IBP) ចាត់ទុកថា ជាកម្រិត «គ្រប់គ្រាន់» នៅឡើយទេ។ សារសំខាន់ដែលបានលេចចេញពីអ្នកចូលរួមគឺច្បាស់លាស់ថា៖ ទោះបីជាពិន្ទុកំពុងតែឆ្ពោះទៅក្នុងទិសដៅវិជ្ជមានក៏ដោយ ការចូលរួមប្រកបដោយអត្ថន័យពីសាធារណជន និងសង្គមស៊ីវិល គឺជាកត្តាចាំបាច់ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅនេះ។<\/p>

$\"\"$ <\/p>

ប្រធានបទមួយដែលត្រូវបានលើកឡើងជាញឹកញាប់ពេញមួយថ្ងៃ គឺភាពខុសគ្នារវាង «ការចំណាយកាន់តែច្រើន» និង «ការចំណាយកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព»។ ការពិភាក្សាអំពីប្រព័ន្ធចំណូលសាធារណៈរបស់កម្ពុជា ដែលប្រមូលចំណូលពីប្រភេទពន្ធ និងចំណូលមិនមែនពន្ធចំនួន ១៨ ប្រភេទ រួមមានពន្ធលើតម្លៃបន្ថែម (VAT) ពន្ធលើប្រាក់ចំណេញ អាករគយ ការជួលទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ និងការជួលដីជាដើម បានបង្ហាញថា ការប្រមូលចំណូលបានច្រើនតែមួយមុខ មិនអាចធានាបានថា ថវិកាទាំងនោះនឹងត្រូវបានបែងចែកទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានតម្រូវការបំផុតនោះទេ។ សហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យមដែលតំណាងឱ្យអាជីវកម្មជាង៩០ភាគរយនៅក្នុងប្រទេស និងរួមចំណែកប្រមាណ៥០ទៅ៦០ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប(GDP)ត្រូវបានគូសបញ្ជាក់ថាជាអ្នករួមចំណែកដ៏សំខាន់ចំពោះមូលដ្ឋានពន្ធ និងភាគីពាក់ព័ន្ធដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ដោយផ្ទាល់លើការបែងចែកថវិកា។<\/p>

$\"\"$ <\/p>

សំណួរជាច្រើនត្រូវបានលើកឡើងអំពីថាតើថវិកាពីវិស័យថាមពលនឹងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការកើនឡើងដែរឬទេ ហើយថាតើសហគមន៍ដែលរស់នៅតាមតំបន់ព្រំដែននឹងទទួលបានការគាំទ្រផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមូលដ្ឋានតាមរយៈកញ្ចប់អន្តរាគមន៍របស់រដ្ឋាភិបាលដែរឬយ៉ាងណា។ ការពិភាក្សាក៏បានលើកឡើងអំពីថាតើជនមានពិការភាពមានការបែងចែកថវិកាជាក់លាក់សម្រាប់ពួកគេដែរឬទេ ដែលនេះជាសំណួរឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីការអំពាវនាវកាន់តែទូលំទូលាយសម្រាប់ការរៀបចំថវិកាក្នុងការឆ្លើយតបប្រកបដោយការគិតគូរពីជនងាយរងគ្រោះបំផុត។<\/p>

$\"\"$ <\/p>

សិក្ខាសាលានេះក៏បានពិនិត្យមើលផងដែរអំពីឧបករណ៍ដែលមានស្រាប់សម្រាប់កែលម្អតម្លាភាព។ សំណើដែលត្រូវបានលើកឡើងមានចាប់ពីការពង្រឹងប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងការរៀបចំសិក្ខាសាលាផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន រហូតដល់ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទជំនួយ (hotline) ដែលបំពាក់ដោយបច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដើម្បីធ្វើឱ្យព័ត៌មានថវិកាកាន់តែងាយស្រួលក្នុងការទទួលបាន និងយល់ដឹងសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានចំណេះដឹងបច្ចេកទេសនៅមានកម្រិត។ ការយល់ដឹងដ៏សំខាន់មួយដែលចែករំលែកដោយវាគ្មិនជាច្រើនគឺថាថវិកាជាតិជាកម្មសិទ្ធិរបស់សាធារណជនហើយបំណុលសាធារណៈដែលកំពុងកើនឡើង និងមានអារម្មណ៍កាន់តែខ្លាំងឡើងនៅកម្រិតគ្រួសារធ្វើឱ្យការត្រួតពិនិត្យ និងការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋលើដំណើរការថវិកាមិនមែនគ្រាន់តែជាសិទ្ធិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាភាពចាំបាច់ផងដែរ។<\/p>

$\"\"$ <\/p>

ជាមួយគ្នានឹងការសម្លឹងមើលទៅមុខ សិក្ខាសាលានេះបានគូសបញ្ជាក់ពីតម្រូវការសម្រាប់ក្របខណ្ឌរួមមួយដែលពង្រឹងការសម្របសម្រួលរវាងថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ខណៈពេលដែលបង្កើតបណ្តាញដ៏មានអត្ថន័យសម្រាប់ការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ យន្តការដែលអនុញ្ញាតឱ្យសហគមន៍ និងសង្គមស៊ីវិលបង្ហាញពីអាទិភាពរបស់ពួកគេអាចជួយរដ្ឋាភិបាលឱ្យកំណត់បានកាន់តែប្រសើរឡើងនូវកន្លែងដែលត្រូវការធនធាន និងការយកចិត្តទុកដាក់បំផុត។<\/p>

សម្រាប់អង្គការអូឌីស៊ីវេទិកានេះមិនត្រឹមតែជាឱកាសមួយដើម្បីចូលរួមស្តាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាបានពង្រឹងសារៈសំខាន់នៃការប្រែក្លាយការសន្ទនាទៅជាសកម្មភាពជាក់ស្ដែង។ ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំខាងមុខអង្គការអូឌីស៊ីនឹងពង្រឹងបន្ថែមនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងការលើកកម្ពស់ការទទួលបានព័ត៌មានអំពីថវិកា និងហិរញ្ញវត្ថុរបស់សាធារណជនដោយធានាថាទិន្នន័យមិនត្រឹមតែអាចរកបានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងងាយយល់ និងមានប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។<\/p>