ទំព័រព័ត៌មានទិន្នន័យនេះត្រូវបានចេញផ្សាយលើកដំបូង៖ ថ្ងៃទី១២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២
តើការវិនិយោគបរទេសគឺជាអ្វី?
ការវិនិយោគបរទេស គឺសំដៅទៅលើការវិនិយោគដោយជនបរទេសនៅក្នុងប្រទេសមួយផ្សេងទៀត ហើយអនុញ្ញាតឱ្យវិនិយោគិនមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងទៅលើទ្រព្យសម្បត្តិ ឬក្រុមហ៊ុនក្នុងប្រទេសនោះ។ វិនិយោគិនក៏មានតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងការងារគ្រប់គ្រង និងការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។ ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស ដែលជាប្រភេទនៃការវិនិយោគបរទេស គឺជាការវិនិយោគរូបវន្តរយៈពេលវែង និងមានការទិញនៅបរទេសដោយក្រុមហ៊ុនមួយ។ សកម្មភាពនៃការវិនិយោគប្រភេទនេះជាទូទៅ រួមមាន ការបើកសហគ្រាសឧស្សាហកម្ម ការទិញសំណង់អគារ ការបើករោងចក្រ ការទិញម៉ាស៊ីន ហើយឧបករណ៍ផ្សេងៗទៀត។
ហេតុអ្វីបានជាវិនិយោគិនវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?
ប្រទេសកម្ពុជា គឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេស ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់លឿនបំផុត ព្រោះប្រទេសកម្ពុជាបានរក្សាកំណើនជាមធ្យម ៧,៧% ចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ២០១៩។ ទោះបីជាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះដោយសារជំងឺរាតត្បាតនៅឆ្នាំ២០២០ ក៏ដោយ កម្ពុជានៅតែបានបង្កើតការងារជាង ១៥០,០០០ កន្លែងតាមរយៈគម្រោងវិនិយោគថ្មីចំនួន ១៩៥ និងសំណើពង្រីកផលិតកម្មចំនួន ៤៣ ផងដែរ។ ប្រទេសកម្ពុជាជួយឱ្យការវិនិយោគមានភាពរីកចម្រើនដោយសារហេតុផលសំខាន់ៗចំនួនបួន៖
- បរិយាកាសវិនិយោគមានអំណោយផល៖ សេដ្ឋកិច្ចបើកទូលាយ ការលើកទឹកចិត្តវិនិយោគមានភាពទាក់ទាញ និងដំណើរការអនុម័តមានភាពងាយស្រួល
- កម្លាំងពលកម្មមានភាពប្រកួតប្រជែង៖ កម្លាំងពលកម្មវ័យក្មេងដែលសកម្ម និងជំនាញ និងប្រាក់ឈ្នួលមានភាពប្រកួតប្រជែង
- បណ្តាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធពាណិជ្ជកម្ម៖ កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដែលមានសក្តានុពល ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន និងទីផ្សារសំខាន់ៗ
- កំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព៖ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរឹងមាំ បរិយាកាសជំនួញមានស្ថិរភាព និងការយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើចីរភាព។
ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងគម្រោងវិនិយោគកម្ពុជា (cdcIPM)
នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) បានដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការនូវវេទិកាចុះបញ្ជីវិនិយោគថ្មីមួយដែលមានឈ្មោះថា ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងគម្រោងវិនិយោគកម្ពុជា (cdcIPM)។ ប្រព័ន្ធ cdcIPM នេះផ្ដល់លទ្ធភាពឱ្យវិនិយោគិនដាក់ពាក្យដោយផ្ទាល់ពីគ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់ពេលវេលា ដើម្បីសម្រួលកិច្ចវិនិយោគឱ្យ កាន់តែមានភាពងាយស្រួល កាត់បន្ថយពេលវេលា ធានាបាននូវតម្លាភាព សុក្រឹតភាព និងប្រសិទ្ធភាព ព្រមទាំង ចូលរួមកសាងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថល និងរដ្ឋាភិបាលឌីជីថលនៅកម្ពុជា។ លើសពីនេះ វាចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកសាងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម និងរដ្ឋាភិបាលឌីជីថលនៅកម្ពុជា។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមចូលទៅកាន់តំណភ្ជាប់នេះ៖ https://ipm.cdc.gov.kh/ ។
តើប្រទេសកម្ពុជាមានវិស័យអាទិភាពអ្វីខ្លះ?
ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានចុះបញ្ជីវិស័យអាទិភាពចំនួនប្រាំមួយ ដែលជាផ្នែកដ៏រឹងមាំនៃសេដ្ឋកិច្ច និងការវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៖
- កសិ-ចំណីអាហារ
- យានយន្ត
- អេឡិចត្រូនិច
- វាយនភ័ណ្ឌ និងសំលៀកបំពាក់
- កង់ និងគ្រឿងបង្គុំ
- គ្រឿងសង្ហារិម និងឧស្សាហកម្មឈើដាំ
តើការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសបានរួមចំណែកដល់ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ប្រទេសកម្ពុជាប៉ុន្មាន?
តើនិន្នាការនៃការវិនិយោគតាមប្រទេស និងវិស័យនៅប្រទេសកម្ពុជាមានលក្ខណៈបែបណា?
ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ប្រទេសចិន គឺជាប្រទេសវិនិយោគបរទេសកំពូលនៅក្នុងកម្ពុជា ដែលមានបានវិនិយោគចំនួន ៣ ១៧៩ លានដុល្លារ និងប្រទេសវិនិយោគបរទេសកំពូលបន្ទាប់គឺប្រទេសជប៉ុន (៨៨២ លានដុល្លារ)។ ខណៈពេលដែលការវិនិយោគរបស់ចិនបានបន្តធ្លាក់ចុះពី ២ ៧៤៦ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០១៩ មក ១ ៣៩៣ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២០ អ្នកវិនិយោគបរទេសថ្មីមកពីតំបន់អាមេរិកបានមកវិនិយោគ។ កោះ British Virgin បានបង្ហាញពីការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ជាមួយនឹងទុនវិនិយោគចំនួន ៥៤៦ លានដុល្លារ ហើយកោះ Cayman បានក្លាយជាអ្នកវិនិយោគបរទេសកំពូលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២០ ជាមួយនឹងទុនវិនិយោគចំនួន ១ ៧២២ លានដុល្លារ។
ក្រាបបន្ទាត់ខាងក្រោមបង្ហាញពីការប្រែប្រួលនៃការវិនិយោគតាមវិស័យក្នុងប្រទេសកម្ពុជាចាប់ពីឆ្នាំ២០១៦ ដល់ឆ្នាំ២០២០។ ប៉ុន្តែវាបានបង្ហាញពីនិន្នាការធ្លាក់ចុះក្នុងអំឡុងពេលឆ្នាំ២០១៩ - ២០២០ លើកលែងតែវិស័យថាមពលដែលបានកើនឡើងពី ១៥៨ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ដល់ ១ ៧៦៣ លានដុល្លារនៅក្នុងឆ្នាំបន្ទាប់។ វិស័យទេសចរណ៍បានបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំបំផុត ដោយសារតែវាបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងពី ១ ៥០៨ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ដល់ ៦ ០៥១ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០១៩ មុនពេលធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ៣ ៨៤០ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២០។ គួរឱ្យយកត់សំគាល់ថា ការវិនិយោគក្នុងវិស័យសេវាកម្មបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងពី ៣ ១៧២ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ដល់ ១ ០២១ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ដល់ ៣២១ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២០។
តើច្បាប់ថ្មីនិងច្បាប់ចាស់ស្តីពីវិនិយោគនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានភាពស្រដៀងគ្នានិងភាពខុសគ្នាយ៉ាងដូចម្តេច ?
ភាពស្រដៀងគ្នា:
- ការលើកទឹកចិត្តវិនិយោគ៖ គ្រប់គម្រោងវិនិយោគណាមួយ ដែលមានបំណងចង់ទទួលបានឈ្មោះជាគម្រោងដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ (គ.ល.គ) មិនត្រូវដាក់ក្នុងបញ្ជីអវិជ្ជមានទេ។
- ការធានាវិនិយោគ៖ ច្បាប់ចាស់និងច្បាប់ថ្មីបានផ្តោតសំខាន់លើបួនចំនុចសំខាន់ៗទាក់ទងនឹងការធានាវិនិយោគ ដែលមាន ដូចជា រដ្ឋមិនត្រូវមានភាពមិនរើសអើងចំពោះវិនិយោគិនបរទេស រដ្ឋមិនត្រូវធ្វើជាតូបនីយកម្ម រដ្ឋមិនត្រូវកំណត់ថ្លៃផលិតផលឬសេវាកម្ម ហើយរដ្ឋត្រូវឱ្យសិទ្ធិក្នុងការទិញរូបិយប័ណ្ណបរទេស។
- ការលើកទឹកចិត្តដែលត្រូវបានអនុម័ត៖ ការលើកទឹកចិត្តដែលត្រូវបានអនុម័តដោយ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (ក.អ.ក) អាចត្រូវបានផ្ទេរតាមរយៈការទិញ ការលក់ ឬការរួមបញ្ចូលនៃគម្រោងវិនិយោគ ប៉ុន្តែមិនអាចផ្ទេទៅតតិយជនណាមួយបានទេ។
- វិវាទ និងការដោះស្រាយវិវាទ៖ ដំណើរការនៃការដោះស្រាយវិវាទរវាងវិនិយោគិនគឺធ្វើឡើងតាមយន្តការសម្របសម្រួលដោយ ក.អ.ក ឬដោយអនុគណៈកម្មាធិការវិនិយោគរាជធានី ខេត្ត ស្របតាមនីតិវិធីនៃសំណើជាលាយលក្ខណ៍អក្សរពីភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងឡាយក្នុងរយៈពេល៣០ថ្ងៃ។
តើព្រឹត្តិការណ៍អ្វីខ្លះដែលប៉ះពាល់ដល់ការវិនិយោគនៅកម្ពុជា?
ប្រទេសកម្ពុជា គឺជាប្រទេសដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតទាប ហើយមានសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់លឿនបំផុតដែលមានអត្រាកំណើនប្រហែល ៧% ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១។ សេដ្ឋកិច្ច និងការវិនិយោគរបស់ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់ដោយច្បាប់ បទប្បញ្ញត្តិ និងព្រឹត្តិការណ៍ដូចខាងក្រោម។