គោលដៅទី១២ ការប្រើប្រាស់ និងការផលិតប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ​

​គោលដៅ​សំខាន់​មួយ​នៃ​របៀបវារៈ​ឆ្នាំ​ ២០៣០​ គឺ​ “​កាត់​បន្ថយ​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​ពី​ការ​ប្រើប្រាស់​ធនធាន​ និង​ការ​រិច​រិល​បរិស្ថាន​”​ ។​1​ ការ​ប្រើប្រាស់​ និង​ផលិតកម្ម​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​លើកកម្ពស់​ធនធាន​ និង​ប្រសិទ្ធភាព​ថាមពល​ក៏​ដូច​ជា​ការ​កាត់​បន្ថយ​ថ្លៃដើមនៃ​សេដ្ឋកិច្ច​ សង្គម​ និង​បរិស្ថាន​។​ គោលដៅ​ទាំងនេះ​មាន​គោលបំណង​មិន​ត្រឹមតែ​ឆ្ពោះទៅ​រក​ការ​អភិវឌ្ឍ​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ ប៉ុន្តែ​ថែម​ទាំង​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​ការ​ប្រកួតប្រជែង​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ការ​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ​ផង​ដែរ​។​2​ ដោយសារ​កំណើនប្រជាជន​ក៏​ដូច​ជា​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​ស្ថានភាព​រស់នៅ​របស់​ប្រជាជន​នៅ​បណ្តា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍន៍​ រួម​ទាំង​វិបុលភាព​បុគ្គល​ និង​តម្រូវការ​ទិញ​ថាមពល​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ធនធានធម្មជាតិ​ដែល​បាន​កំពុង​តែ​មាន​កំណត់​កាន់តែ​រង​សម្ពាធ​ឡើង​។​ ប្រសិនបើ​របៀបរបប​រស់នៅ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នៅ​តែ​បន្ត​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​ ២០៥០​​ នោះ​តម្រូវការ​នឹង​កើនឡើង​ស្ទើរតែ​ស្មើនឹង​ភព​ផែនដី​ចំនួន​បី​។​ ដូច្នេះ​ទាំង​អ្នក​ប្រើប្រាស់​ និង​អ្នក​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ត្រូវ​បាន​លើកទឹកចិត្ត​ឱ្យធ្វើ​សកម្មភាព​ក្នុង​ការ​ពង្រឹងសមត្ថភាព​ផលិតកម្ម​ដែល​ប្រកបដោយ​ភាព​ច្នៃប្រឌិត​ និង​កាត់​បន្ថយ​សំណល់​ និង​ការ​ប្រើប្រាស់​ជា​លក្ខណៈ​បុគ្គល​។​3

​ជាស​កល​ មាន​ចំណុច​ដៅ​ចំនួន​ ៨​ និង​មាន​មធ្យោបាយ​នៃ​ការ​អនុវត្ត​ចំណុច​ដៅ​ទាំងនោះ​ចំនួន​ ៣​។​ ខណៈ​ពេល​ដែល​ចំណុច​ដៅ​មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​បាន​គ្រប់គ្រង​បាន​យ៉ាង​ខ្ជាប់ខ្ជួន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ជា​ច្រើន​ ប៉ុន្តែ​អ្វី​ដែល​ពិសេស​នោះ​គឺ​ ចំណុច​ដៅ​ ១២.១​ ១២.A​ ១២.B​ និង​ ១២.C​ ដែល​អាច​នឹង​សម្រេចបាន​តាម​រយៈ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​រួម​គ្នា​រវាង​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍន៍​ និង​ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយ​អភិវឌ្ឍន៍​ រួម​ជាមួយនឹង​ប្រទេស​អភិវឌ្ឍន៍​ ដែល​នឹង​ត្រូវ​បាន​គេ​លើកទឹកចិត្ត​ឱ្យ​នាំមុខ​ក្នុង​ការងារ​នេះ​។​

ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ពី​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហស្ស​វត្សរ៍​ ទៅ​កាន់​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍ​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​ទី​១២​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​

​មិន​មាន​គោលដៅ​ណាមួយ​នៃ​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហស្ស​វត្សរ៍​កម្ពុជា​ (​គ​.​អ​.​ស​.​ក​)​ ដែល​បាន​កើត​ចេញពី​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហស្ស​វត្សរ៍​ពិភពលោក​ (​គ​.​អ​.​ស​)​ បាន​ដោះស្រាយ​ដោយ​ផ្ទាល់​ទៅ​លើ​ការ​ប្រើប្រាស់​ និង​ផលិតកម្ម​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​ឡើយ​។​ ទោះ​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​ យើង​អាច​មើលឃើញ​ភាព​ស្រ​ដៀង​គ្នា​រវាង​ គ​.​អ​.​ស​.​ក​​ ៧​ ដែល​មាន​គោលបំណង​ធានា​ស្ថេ​រ​ភាព​បរិស្ថាន​ និង​គ​.​អ​.​ច​​ ១២​​។

​គ​.​អ​.​ស​.​ក​​ ៧​ ទាក់ទង​នឹង​ចំណុច​ដៅ​ ៧.១៣​ “បញ្ចូល​គោលការណ៍​អភិវឌ្ឍ​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​ទៅ​ក្នុង​គោលនយោបាយ​ និង​កម្មវិធី​ជាតិ​ និង​បង្កើន​ធនធានបរិស្ថាន​”​ ដែល​តាម​ផ្នែក​បច្ចេកទេស​វា​ត្រូវ​នឹង​ចំណុច​ដៅ​ ១២.១​ នៃ​គ​.​អ​.​ច​​ ១២។​ ទោះ​យ៉ាងណា ​វា​ជា​ការ​សំខាន់​ក្នុង​ការ​កត់​សម្គាល់ថា​ គ​.​អ​.​ស​.​ក​ ៧​ មិនសូវ​សង្កត់ធ្ងន់​ លើ​ធនធានបរិស្ថាន​ ការ​ទទួល​បាន​ទឹក​ស្អាត​ និង​អនាម័យ​ ក៏​ដូច​ជា​សមាមាត្រ​នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​ទីក្រុង​/​ជនបទ​ដែល​មាន​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​នូវ​សុវត្ថិភាព​ដីធ្លី​ ខណៈ​ដែល​ គ​.​អ​.​ច​​ ១២​ ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​តម្រូវការ​ក្នុង​ការ​ការពារ​ធនធានបរិស្ថាន​ដោយ​ការ​គ្រប់គ្រង​ និង​កែ​ច្នៃ​សំណល់​ប្រកបដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​។​ សូចនាករ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​បំផុត​នៃ​ គ​.​អ​.​ស​.​ក​ទី៧​ ទាក់ទង​នឹង​ការ​ប្រើប្រាស់​ និង​ផលិតកម្ម​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​នោះ​គឺ​ ការ​ប្រើប្រាស់​វត្ថុធាតុដើម​ក្នុងស្រុក​ ត្រង់​ចំណុច​ការ​ពឹងផ្អែក​លើ​គ្រួសារ​កម្ពុជា​លើ​អុស​សម្រាប់​ប្រើ​ជា​ថាមពល​ ដែល​គោលបំណង​នៃ​ចំណុច​ដៅ​នេះ​សំដៅ​ការ​កាត់​បន្ថយ​ ការ​ពឹងផ្អែក​លើ​អុស​អោយ​បាន​ស្ទើរតែ​ពាក់កណ្តាល​រវាង​ឆ្នាំ​ ១៩៩៣​ និង​ឆ្នាំ​ ២០១៥​។

តារាង​ ១៖​ គ​.​អ​.​ស​.​ក​​ ៧​ ការ​ពឹងផ្អែក​លើ​អុស​សម្រាប់​ប្រើ​ជា​ថាមពល​របស់​គ្រួសារ​ក​ម្ពុជា​ គិត​ជា​ភាគរយ ​(%)4

 

ឆ្នាំគោល
(១៩៩៣)

២០០៥

២០១០

២០១៥

ការពឹងផ្អែកលើអុសសម្រាប់ប្រើជាថាមពល

៩២

៧០

៦១

៥២

ទោះ​យ៉ាងណា ​បើ​យោង​តាម​ការ​ស្ទង់​មតិ​ប្រជាសាស្ត្រ​ និង​សុខភាព​កម្ពុជា​ (CDHS)​ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០០៥​ មានគ្រួសារ​ចំនួន​ ៨៤ %​ នៅ​តែ​ពឹងផ្អែក​លើ​អុស​សម្រាប់​ចម្អិន​អាហារ​ ចំនួន​នេះ​បាន​ថយ​ចុះ​មក​នៅ​ត្រឹម​ ៧៩,៥ %​ ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១០​។​ ជា​រួម​ ស្ថិតិ​ជំរឿន​ប្រជាជន​នៅ​រវាង​ឆ្នាំ​ ១៩៩៨​ និង​ ២០០៨​ បង្ហាញ​ថា​ ការ​ពឹងផ្អែក​លើ​អុស​ដុត​តាម​ផ្ទះ​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​ពី​ ៩០,៤ %​ នៅ​ត្រឹម​ ៨៣,៦ %​។​ តួលេខ​ទាំងនេះ​បាន​បង្ហាញ​ថា​ ភាគរយ​ដែល​តម្រូវ​ឱ្យ​ គ​.​អ​.​ស​.​ក​ សម្រេច​ឱ្យ​បាន​នៅ​ត្រឹម​ ៥២​ %​ ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៥​ ទំនងជា​មិន​អាច​បាន​ជោគជ័យ​នោះ​ទេ​។​5

ម្យ៉ាងទៀត​ ស្ថិតិ​ដែល​ចេញផ្សាយ​ដោយ​ក្រសួង​រ៉ែ​ និង​ថាមពល​កម្ពុជា​ ផ្តល់​នូវ​ភស្តុ​តាង​ដែល​ថា​ ការ​ប្រើប្រាស់​អុស​ចុង​ក្រោយ​ ជា​ពិសេស​នៅ​តំបន់​ជនបទ​ ដែល​បាន​កើនឡើង​ពី​ ១.៣៨០.៨១៦​ តោន​ ដល់​ ១.៨០៦.៧៣៥​ តោន​ក្នុង​ចន្លោះ​ឆ្នាំ​ ២០០៧​ និង​ ២០១៥។​ មានការ​កើនឡើង​នូវ​ការ​ប្រើប្រាស់​អុស​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​។​6

​ការ​ធ្វើ​មូល​ដ្ឋា​នី​យ​កម្ម​គោលដៅ​ទី​១២​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​

​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​មូល​ដ្ឋា​នី​យ​កម្ម​ គ​.​អ​.​ច​ ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ជ្រើសរើស​ចំណុច​ដៅ​ពីរ​ក្នុង​ចំណោម​ចំណុច​ដៅ​ទាំង​ ១២​ របស់​ គ​.​អ​.​ច​ ដែល​ត្រូវ​នឹង​សូចនាករ​ចំនួន​បួន​ ដែល​នឹង​បង្ហាញ​នៅ​ក្នុង​តារាង​ខាងក្រោម​រួម​មាន​តម្លៃ​គោលដៅ​ផង​ដែរ​។​ សូចនាករ​នេះ​ភាគច្រើន​ទាក់ទង​នឹង​ការ​បំពុលបរិស្ថាន​ ការ​គ្រប់គ្រង​កាក​សំណល់​ និង​ការ​កែ​ច្នៃ​សំណល់​ឡើង​វិញ​ដោយ​មិន​មាន​ទិស​ដៅ​ជាក់លាក់​ ឬ​សូចនាករ​ណាមួយ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ប្រើប្រាស់​ប្រកបដោយចីរភាព​នោះ​ទេ​។​

ចំណុចដៅសូចនាករស្ថាប័នទទួលខុសត្រូវ និងប្រភពទិន្នន័យឆ្នាំគោល ២០១៥២០១៩២០២០២០២៥២០២៩
១២.៤ ត្រឹមឆ្នាំ ២០២០ សម្រេចឱ្យបានការគ្រប់គ្រងបរិស្ថានល្អ ពាក់ព័ន្ធនឹងការបោះបង់ចោលសារធាតុគីមី សំណល់គ្រប់ប្រភេទ តាមរយៈ ការកែច្នៃឡើងវិញ ឱ្យស្របតាមក្របខ័ណ្ឌកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិ និងកាត់បន្ថយឱ្យបានច្រើននូវការបញ្ចេញសំណល់ទាំងនោះទៅក្នុងបរិយាកាស ក្នុងទឹក និងក្នុងដី ដើម្បីកាត់បន្ថយឱ្យនៅទាបបំផុតនូវផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានលើសុខភាពប្រជាជន និងបរិស្ថាន

១២.៤.១ អត្រានៃការសាយភាយសារធាតុបំពុលសរីរាង្គ មិនងាយបំបែកធាតុសាយភាយ ចូលទៅក្នុងបរិស្ថាន (%)
  • ក្រសួងបរិស្ថាន
  • ក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម
  • ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ
  • ក្រសួងមហាផ្ទៃ
  • ក្រសួងសុខាភិបាល
  • ក្រសួងសាធារណៈការ និងដឹកជញ្ជូន
  • ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម
២.០៥.០១០.០១៥.០
១២.៤.២ ភាគរយនៃការកាត់បន្ថយការសាយភាយសារធាតុបារតសាយភាយចូលទៅក្នុងបរិស្ថាន (%)
  • ក្រសួងបរិស្ថាន
  • ក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម
  • ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ
  • ក្រសួងសុខាភិបាល
  • ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម
៣.០៥.០១០.០១៥.០
១២.៤.៣ ភាគរយនៃការគ្រប់គ្រងសំណល់គ្រោះថ្នាក់ សំណល់ជីវសាស្ត្រ និងវិទ្យុសកម្ម (%)
  • ក្រសួងបរិស្ថាន
  • ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ
  • ក្រសួងសុខាភិបាល
  • ក្រសួងមហាផ្ទៃ
  • ក្រសួងសាធារណៈការ និងដឹកជញ្ជូន
  • ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម
៣.០៥.០១០.០១៥.០
១២.៥ ត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ កាត់បន្ថយឱ្យបានច្រើនការបង្កើតសំណល់ តាមរយៈការការពារ ការកាត់បន្ថយ ការកែច្នៃឡើងវិញ និងការប្រើប្រាស់ឡើងវិញ។១២.៥.១ អត្រានៃការកែច្នៃឡើងវិញនូវវត្ថុធាតុដើមដែលបានប្រើប្រាស់ (ពាន់តោន)
  • ក្រសួងបរិស្ថាន/ការវាយតំលៃការអនុវត្តបរិស្ថាន
  • ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម
  • ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ
១៦៣.០១៧៨.១១៨០.០២១០.០២៤០.០

​ប្រភព​៖​ រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ ឆ្នាំ​២០១៨.​ “​ក្របខ័ណ្ឌ​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍ​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​កម្ពុជា​ ឆ្នាំ​២០១៦-២០៣០”​ -​ ផ្នែក​ទី​២​ គោលដៅ​ ចំណុច​ដៅ​ និង​សូចនាករ​។​ អនុម័ត​ដោយ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ១៩​ ខែវិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ​២០១៨​​ ទំព័រ​ ២៨។

ជា​ទូទៅ​ នាយកដ្ឋាន​ត្រួតពិនិត្យ​ការ​បំពុលបរិស្ថាន​នៃ​ក្រសួងបរិស្ថាន ​រួម​ជាមួយ​មន្ទីរ​បរិស្ថាន​មាន​តួនាទី​ទទួល​បន្ទុក​លើ​ការ​គ្រប់គ្រង​សំណល់​។​ សំណល់​រឹង​ត្រូវ​បាន​បែងចែក​ជា​ សំណល់​តាម​ផ្ទះ​ សំណល់​ពាណិជ្ជកម្ម​ សំំ​ណ​ល់​ឧស្សាហកម្ម​ និង​សំណល់​គ្រោះថ្នាក់​ ដោយ​ក្នុង​នោះ​រួម​ទាំង​សំណល់​វេជ្ជសាស្ត្រ​ផង​ដែរ​។​7​ យោង​តាម​របាយការណ៍​របស់​កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​សហប្រជាជាតិ​ UNDP​ ឆ្នាំ​ ២០១៧​ ស្តី​ពី​ការ​គ្រប់គ្រង​បារត​ និង​កាក​សំណល់​ដែល​មាន​គ្រោះថ្នាក់​បានឱ្យ​ដឹង​ថា​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​មិន​មាន​កន្លែង​សម​ស្រប​សម្រាប់​ការ​គ្រប់គ្រង​បារត​ ឬ​សំណល់​គ្រោះថ្នាក់​ (​រួម​ទាំង​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​ ការ​ស្តារ​ឡើង​វិញ​ ការ​ធ្វើ​ប្រព្រឹត្តិកម្ម​ និង​ការ​បោះចោល​)​ ដែល​កំពុង​ប្រតិបត្តិការ​នោះ​ឡើយ​។​8​ លើស​ពី​នេះ​ទៀត ​វិទ្យាស្ថាន​កំណើន​បៃតង​បាន​អះអាង​ដែរ​ថា​ តួលេខ​ជាក់ស្តែង​ស្តី​ពី​សំណល់​រឹង​រួម​ទាំង​សំណល់​គ្រោះថ្នាក់​មួយ​ភាគ​ធំ​នៅ​តែ​មិន​ទាន់​មាន​ ហើយ​ក៏​មិន​មាន​ភាព​ត្រូវ​គ្នា​ផង​ដែរ​។​

​ផែនការ​គ្រប់គ្រង​បរិស្ថាន​ឆ្នាំ​ ២០១៩​ ដែល​ចេញផ្សាយ​ដោយ​ក្រសួងសុខាភិបាល​ បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​មានការ​គ្រប់គ្រង​សំណល់​វេជ្ជសាស្ត្រ​ប្រកបដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​ដែល​នេះ​ជា​កម្មវត្ថុ​នៃ​ចំណុច​ ១២.៤​ និង​សូចនាករ​ដែល​ត្រូវ​គ្នា​ ១២.៤.៣​។​ ការ​ចោល​សំណល់​វេជ្ជសាស្ត្រ​នៅ​តែ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​សមាសធាតុ​ផ្សេង​ទៀត​របស់​គម្រោង​អាហារូបត្ថម្ភ​នៅ​កម្ពុជា​ដែល​ផ្តល់​មូលនិធិ​ដោយ​ធនាគារពិភពលោក​។​9
​ប្រហែល​ ១០​ ទៅ​ ២៥​ %​ នៃ​សំណល់​វេជ្ជសាស្ត្រ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ចំនាត់ថ្នាក់​ថា​មាន​គ្រោះថ្នាក់​ និង​អាច​បង្ក​ហានិភ័យ​ដល់​សុខភាព​។​ ក្រសួងសុខាភិបាល​ទទួលស្គាល់​ថា​ កម្សោយ​នៃ​ការ​គ្រប់គ្រង​នៅ​កម្រិត​មណ្ឌល​សុខភាព​បាន​រារាំង​ការ​អនុវត្ត​គោលការណ៍​ណែនាំ​ស្តី​ពី​ការ​គ្រប់គ្រង​សំណល់​វេជ្ជសាស្ត្រ​។​ ប្រព័ន្ធ​មួយ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដើម្បី​ប្រមូល​កាក​សំណល់​មុត​ស្រួច​ចេញពី​កន្លែង​ថែទាំ​សុខភាព​យក​ទៅ​ដុត​ ប៉ុន្តែ​ឡ​ដុត​ភាគច្រើន​ត្រូវ​បាន​គេ​រាយការណ៍​ថា​មិន​មាន​សណ្តាប់ធ្នាប់​។​

យ៉ាងណាមិញ​ ភាព​ចន្លោះ​ប្រហោង​នានា​ត្រូវ​បាន​កំណត់​នៅ​ផ្នែក​ជា​ច្រើន​ លើស​ពី​អ្វី​ដែល​បាន​ជ្រើសរើស​សម្រាប់​ការ​ធ្វើ​មូល​ដ្ឋា​នី​យ​កម្ម​ដោយ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​។​ នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១៦​ កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​សហប្រជាជាតិ​ UNDP​ បាន​ធ្វើការ​វាយតម្លៃ​រួម​បញ្ចូល​គ្នា​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​នៃ​ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​និង​អភិវឌ្ឍន៍​ជាតិ​របស់​កម្ពុជា​ (​ផ​.​យ​.​អ​.​ជ​)​ ឆ្នាំ​ ២០១៤-២០១៨​ ដោយ​ផ្តល់​ការ​វិភាគ​ពី​គម្លាត​នៃ​ចំណុច​ដៅ​របស់​ គ​.​អ​.​ច​ ដែល​មិន​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​ ឬ​បាន​លើក​ឡើង​ផ្នែក​ខ្លះ​ដែល​មាននៅ​ក្នុង​ផែនការ​។​ កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​សហប្រជាជាតិ​ UNDP​ កត់​សម្គាល់ថា​ ៨២ %​ នៃ​ចំណុច​ដៅ​ទាក់ទង​នឹង​បរិស្ថាន​មាន​ភ្ជាប់​នឹង​ គ​.​អ​.​ជ​​ ៦​ ១២​ ១៣​ ១៤​ និង​ ១៥​ ត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ​យ៉ាង​ល្អ​ ប៉ុន្តែ​គម្លាត​ដែល​សំខាន់ៗ​នៅ​តែ​មាន​។​ ទាក់ទង​នឹង​ គ​.​អ​.​ច​​ ១២​ កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​សហប្រជាជាតិ​ UNDP​ បាន​អះអាង​ទៀត​ដែរ​ថា​ ចំណុច​ដៅ​មួយ​ចំនួន​ ដូច​ជា​ ១២.៧​ “​ លើកកម្ពស់​ការ​អនុវត្ត​លទ្ធកម្ម​​សាធារណៈ​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​”​ និង​ ១២.៣​ “​កាត់​បន្ថយ​សំណល់​អាហារ​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ​នៅ​ទូ​ទាំង​ពិភពលោក​”​ មិន​ត្រូវ​បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​នៅ​ក្នុង​ ផ​.​យ​.​អ​.​ជ​ ឬ​ទំនង​ដូច​ជា​​មិនសូវ​ជា​មាន​មហិច្ឆតា​ខ្លាំង​ដូច​ គ​.​អ​.​ជ​ សកល​ឡើយ​។​ ជា​ពិសេស​មិន​មាន​ចំណុច​ដៅ​ណាមួយ​របស់​ ផ​.​យ​.​អ​.​ជ​ លើក​ឡើង​ពី​ការ​កាត់​បន្ថយ​សំណល់​អាហារ​នៅ​កម្រិត​អ្នក​ប្រើប្រាស់​។​10 ​ប៉ុន្តែ​បើ​យោង​តាម​ការ​ស្ទង់​មតិ​អំពី​សំរាម​ឆ្នាំ​ ២០១១​ សំណល់​ចំណីអាហារ​មាន​ចំនួន​ ៧០​ %​នៃ​សំណល់​រឹង​សរុប​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ ៧១ %​នៅ​បាត់ដំបង​ និង​ ៥៤ %​នៅ​ខេត្តសៀមរាប​។​11​ ផ្អែក​លើ​ការ​ប៉ាន់ស្មាន​របស់​ក្រសួងបរិស្ថាន​ បាន​ធ្វើការ​ប៉ាន់​ប្រមាណ​ថា​ សំណល់​រឹង​កំពុង​កើនឡើង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​អត្រា​ប្រមាណ​ ១០ %​ ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​ដោយសារ​កំណើន​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​នៃ​ប្រជាជន​ និង​នគរូបនីយកម្ម​។​

​មធ្យោបាយ​នៃ​ការ​អនុវត្ត​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍ​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​ទី​១២​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​

គ្មាន​មធ្យោបាយ​ណាមួយ​នៃ​ការ​រ​អនុវត្ត​ចំណុច​ដៅ​ ១២.A​ ដល់​ ១២.C​ ត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ​ដោយ​ផ្ទាល់​នៅ​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​ គ​.​អ​.​ច​.​ក​ ឬ​ក្នុង​ឯកសារ​គោលនយោបាយ​ឡើយ​។​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ ចំណុច​ដៅ​ ១២.៤​ និង​ ១២.៥​ ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​បញ្ចូល​ដោយ​ផ្ទាល់​ ឬ​ដោយ​ប្រយោល​នៅ​ក្នុង​ផែនការអភិវឌ្ឍន៍​ជា​ច្រើន​ដែល​ចេញផ្សាយ​ដោយ​ទីភ្នាក់ងារ​រដ្ឋាភិបាល​ អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ ឬ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​។​ គោលនយោបាយ​នានា​ដែល​លើក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ គ​.​អ​.​ច​.​ក​ទី​ ១២​ និង​ចំណុច​ដៅ​របស់​វា​រួម​មាន​៖

នៅ​ក្នុង​ ផ​.​យ​.​អ​.​ជ​ ២០១៤-២០១៨​ ក្រសួងបរិស្ថាន​ត្រូវ​បាន​គេ​សន្មត់​ថា​នឹង​រៀបចំ​ច្បាប់​ដូច​ខាងក្រោម​ដែល​អាច​នាំ​ឱ្យ​មានការ​អនុវត្ត​ប្រកបដោយ​ជោគជ័យ​នៃ​ គ​.​អ​.​ច​.​ក​ទី​ ១២12

  • រៀបចំ​ច្បាប់​ស្តី​ពី​ការ​គ្រប់គ្រង​ការ​បំពុលបរិស្ថាន​​
  • រៀបចំ​ច្បាប់​ស្តី​ពី​ការ​វាយតម្លៃ​ហេតុ​ប៉ះពាល់​បរិស្ថាន​
  • ​រៀបចំ​ច្បាប់​ស្តី​ពី​ការ​គ្រប់គ្រងសារធាតុ​​គីមី​
  • ​រៀបចំ​ច្បាប់​ស្តី​ពី​ការ​ផ្តល់​សច្ចាប័ន​នៃ​អនុសញ្ញា​ម៉ី​ណា​ម៉ា​តា​ស្តី​ពី​បារត​​
  • ​រៀបចំ​អនុក្រឹត្យ​ស្តី​ពី​ការ​គ្រប់គ្រង​សំណ​ល់​បរិក្ខារ​អគ្គិសនី​ និង​អេ​ឡិច​ត្រូ​និ​ច​
  • ​រៀបចំ​សារាចរ​ណែនាំ​អំពី​ការ​ប្រមូល​ ដឹក​ជញ្ជូន​ ការ​កែ​ច្នៃ​ និង​ការ​បោះបង់​ចោល​សំណល់​រឹង​ និង​សំរាម​

​ចំណុច​ដៅ​មួយ​ចំនួន​នៃ​ គ​.​អ​.​ច​.​ក​ ក៏​ត្រូវ​បាន​ដាក់​បញ្ចូល​ជា​អាទិភាព​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​សម្រាប់​រយៈពេល​បំពេញបន្ថែម​លើក​ទី​ ៦​ នៃ​មូលនិធិ​បរិស្ថាន​ពិភពលោក​ (GEF-6)​ ក្រោម​ប្រព័ន្ធ​មូលនិធិ​គម្រោង​សម្រាប់​តម្លាភាព​បែងចែក​ធនធាន​ (STAR)​ ដែល​ចេញផ្សាយ​ដោយ​ក្រសួងបរិស្ថាន​សម្រាប់​រយៈពេល​ពី​ឆ្នាំ​ ២០១៥​ ដល់​ឆ្នាំ​ ២០១៨​។13​ គម្រោង​នានា​ទាក់ទង​នឹង​ចំណុច​ដៅ​របស់​ គ​.​អ​.​ជ​ របស់​កម្ពុជា​រួម​មាន​៖

  • ​លើកកម្ពស់​ការ​គ្រប់គ្រង​សំឡេង​ និង​សារធាតុ​គីមី​សម្រាប់​​អភិវឌ្ឍន៍​វារីវប្បកម្ម​នៅ​កម្ពុជា​
  • ការ​បង្កើត​ឧស្សាហកម្ម​បៃតង​ដោយ​បច្ចេកវិទ្យា​ប្រសើរ​ឡើង​សម្រាប់​ការ​កាត់​បន្ថយ​ និង​ការ​គ្រប់គ្រង​ការ​បំពុល​សរីរាង្គ​មិន​ចេះ​រីងស្ងួត​ (POP)​ ដោយ​អ​ចេតនា​ពី​ឡ​ដុត​ ឡ​ស​ម្ងួ​ត​ និង​ឡ​ភ្លើង​ រួម​ទាំង​ការ​កាត់​បន្ថយ​ជា​បន្តបន្ទាប់​នៃ​ការ​បំ​ភាយ​ឧស្ម័ន​ GHG​​
  • ការ​គ្រប់គ្រង​សំណល់​អេ​ទី​ប៊ី​លី​ន​ដ្យូ​ប៉ូ​លី​លី​ន​ (PBDE)​ របស់​ POP​
  • កម្មវិធី​ត្រួតពិនិត្យ​ POP​
  • រៀបចំ​ការ​វាយតម្លៃ​ដំបូង​នៃអនុសញ្ញា​ម៉ី​ណា​ម៉ា​តា​នៅ​អាស៊ី​ (​តម្រង់​ទិស​បារត​)​

លើស​ពី​នេះ​ទៀត​ទាក់ទង​នឹង​ការ​គ្រប់គ្រង​សំណល់​គីមី​ របាយការណ៍នេះ​​កត់​សម្គាល់ថា​ “ការ​បែងចែក​ផ្នែក​ច្បាប់​ដែល​គ្របដណ្តប់​ទិដ្ឋភាព​ជា​ច្រើន​នៃ​ការ​គ្រប់គ្រងសារធាតុ​​គីមី​ រួម​ទាំង​ចំនួន​នៃ​ភ្នាក់ងារ​ទទួលខុសត្រូវ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​កម្ពុជា​ បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​នូវ​បញ្ហា​ប្រឈម​ធំធេង​នៅ​ក្នុង​ការ​សម្របសម្រួល​ផ្នែក​ច្បាប់​”​។​ ឬ​អាច​និយាយ​ម្យ៉ាងទៀត​ថា​ សកម្មភាព​ដែល​មិន​បាន​រួម​សហការ​របស់​អាជ្ញាធរ​រួមចំណែក​ដល់​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​នៃ​ការ​គ្រប់គ្រង​សំរាម​ដែល​គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ និង​នាំ​ឱ្យ​ការ​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​ដែល​មិន​សម​ហេតុផល​ និង​មិន​ត្រូវ​គ្នា​។​

​ទាក់ទង​នឹង​ការ​គ្រប់គ្រង​សំណល់​បារត​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ សកម្មភាព​ជា​ច្រើន​បាន​អនុវត្ត​ក្រោម​មូលនិធិ​ដែល​ទទួល​បាន​ពី​កម្មវិធី​បរិស្ថាន​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ ផ្នែក​បច្ចេកវិទ្យា​ឧស្សាហកម្ម​ និង​សេដ្ឋកិច្ច​ (UNEP/DTIE)​ រួម​មាន​៖14

  • រៀបចំ​ផែនការ​សកម្មភាព​ស្តី​ពី​ការ​គ្រប់គ្រង​ការ​បញ្ចេញ​បារត​នៅ​កម្ពុជា​ឆ្នាំ​ ២០០៨-២០១០​
  • ​បាន​ធ្វើ​បញ្ជីសារពើភ័ណ្ឌ​បឋម​ស្តី​ពី​ការ​បញ្ចេញ​បារត​នៅ​កម្ពុជា​​
  • រៀបចំ​ផែនការ​សកម្មភាព​គ្រប់គ្រង​សំណល់​បារត​ឆ្នាំ​ ២០១៣-២០១៧​
  • បានបង្កើត​គោលការណ៍​ណែនាំ​បច្ចេកទេស​ស្តី​ពី​ការ​គ្រប់គ្រង​សម្លេង​បរិស្ថាន​នៃ​សំណល់​បារត​
  • រៀបចំ​ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ស្តី​ពី​ការ​គ្រប់គ្រង​បារត​ក្នុង​សិប្បនិម្មិត​ និង​រ៉ែ​មាស​ខ្នាត​តូច​ឆ្នាំ​ ២០១២-២០១៦​

ការ​ត្រួតពិនិត្យ​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍ​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​ទី​១២​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​

ក្រសួងបរិស្ថាន​មាន​ទំនួល​ខុស​ត្រូវ​រួម​សម្រាប់​ការ​ត្រួតពិនិត្យ ​និង​វាយតម្លៃ​ថ្នាក់​ជាតិ​នៃ​ គ.អ.ច​ ១២​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ខណៈ​ភ្នាក់ងារ​នានា​ដូច​ជា​ ក្រសួងបរិស្ថាន​ ​ក្រសួង​ឧស្សាហកម្ម​ និង​សិប្បកម្ម​ ក្រសួងកសិកម្ម​ រុក្ខា​ប្រមាញ់​ និង​នេសាទ​ ក្រសួងមហាផ្ទៃ​ ក្រសួងសុខាភិបាល​ ក្រសួង​សាធារណៈការ​ និង​ដឹក​ជញ្ជូន​ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម​ និង​ស្ថាប័ន​ដទៃ​ទៀត​ទទួល​បន្ទុក​ត្រួតពិនិត្យ​សូចនាករ​ជាក់លាក់​។​ គួរ​ឱ្យ​ចាប់អារម្មណ៍​ដែល​មាន​ទីភ្នាក់ងារ​ពី​ ៣​ ទៅ​ ៧​ ផ្សេង​គ្នា​ដែល​ទទួលខុសត្រូវ​ក្នុង​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​ក៏​ដូច​ជា​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​សម្រាប់​សូចនាករ​នីមួយៗ​នៅ​ក្នុង​ចំណុច​ដៅ​របស់​ គ​.​អ​.​ច​.​ក​ ដែល​អាច​ជជែក​វែកញែក​រួច​ហើយ​នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​រង​មុន​ដែល​នាំ​ឱ្យ​គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់បរិស្ថាន ​និង​ស្តង់ដារទិន្នន័យ​។​ (យោង​លើ​តារាង​ទី​ ៣​ សម្រាប់​ភ្នាក់ងារ​ទទួលខុសត្រូវ ​និង​ប្រភព​ទិន្នន័យ​សម្រាប់​សូចនាករ​នីមួយៗ​។​)

ប្រធាន​​បទ​ពាក់​ព័ន្ធ​

ឯកសារយោង

ទំនាក់ទំនងយើងខ្ញុំ

ទំនាក់ទំនងយើងខ្ញុំ

បើលោកអ្នកមានសំនួរទាក់ទងនឹងខ្លឹមសារផ្សាយនៅលើគេហទំព័រ Open Development Cambodia (ODC)? យើងខ្ញុំ​នឹង​ឆ្លើយ​តប​​ដោយ​ក្តី​រីក​រាយ។

តើអ្នកបានឃើញបញ្ហាបច្ចេកទេសណាមួយនៅលើគេហទំព័រOpen Development Cambodia (ODC) ដែរឬទេ?

តើលោកអ្នកយល់យ៉ាងដូចម្តេចដែរចំពោះការងាររបស់អូឌីស៊ី?

តើលោកអ្នកមានឯកសារដែលអាចជួយពង្រីក​គេហទំព័រOpen Development Cambodia (ODC) ដែរ​ឬទេ​?​ យើងខ្ញុំ​នឹង​ធ្វើការ​ត្រួតពិនិត្យ​រាល់​ទិន្នន័យ​អំពី​ផែនទី​ ច្បាប់​ អត្ថបទ​ និង​ ឯកសារ​ដែល​ពុំ​មាននៅ​លើ​គេហទំព័រ​នេះ​ ហើយ​ពិចារណា​បោះផ្សាយ​ទិន្នន័យ​ទាំងនោះ​។​ សូម​មេត្តា​ផ្ញើ​តែ​ឯកសារ​ណា​ដែល​មាន​ជា​សាធារណៈ​ ឬ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ Creative Commons

ឯកសារត្រូវបានលុប
មានបញ្ហា!

កំណត់សម្គាល់៖ Open Development Cambodia (ODC) នឹង​ធ្វើការ​ត្រួតពិនិត្យ​រាល់​ឯកសារ​ដែល​បាន​បញ្ជូន​មក​យ៉ាង​ហ្មត់ចត់​ ដើម្បី​កំណត់​ភាព​ត្រឹមត្រូវ​ និង​ពាក់ព័ន្ធ​ មុន​ពេលធ្វើការ​បង្ហោះ​ផ្សាយ​។​ រាល់​ឯកសារ​ដែល​បាន​បង្ហោះ​ផ្សាយ​នឹង​ជា​ឯកសារ​ដែល​មាន​ជា​សាធារណៈ​ ឬ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ Creative​ Commons​។​ យើងខ្ញុំ​សូម​អគុណ​សំរាប់​ការ​គាំទ្រ​របស់​លោក​អ្នក​។​

WZmvP
* ប្រអប់មតិមិនអាចទទេ! មិនអាចបញ្ចូនបាន សូមធ្វើការបញ្ចូនម្តងទៀត! Please add the code correctly​ first.

សូម​អរគុណ​សំរាប់​ការ​ចំនាយ​ពេល​ក្នុង​ការ​ចែក​រំលែក​មក​កាន់​យើងខ្ញុំ!