អង្គការទិន្នន័យអំពីការអភិវឌ្ឍ (អូឌីស៊ី) បានប្រមូលរក្សាទុករាល់ព័ត៌មាន និងទិន្នន័យនៃគេហទំព័រចាស់ដោយជោគជ័យ នៅលើអាសយដ្ឋាន៖http://archive.opendevelopmentcambodia.net ។ ឥឡូវនេះ អាសយដ្ឋាន https://opendevelopmentcambodia.net ត្រូវបានយកមកប្រើ សម្រាប់ “គេហទំព័រផ្លូវការតែមួយគត់” របស់អង្គការទិន្នន័យអំពីការអភិវឌ្ឍ(អូឌីស៊ី) ជាមួយមុខងារ រូបរាង និងទម្រង់ថ្មីកាន់តែល្អប្រសើរឡើង។

ថាមពល

Photo by Miran Rijavec / Creative Commons Attribution 2.0

ខ្សែភ្លើង. រូបភាព ថតដោយ Miran Rijavec, ៦ មិថុនា ២០០៤. អាជ្ញាប័ណ្ណ CC BY-SA 2.0.

ថាមពល គឺមានអត្ថន័យលើសពីអគ្គីសនី។ ថាមពល គឺជាមធ្យោបាយទាំងឡាយណាដែលប្រើប្រាស់ ដើម្បីផ្ដល់ថាមពលសម្រាប់ឧស្សាហកម្ម និងប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក ចាប់ពីអុសដុតសម្រាប់ចំអិនអាហារ រហូតដល់ការផលិតថាមពលអគ្គីសនីថ្នាក់ជាតិ។

ផ្នែកនេះផ្តោតសំខាន់ទៅលើការផលិត ការចែកចាយ និងការប្រើប្រាស់ថាមពល។ សកម្មភាពនានាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការរុករករ៉ែ ការទាញយករ៉ែ និងការចម្រាញ់យក ប្រេង និងឧស្ម័ន គឺត្រូវបានពិពណ៌នានៅក្នុងផ្នែកឧស្សាហកម្មនិស្សារណកម្ម

ប៉ុន្មាន​ទសវត្សរ៍​ចុង​ក្រោយ​នេះ​ ប្រទេស​កម្ពុជា​ បាន​ចាប់ផ្តើម​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ខ្លួន​យ៉ាង​លឿន​។​ យ៉ាងនេះ​ក្តី​ ប្រទេស​នេះ​ នៅ​តែ​ខ្វះ​ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ត្រូវការ​ចាំបាច់​ ដើម្បី​ឱ្យ​វិស័យ​ថាមពល​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​ល្បឿន​នៃ​ការ​អភិវឌ្ឍ​។​ សន្តិសុខ​ផ្នែក​ថាមពល​ បាន​សម្រួល​ដល់​កំណើន​និង​ និរន្តរភាព​សេដ្ឋកិច្ច​-​សង្គម​ របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ។​ ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ថាមពល​ និង​ការ​ទទួល​បាន​នូវ​ថាមពល​ប្រើប្រាស់​ គឺជា​មូលដ្ឋាន​គ្រឹះ​ក្នុង​ការ​សម្រេច​បាន​នូវ​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​។1 ដោយសារកំណើនរបស់ប្រជាជន និងការពង្រីកវិស័យឧស្សាហកម្ម ការប្រើប្រាស់អគ្គីសនី របស់ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានព្យាករថានឹងកើនឡើង ៩.៤ ភាគរយ រៀងរាល់ឆ្នាំ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២០។2

នៅឆ្នាំ ២០១៤ រាជរដ្ឋាភិបាល បានប្តេជ្ញានឹងធ្វើឱ្យ មាន”អគ្គីសនីប្រើប្រាស់ចូលទៅដល់ភូមិខ្មែរទាំងអស់ នៅឆ្នាំ ២០២០ ដែលនោះជាអាទិភាពខ្ពស់នៅក្នុងអាណត្តិទី៥នេះ។3  ដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅទាំងនេះ ច្បាប់ និង គោលនយោបាយស្តីពីការអភិវឌ្ឍវិស័យថាមពល ត្រូវបានអនុម័ត ខណៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធនានា រួមមាន ក្រសួង និងទីភ្នាក់ងារនានារបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដទៃទៀត ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍  និងវិនិយោគិនឯកជន បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់។

បញ្ហាប្រឈមចម្បងៗចំពោះវិស័យថាមពលរបស់ប្រទេស កម្ពុជា មានដូចជា៖

  • ការពឹងផ្អែកខ្លាំងលើប្រេងឥន្ធនៈ និងអគ្គីសនីនាំចូល
  • តំបន់ជនបទជាច្រើន មានការតភ្ជាប់អគ្គីសនីប្រើប្រាស់នៅទាប
  • កង្វះអគ្គីសនី និងការដាច់ភ្លើង ជាបញ្ហាដែលកើតមានញឹកញាប់
  • ជម្រើសជាច្រើនសម្រាប់ការផលិតថាមពល ដូចជា ទំនប់វារីអគ្គីសនី និងស្ថានីយ៍ធ្យូងថ្ម នាំមកនូវផលប៉ះពាល់ខ្ពស់ខាងបរិស្ថាន។

ថាមពលអគ្គីសនីភាគច្រើន ដែលបានបង្កើតនៅក្នុងប្រទេស កម្ពុជា បានមកពីប្រេងឥន្ធនៈ និងប្រេងម៉ាស៊ូតធន់ធ្ងន់  រហូតមកដល់ខែ មីនា ឆ្នាំ ២០១១ ថាមពលអគ្គីសនីចំនួន ៩០ ភាគរយ ត្រូវបានផលិតតាមវិធីនេះ។4

កម្ពុជា​ ពឹងផ្អែក​ទាំងស្រុង​លើ​ការ​នាំ​ចូល​ប្រេង​និង​ឧស្ម័ន​ បើ​ទោះ​ មានការ​រក​ឃើញ​ប្រេង​នៅ​សមុទ្រ​ក៏​ដោយ​។​ អាជ្ញាប័ណ្ណ​ជា​ច្រើន​ ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​សម្រាប់​ការ​រុករក​នៅ​ប្លុក​ប្រេង​និង​ឧស្ម័ន​។​ នៅ​ឆ្នាំ​២០១៣​ កម្ពុជា​ បាន​ប្រើប្រាស់​ប្រេង​អស់​ចំនួន​ ៤៧,០០០​បារ៉ែល​ ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​។5​ ដោយសារ​តែ​ការ​ពឹងផ្អែក​ខ្លាំង​លើ​ប្រេង​នាំ​ចូល​ និង​ប្រព័ន្ធ​ផ្គត់ផ្គង់​ថាមពល​រអាក់រអួល​ តម្លៃ​អគ្គិសនី​នៅ​កម្ពុជា​ គឺជា​តម្លៃ​ខ្ពស់​បំផុត​មួយ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ និង​ពិភពលោក​។​6

អគ្គីសនី

ប្រភពនៃការផលិតថាមពលអគ្គីសនីរបស់ប្រទេសកម្ពុជា

ស្ថិតិចេញផ្សាយនៅខែមករា ឆ្នាំ២០១៦ បង្ហាញថា កម្ពុជាប្រើប្រាស់ អគ្គិសនី ១,៩៨៥ មេហ្គាវ៉ាត់ នៅឆ្នាំ២០១៥។ ការផលិតក្នុងស្រុក មានត្រឹមតែ ១,៥៦៩ មេហ្គាវ៉ាត់។ អគ្គិសនីនាំ ត្រូវនាំចូលពីប្រទេសវៀតណាម (២៧៧មេហ្គាវ៉ាត់) ប្រទេសថៃ (១៣៥.៥មេហ្គាវ៉ាត់) និងប្រទេសឡាវ (៤មេហ្គាវ៉ាត់)។7

 

តារាងខាងលើ បង្ហាញពីភាពខុសគ្នារវាងការប៉ាន់ប្រមាណដោយផ្អែកលើទិន្នន័យរបស់ធនាគារពិភពលោកពីឆ្នាំ ២០១២ អំពីថាតើអគ្គីសនីរបស់ប្រទេស កម្ពុជា នឹងត្រូវបានផលិតដោយរបៀបណានៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ និង ទិន្នន័យដែលបានរាយការណ៍ដោយអាជ្ញាធរអគ្គីសនីកម្ពុជាស្តីពីការផលិតថាមពលអគ្គីសនីនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ នេះ ។

ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីបានព្យាករថា តម្រូវការអគ្គីសនីកម្រិតខ្ពស់បំផុតរបស់ប្រទេស កម្ពុជា នឹងកើនឡើងទ្វេដង ដល់ទៅ ២,៤០១ មេហ្គាវ៉ាត់នៅឆ្នាំ ២០១៥ និងឆ្នាំ ២០២៥។ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការកើនឡើងនេះ ប្រទេសកម្ពុជា អាចទទួលបានថាមពលដែលមានតំលៃសមរម្យ តាមរយៈការនាំចូលពីប្រទេសជិតខាង ចៀសជាងការផលិតថាមពលរបស់ខ្លួនផ្ទាល់។8

ជាទូទៅ ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានព្យាករថា តម្រូវការថាមពលដ៏ចម្បងរបស់ប្រទេសដែលបានមកពីប្រេងឥន្ធនៈទាំងអស់ នឹងកើនឡើង ៥.៤ ភាគរយ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ គឺពីឆ្នាំ ២០១០ ដល់ឆ្នាំ ២០៣៥ បើទោះបីជាប្រេងបានក្លាយជាប្រភពដ៏សំខាន់ក្នុងការផលិតថាមពលអគ្គីសនីសម្រាប់រយៈពេលជាង ២០ ឆ្នាំមកហើយក្តី ធ្យូងថ្ម និងទំនប់វារីអគ្គីសនី ត្រូវបានបន្ថែមបញ្ចូលគ្នា ប៉ុន្មានឆ្នាំនេះ។ ការផលិតអគ្គីសនីពីថាមពលធ្យូងថ្មនៅឆ្នាំ ២០១៤ បានកើនឡើងជាង ៤០០ ភាគរយ រហូតដល់ ៨៦៣.០២ ជីហ្កាវាត់ម៉ោង ពី ១៦៨.៧៥ ជីហ្កាវាត់ម៉ោង ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ ។9 ការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់ធ្យូងថ្ម ត្រូវបានព្យាករថា នឹងធ្វើឲ្យមានការកើនឡើងការបំភាយឧស្ម័ន CO2 ៦ ភាគរយ ក្នុងមួយឆ្នាំរហូតដល់ឆ្នាំ ២០៣៥ ។10

រាជធានីភ្នំពេញ ប្រើប្រាស់ ថាមពលអគ្គីសនីចំនួន ៩០ ភាគរយ11 របស់ប្រទេស ការពង្រីកបណ្តាញចែកចាយ ទៅកាន់តំបន់ជនបទ ដែលជាផ្ទះសម្បែងរបស់ប្រជាជនសរុបប្រហែលជា ៨០% គឺនៅមានកម្រិតនៅឡើយ។ ចំនួនប្រជាជនដែលអាចប្រើប្រាស់អគ្គីសនី បានកើនឡើងទ្វេរដងនៅចន្លោះឆ្នាំ ២០០២ និង ២០១១12 ក៏ប៉ុន្តែសមាមាត្រនេះ គឺនៅមានកម្រិតទាប៖ គ្រួសារកម្ពុជាតិចជាងពាក់កណ្តាល មានអគ្គីសនីប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ ២០១៣។13

ការចែកចាយអគ្គីសនី ការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គីសនី និងបញ្ហាផ្សេងទៀត នៅក្នុងវិស័យ ថាមពល មានផលវិបាកទាំងក្នុងតំបន់ និងឆ្លងកាត់ព្រំដែន និង មានស្ថាប័ន និងកិច្ចព្រមព្រៀងជាផ្លូវការដទៃទៀតដែលលើកឡើងពីបញ្ហាអស់ទាំងនេះ ដូចជា គណកម្មការទន្លេមេគង្គ ជាដើម។

បច្ចុប្បន្នភាពចុងក្រោយ៖ ៣០ មករា ២០១៦

ទាក់ទងនឹងថាមពល

ឯកសារយោង

  • 1. ចំណាត់ការធម្មតា. “ថាមពលអគ្គីសនី និងគោលដៅអភិវឌ្ឍសហវត្សរ៍”. ចូលអាន ២០ សីហា ២០១៤. http://practicalaction.org/energy-and-the-mdgs
  • 2. ក្រសួង ឩស្សាហកម្ម រ៉ែ និងថាមពល. ២០១៣. “គោលនយោបាយជាតិ យុទ្ធសាស្រ្ត និងផែនការសកម្មភាព ស្តីពីប្រសិទ្ធិភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងថាមពល នៅក្នុងប្រទេស កម្ពុជា”. ចូលអាន ១៣ តុលា ២០១៥.www.euei-pdf.org/sites/default/files/files/field_pblctn_file/EUEI%20PDF_Cambodia_Energy%20Efficiency_May2013_EN.pdf ។
  • 3. ការសែត ឌឹខេមបូឌា ហឹរ៉ល. ២០១៣.  “លោក ហ៊ុន សែន មានប្រសាសន៍ថា ភូមិខ្មែរទាំងអស់នឹងមានអគ្គីសនីប្រើប្រាស់ នៅឆ្នាំ ២០២០.”  ២០ កុម្ភះ ២០១៣. ចូលអាន ២៥ វិច្ឆិកា ២០១៤.  http://www.thecambodiaherald.com/cambodia/hun-sen-says-all-villages-to-have-electricity-by-2020-3449 ។
  • 4. វ៉ិចទ័រ ចូណា. “ទទួលបានថាមពលអគ្គីសនីប្រើប្រាស់សម្រាប់ទាំងអស់គ្នា គោលនយោបាយ ច្បាប់ និងបទបញ្ញត្តិ។” (បទបង្ហាញធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ៤-៥ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១២).
  • 5. ឈៀង ជី ចូវ. “ប្លុកអេនៅឈូងសមុទ្រ ផ្តល់ការភ្ញាក់ផ្អើលដល់ឧស្សាហកម្មប្រេងនៅកម្ពុជា.” រីហ្គូន, ៨ កញ្ញា ២០១៤. ចូលអាន ៣០ មករា ២០១៥. http://www.rigzone.com/news/oil_gas/a/134898/Offshore_Block_A_Provides_Buzz_to_Cambodias_Petroleum_Industry
  • 6. ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា. “តម្លៃធ្វើជំនួញ៖ តម្លៃឧបករណ៍ប្រើប្រាស់.” ចូលអាន ៣០ មករា ២០១៥. http://www.cambodiainvestment.gov.kh/investment-enviroment/cost-of-doing-business/utility-cost.html
  • 7. ស ចាន់ដារ៉ា. ឆ្នាំ២០១៦. “ក្រុមហ៊ុនប្រាប់ថា បង្កើនថាមពលច្រើនថែមទៀតសម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់ភ្លើង.” កាសែត ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍. ចេញផ្សាយ ១៩ មករា ២០១៦. http://www.phnompenhpost.com/business/put-more-energy-power-supply-firms-told. ចូលអាន ៣០ មករា ២០១៦. ។
  • 8. អេនថូនី ជូដ. ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី. “ការសម្របសម្រួលទីផ្សារមហាអនុតំបន់ទន្លេមេគង្គ.” ចូលអាន ៥ តុលា ២០១៥. www.iea.org/media/training/bangkoknov13/session_9a_adb_gms_regional_market.pdf
  • 9. អាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា. “របាយការណ៍ស្តីពីវិស័យថាមពលសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៤.” ចូលអាន ៥ តុលា ២០១៥. http://eac.gov.kh/wp-content/uploads/2015/07/report-2014en.pdf
  • 10. លាង វុទ្ធី. ឆ្នាំ២០១៣. របាយការណ៍នៃប្រទេសកម្ពុជា. នៅក្នុងស្នារដៃ គីមូរ៉ា. “ការវិភាគលើសក្តានុពលនៃការសំចៃថាមពល នៅអាស៊ីខាងកើត.” របាយការណ៍គម្រោង សិក្សាស្រាវជ្រាវ អ៊ីរៀ ឆ្នាំ២០១២-២០១៩, ទំព័រ ៩៩-១១៣. អ៊ីរៀ. ចូលអាន ៥ តុលា ២០១៥. www.eria.org/RPR_FY2012_No.19_chapter_4.pdf
  • 11. លោក ម៉ាក ហ្គ្រីមឌីច. “ទន្លេសេសាន ស្រែពក សេកុង ស្ថិតនៅក្រោមការគំរាមកំហែង៖ ការយល់ដឹងអំពីការគំរាមកំហែង និងបញ្ហាប្រឈមថ្មីៗ ចំពោះសិទ្ធិនៃជីវចំរុះ និងសិទ្ធីសហគមន៍ក្នុងអាងទន្លេសេសាន ស្រែពក សេកុង”  ចេញផ្សាយរួមគ្នាដោយបណ្តាញការពារទន្លេសេសាន ស្រែពក សេកុង (៣ស) និងអង្គការទន្លេអន្តរជាតិ ឆ្នាំ ២០១២
  • 12. ទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ. ”ទស្សនៈវិស័យថាមពលអាស៊ីអាគ្នេយ៍“. ប្រទេសបារាំង៖ ភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ/អង្គការសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចនិងអភិវឌ្ឍន៍ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៣. ចូលអាន ៣០ មករា ២០១៥. http://www.iea.org/publications/freepublications/publication/southeastasiaenergyoutlook_weo2013specialreport.pdf
  • 13. អាជ្ញាធរអគ្គីសនីកម្ពុជា. របាយការណ៍ស្តីពីវិស័យថាមពលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០១៣. រាជធានីភ្នំពេញ៖ អាជ្ញាធរអគ្គីសនីកម្ពុជាឆ្នាំ​២០១៤. ចូលអាន ៣០ មករា ២០១៥. [ភាសាអង់គ្លេស] http://eac.gov.kh/wp-content/uploads/2014/08/report-2013en.pdf

Contact Form

Do you have a question that can help answer? We'll gladly help you

* The idea box couldn't be blank! * The email address is not valid!
ERROR!

Thank you for taking the time to get in contact!