ការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ

បើ​តាម​និយម​ន័យ​ ការ​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ សំដៅលើ​កម្មវិធី​សិក្សា​ដែល​អាច​ឱ្យ​មនុស្ស​ទទួល​បាន​នូវ​ជំនាញ​ដែល​អាច​ផ្ទេរ​បាន​ និង​អភិវឌ្ឍន៍​ខ្ពស់​។​ កម្មវិធី​នេះ​ថែម​ទាំង​ផ្តល់​ឱ្យ​មនុស្ស​នូវ​ជំនាញ​បច្ចេកទេស​ចាំបាច់​សម្រាប់​អាជីព​ដែល​ពួក​គេ​ចង់បាន​ផង​ដែរ​។​1​ ការ​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​នៅ​កម្ពុជា​ដើរតួ​នាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​កំឡុង​ពេល​នៃ​ដំណើរ​ផ្លាស់​ប្តូរ​រចនាសម្ព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​ និង​សមាហរណកម្ម​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន​។​2​ ក្នុង​ដំណើរ​ឆ្ពោះទៅ​រក​សេដ្ឋកិច្ច​ឧស្សាហកម្ម​ និង​សេវាកម្ម​ គ្រឹះស្ថាន​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ (TVET)​ នឹង​រួមចំណែក​ដល់​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​ការ​ប្រកួតប្រជែង​សេដ្ឋកិច្ច​ ការ​ធ្វើ​ពិពិធ​កម្ម​ និង​បង្កើន​ជំនាញ​កម្លាំង​ពលកម្ម​ដែល​មាន​ស្រាប់​។​3

សិស្សម្នាក់កំពុងជួសជុលម៉ាស៊ីន។ រូបភាពដោយ NPIC – វិទ្យាស្ថានជាតិពហុបច្ចេកទេសកម្ពុជា។ ថតនៅថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១។ អាជ្ញាប័ណ្ណមិនបានបញ្ជាក់។

​ចាប់តាំងពី​ដើម​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​ ១៩៩០​ មក​ ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​នៅ​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​អាទិភាព​ និង​ផ្តោត​សំខាន់​នៅ​ក្នុង​កម្រិត​ឧត្តម​សិក្សា​។​4​ ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​បាន​នូវ​ភាព​ប្រសើរ​ឡើង​ក្នុង​វិស័យ​នេះ​ ក្រុមប្រឹក្សា​បណ្តុះបណ្តាល​ជាតិ​ថ្មី​មួយ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ក្រសួង​អប់រំ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ១៩៩៦​។​5​ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល​រួម​មាន​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ គ្រូ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​និយោជក​។​6​ មុខងារ​ចម្បង​របស់​ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល​គឺ​ បង្កើត​យុទ្ធសាស្ត្រ​ និង​កម្មវិធី​សិក្សា​ ដើម្បី​កែ​លម្អ​គ្រឹះស្ថាន​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ និង​ត្រួតពិនិត្យ​កា​រវិ​វត្ត​របស់​ពួក​គេ​។​7​ គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​សិក្សា​ ២០១៨-២០១៩​ មាន​ស្ថាប័ន​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ សាធារណៈ​ចំនួន​ ៣៨ និង​ឯកជន​ចំនួន​ ៤៤​ កំពុង​ដំណើរការ​នៅ​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​។​8​  ​គ្រឹះស្ថាន​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ របស់​រដ្ឋ​សំខាន់ៗ​មួយ​ចំនួន​រួម​មាន​ វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ពហុបច្ចេកទេស​កម្ពុជា​ (NPIC)​ វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ពាណិជ្ជ​សាស្ត្រ​ (NIB)​ វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ (NTII)​ វិទ្យាស្ថាន​ពហុបច្ចេកទេស​ព្រះ​កុស​មៈ​ (PPI)​ និង​វិទ្យាស្ថាន​ពហុបច្ចេកទេស​ខេត្តបាត់ដំបង​ (PIB)​។​ សិស្ស​ប្រមាណ​ ៤៣១៧១​ នាក់​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​ចូល​រៀន​នៅ​គ្រឹះស្ថាន​​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​សាធារណៈ​ និង​ ៦១៤១​ នៅ​គ្រឹះស្ថាន​ឯកជន​ក្នុង​ឆ្នាំ​សិក្សា​ ២០១៧-២០១៨​ ។​ 9

​ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ផ្លូវការ​ និង​ក្រៅ​ប្រ​ព​ន្ធ័​

​ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​នៅ​កម្ពុជា​ផ្តល់​ការ​អប់រំ​ពីរ​ប្រភេទ​គឺ​ ការ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ផ្លូវការ​ និង​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​។​ ការ​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ផ្លូវការ​ ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​ផ្ទាល់​របស់​ក្រសួង​ការងារ​ និង​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​។​10​កម្មវិធី​សិក្សា​ចំនួន​បី​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ជូន​ក្នុង​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ផ្លូវការ​ ដូច​ជា​កម្មវិធី​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ បរិញ្ញាបត្រ​វិជ្ជាជីវៈ​ និង​កម្មវិធី​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​នៅ​កម្រិត​ឧត្តម​សិក្សា​។​11​ វគ្គ​សិក្សា​ទាំងនោះ​មាន​រយៈពេល​វែង​ (២-៤​ ឆ្នាំ​)​ ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​សិស្ស​មានកំ​វិត​សិក្សា​ផ្សេងៗ​គ្នា​។​ សម្រាប់​កម្មវិធី​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ សិស្ស​ត្រូវការ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ការ​បញ្ចប់​ថ្នាក់មធ្យមសិក្សា​ទុតិយភូមិ​។​ ផ្នែក​ និង​មុខ​វិជ្ជា​ជា​ច្រើន​មាន​សម្រាប់​សិក្សា​គឺ​ យន្តការ​ទូទៅ​ យន្តការ​កសិកម្ម​ បច្ចេកវិទ្យា​កុំព្យូទ័រ​ អគ្គិសនី​ អេ​ឡិច​ត្រូ​និក​ និង​វិស្វកម្ម​សំណង់​ស៊ី​វិល​។​12

​ខណៈ​ដែល​តម្រូវការ​សម្រាប់​ថ្នាក់​បរិញ្ញាបត្រ​វិជ្ជាជីវៈ​ គឺ​ការ​បញ្ចប់​ត្រឹម​ថ្នាក់មធ្យមសិក្សា​ទុតិយភូមិ​ទូទៅ​ ឬ​ មធ្យមសិក្សា​ទុតិយភូមិផ្នែកបណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ ​13​ បរិញ្ញាបត្រ​វិជ្ជាជីវៈ​ផ្តល់​នូវ​កម្មវិធី​សិក្សា​ដូច​គ្នា​ទៅ​នឹង​កម្មវិធី​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ដែរ​ ហើយ​បូក​រួម​ទាំង​មុខ​វិជ្ជា​នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​អាជីវកម្ម​ដូច​ជា​ការ​លក់​ និង​គណនេយ្យ​។​ បន្ទាប់​ពី​បញ្ចប់​កម្មវិធី​សិក្សានេះ​ និស្សិត​អាច​ចូល​រៀន​កម្មវិធី​បរិញ្ញាបត្រ​វិជ្ជាជីវៈ​ ដើម្បី​មាន​លក្ខណៈ​គ្រប់គ្រាន់​សម្រាប់​កម្មវិធី​បរិញ្ញាបត្រ​ដែល​ផ្តោត​លើ​បច្ចេកវិទ្យា​។​ ជា​ចុង​ក្រោយ​ កម្មវិធី​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​នៅ​កម្រិត​ឧត្តម​សិក្សា​តម្រូវ​ឲ្យ​សិស្ស​យ៉ាង​ហើ​ច​ណាស់​មាន​សញ្ញាប័ត្រ​វិជ្ជាជីវៈ​ និង​មធ្យមសិក្សា​ទុតិយភូមិ​ទូទៅ​។​14​ ជំនាញ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​ជា​ចំណុច​សំខាន់​នៅ​កម្រិត​អប់រំ​នេះ​។​ វិស្វកម្ម​ វិទ្យាសាស្ត្រ​អនុវត្ត​ វិទ្យាសាស្ត្រ​សុខាភិបាល​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​ គឺជា​មុខ​វិជ្ជា​ និង​ជំនាញ​ដែល​ទំនប់​បម្រុង​សិស្ស​សម្រាប់​អាជីព​នា​ពេល​អនាគតនៅ​ក្នុង​ទីផ្សារ​ការងារ​។​

​ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ក្រៅ​ប្រ​ព​ន្ធ័​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ និង​គ្រប់គ្រង​ជា​ចម្បង​ដោយ​មជ្ឈមណ្ឌល​បណ្តុះបណ្តាល​ខេត្ត​ (PTCs)​ និង​មជ្ឈមណ្ឌល​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ (VICs)​។​15​ ស្ថាប័ន​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​ផ្តល់​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ក្រៅ​ប្រ​ព​ន្ធ័​ គឺ​ អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ និង​មជ្ឈមណ្ឌល​សិក្សា​សហគមន៍​ (CLCs)​។​ វគ្គ​សិក្សា​ប្រភេទ​នេះ​មាន​រយៈពេល​ខ្លី​ ហើយ​ជា​រឿយៗ​មាន​រយៈពេល​ប្រហែល​ ១​ទៅ​ ៤​ ខែ​។​ ភាគច្រើន​ វគ្គ​បណ្តុះបណ្តាល​នេះ​ផ្តល់​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​លើ​វិស័យ​កសិកម្ម​ សំណង់​ ជួសជុល​ម៉ូតូ​ កសិកម្ម​ ជំនាញ​វិជ្ជាជីវៈ​មូលដ្ឋាន​ និង​ផ្នែក​កែ​ច្នៃ​ចំណីអាហារ​ជា​មូលដ្ឋាន​។​ ការ​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ក្រៅ​ប្រ​ព​ន្ធ័​មិន​មាន​គោលការណ៍​ណែនាំ​ ឬ​រចនាសម្ព័ន្ធ​ត្រឹមត្រូវ​ និង​ច្បាស់លាស់​ទេ​។​ គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​ ២០២០​ មជ្ឈមណ្ឌល​សិក្សា​សហគមន៍​មាន​ចំនួន​ ១៥៧​ កំពុងធ្វើការ​ ដើម្បី​ជួយ​ផលិត​ធនធានមនុស្ស​តាម​រយៈ​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ក្រៅ​ប្រ​ព​ន្ធ័​។​ 16​ កម្មវិធី​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ក្រៅ​ប្រ​ព​ន្ធ័​ចំនួន​បួន​ដែល​ដំណើរការ​ក្រោម​មូលនិធិ​បណ្តុះបណ្តាល​ (២០០៩-២០១៩)​។​ កម្មវិធី​ទាំងនោះ​មាន​ដូច​ជា​ មូលនិធិ​បណ្តុះបណ្តាល​ជាតិ​ កម្មវិធី​បណ្តុះបណ្តាល​ជំនាញ​ប័ណ្ណ​ (VSTP)​ មូលនិធិ​ពិសេស​របស់​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​៖​ មូលនិធិ​ពិសេស​របស់​សម្តេច​តេ​ជោ​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ និង​កម្មវិធី​បច្ចេកវិទ្យា​ក្រោយ​ការ​ប្រមូល​ផល​ និង​កម្មវិធី​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ និង​ជំនាញ​បន្ថែម​។​17

ចំនួនចុះឈ្មោះចូលរៀនតាមមុខវិជ្ជាផ្សេងៗក្នុងកម្រិតបរិញ្ញាបត្រ

ប្រភព: ស្ថិតិអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ ២០១៧-២០១៨, យកចេញពីស្តិតិ TVET ២០១៧-២០១៨.
​​ឈ្មោះមុខវិជ្ជាចំនួនវគ្គសិក្សាចំនួនចុះឈ្មោះ (សរុប)ចំនួនចុះឈ្មោះ (ភេទស្រី) 
សរុប២៤៨៨៧៩១២៧៦៥
អគ្គិសនី៤១២១៤៧១៦៩
វិស្វកម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល៣០១៦៩៦១៥៤
គណនេយ្យ និងហិរញ្ញវត្ថុ២៧១១០៧១០០៦
ការគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្ម១៩៥៧៩២៩៦
ធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ១៧៥៤៧៣៤៧
ព​ត៌​មាន​វិទ្យា២៣៥១១១២០
អេឡិចត្រូនិក១១៤៨៧៧៣
អូតូម៉ូបែល១៧៤៤៥
មេកានិក១០២៤០
គណនេយ្យ១០២២២១៩៥
ទីផ្សារ១៩៤៩៥
ស្ថាបត្យកម្ម១៩២៦៩
ភាសាអង់គ្លេស១២១៦៦១០៥
ទេសចរណ៍ និងបដិសណ្ឋារកិច្ច១០១៦៧
បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានអាជីវកម្ម៩២១៩
ការផ្សារដែក៤៥៣៦
ម៉ាស៊ីនត្រជាក់២០

​គោលនយោបាយ​ និង​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​របស់​ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​

​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​បង្កើត​គោលនយោបាយ​ និង​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​ផ្សេងៗ​ជា​ច្រើន​ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ទីផ្សារ​ការងារ​ដែល​កម្ពុជា​កំពុង​ជួប​ប្រទះ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​ រួម​មាន​គម្លាត​ជំនាញ​ និង​ភាព​មិន​ស៊ីគ្នា​នៃ​ជំនាញ​។​18​ ធនធានមនុស្ស​ដែល​មាន​ជំនាញ​ដូច​គ្នា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​ដោយ​មិន​គិត​ពី​តម្រូវការ​ទីផ្សារ​ការងារ​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្លាំង​ពលកម្ម​មាន​ភាព​មិន​ស៊ីសង្វាក់​គ្នា​រវាង​ផ្នែក​ផ្គត់ផ្គង់​ និង​តម្រូវការ​។​ គោលនយោបាយ​ទាំងនោះ​មាន​ដូច​ជា​ គោលនយោបាយជាតិ​អប់រំ​ និង​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​កម្ពុជា​ (TVET)​ ២០១៧-២០២៥គោលនយោបាយ​ជាតិមុខ​របរ​ និង​ការងារ(២០១៥-២០២៥)​ គោលនយោបាយ​អភិវឌ្ឍន៍​ឧស្សាហកម្ម​កម្ពុជា​ (២០១៥-២០២៥)​។​

​អនុវត្ត​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៧​ គោលនយោបាយ​ជាតិ​ស្តី​ពី​ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ គឺជា​ក្រប​ខណ្ឌ​គោលនយោបាយ​ចម្បង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ដើម្បី​ដឹកនាំ​យុទ្ធសាស្ត្រ​អភិវឌ្ឍន៍​ជំនាញ​ និង​សម្របសម្រួល​គ្រប់​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​។​ ដោយ​ធ្វើការ​ជាមួយ​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​ដូច​ជា​ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី​ (ADB)​ គោលនយោបាយ​នេះ​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​តាម​រយៈ​ដំណើរការ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយនឹង​គោលដៅ​នៃ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ និង​ធ្វើ​ទំនើប​កម្ម​ប្រព័ន្ធ​អភិវឌ្ឍន៍​ជំនាញ​របស់​កម្ពុជា​ ដើម្បី​បម្រើ​ឲ្យ​កាន់តែ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​នា​ពេល​អនាគត​របស់​កម្ពុជា​ ពង្រឹង​ជំនាញ​កម្មករ​ដែល​មាន​ស្រាប់​ និង​កម្លាំង​ពលកម្ម​ថ្មី​។​19​ យុទ្ធសាស្ត្រ​ និង​គោលដៅ​សំខាន់ៗ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ និង​អនុវត្ត​ ដើម្បី​ធានា​ថា​គោលដៅ​អាច​សម្រេច​បាន​ទាន់​ពេលវេលា​។​ ក្រុមប្រឹក្សា​បណ្តុះបណ្តាល​ជាតិ​នឹង​ដើរតួរ​ជា​លេខាធិការដ្ឋាន​ ដើម្បី​ត្រួតពិនិត្យ​កា​រវិ​វត្ត​នៃ​ក្របខ័ណ្ឌ​គោលនយោបាយ​។​ លេខាធិការដ្ឋាន​នឹង​បំពេញ​មុខងារ​ជា​អ្នកសម្របសម្រួល​ការ​អនុវត្ត​។​20

​គោលដៅ​សំខាន់​នៃ​គោលនយោបាយ​ជាតិ​ស្តី​ពី​ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​គឺ​21

  • ​កែ​លម្អ​គុណភាព​ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ ដើម្បី​បំពេញតម្រូវការ​ទីផ្សារ​ជាតិ​ និង​អន្តរជាតិ​
  • ​បង្កើន​លទ្ធភាព​ចូល​រៀន​ក្នុង​ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ប្រកបដោយ​សមធម៌​
  • ​លើកកម្ពស់​ភាព​ជា​ដៃគូ​សាធារណៈ​ និង​ឯកជន​ (PPPs)​ និង​ធនធាន​របស់​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​សរុប​ ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​នៃ​ប្រព័ន្ធ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​
  • ​កែ​លម្អ​អភិបាលកិច្ច​នៃ​ប្រព័ន្ធ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​។​

​ឯកសារ​សំខាន់​ពីរ​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​គាំទ្រ​ដល់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ចេញ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៥​។​ គោលនយោបាយ​ជាតិ​ស្តី​ពី​មុខ​របរ​ និង​ការងារ​ (២០១៥-២០២៥)​ មានមុខ​ងារ​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​បញ្ហា​គម្លាត​ជំនាញ​ និង​បញ្ហា​មិន​ស៊ីសង្វាក់គ្នា​នៃ​ជំនាញ​។​ គោលនយោបាយ​នេះ​ធានា​ឲ្យ​បាន​ថា​ធនធានមនុស្ស​នៅ​ក្នុង​ព្រះរាជាណាចក្រ​នឹង​អាច​បំពេញតម្រូវការ​ទីផ្សារ​ការងារ​បាន​។​ យុទ្ធសាស្ត្រ​នៃ​គោលនយោបាយ​ជាតិ​មុខរបរ​ និង​ការងារ​ (២០១៥-២០២៥)​ រួម​មានការ​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​រវាង​វិស័យ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ និង​វិស័យ​ឯកជន​ ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​គម្លាត​ជំនាញ​ និង​ភាព​មិន​ស៊ីសង្វាក់​គ្នា​ ការ​លើកទឹកចិត្ត​ដល់​វិស័យ​ឯកជន​ក្នុង​ការ​ផ្តល់​នូវ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ជំនាញ​ចាំបាច់​សម្រាប់​កម្លាំង​ពលកម្ម​ ការ​បង្កើត​ថ្មី​ និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​យន្តការ​ដែល​មាន​ស្រាប់​សម្រាប់​ការ​សន្ទនា​កាន់តែ​ប្រសើរ​ឡើង​ក្នុង​ចំណោម​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ និង​ត្រួតពិនិត្យ​ទីផ្សារ​ការងារ​ក្នុង​តំបន់​។​22​ ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ​ គោលនយោបាយ​អភិវឌ្ឍន៍​ឧស្សាហកម្ម​កម្ពុជា​ ក៏​ដើរតួ​នាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​លើក​ស្ទួយ​កម្លាំង​ពលកម្ម​ជំនាញ​ និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ធនធានមនុស្ស​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​។​ ទន្ទឹមនឹងនេះ គោលនយោបាយ​អភិវឌ្ឍន៍​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​កម្ពុជា​ ក៏​ដើរតួ​នាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​លើក​ស្ទួយ​កម្លាំង​ពលកម្ម​ជំនាញ​ និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ធនធានមនុស្ស​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​។​ គោលនយោបាយ​នេះ​ គឺជា​ផែនទី​បង្ហាញផ្លូវ​ថ្នាក់ជាតិ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​គោលបំណង​ធ្វើ​ទំនើប​កម្ម​រចនាសម្ព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ប្រែក្លាយ​កម្ពុជា​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​មូលដ្ឋាន​លើ​ឧស្សាហកម្ម​។​ ជំនាញ​ និង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ធនធានមនុស្ស​ត្រូវ​បាន​បញ្ចូល​ក្នុង​វិធានការ​គោលនយោបាយ​ និង​ផែនការ​សកម្មភាព​របស់​គោលនយោបាយ​នេះ​។​ តាម​រយៈ​ការ​លើកកម្ពស់​ការ​អប់រំ​គ្រប់​កម្រិត​ និង​ពង្រឹងសមត្ថភាព​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ គោលនយោបាយ​នេះ​មាន​គោលបំណង​ផ្លាស់​ប្តូរ​ព្រះរាជាណាចក្រ​ទៅ​ជា​សង្គម​ផ្អែក​លើ​ចំណេះដឹង​។​

​បញ្ហា​ប្រឈម​ និងឱកាស

​បើ​ទោះបីជា​ការ​វិវត្តន៍​មាន​ភាព​ជាក់ស្តែង​ក៏​ដោយ​ ក៏​បញ្ហា​ប្រឈម​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​របស់​កម្ពុជា​នៅ​តែ​ជា​កង្វល់​ចម្បង​។​23​ ​ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​សម្រាប់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទាមទារ​ការ​ចំណាយ​ដ៏​ច្រើន​ ដោយសារ​កម្លាំង​ពលកម្ម​ដែល​មាន​ស្រាប់​ស្ថិត​នៅកម្រិត​មូលដ្ឋាន​ទាប​នៅឡើយ។​24​ កង្វះ​ភាព​ជា​ដៃគូ​សាធារណៈ​ និង​ឯកជន​ (PPP)​ រួម​ផ្សំ​ជាមួយ​ហិរញ្ញវត្ថុនៃការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​របស់​រដ្ឋាភិបាលនៅ​មាន​កម្រិត​ ដូច្នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​ចូលរួម​ចំណែក​ពី​វិស័យ​ឯកជន​ និង​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ក្លាយជា​ដំណោះស្រាយ​ដ៏​សំខាន់​ចំពោះ​បញ្ហា​នេះ​។​25​ បញ្ហា​ប្រឈម​មួយទៀត​គឺ​អវត្តមាន​នៃ​យន្តការ​ និង​ភាព​អសមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​ទាក់ទាញ​អ្នក​ដែល​ត្រូវការ​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ជំនាញ​ជាងគេ​ឲ្យ​បាន​ចំនួន​គ្រប់គ្រាន់​ ដែល​ក្នុង​នោះ​រួម​មាន​អ្នក​អត់​ការងារ​ធ្វើ​ អ្នក​ខ្វះ​ការងារ​ធ្វើ​ ជន​ក្រីក្រ​ និង​អ្នក​ដែល​បាន​បោះបង់​ការ​សិក្សា​ចោល​។​ គរុកោសល្យ​បណ្តុះបណ្តាល​ និង​ឧបករណ៍​សិក្សា​ក៏​ហួស​សម័យ​ដែរ​។​26​ មិន​តែ​បុ​ណ្ណោះ​ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ក៏​នៅ​មាន​កម្រិត​ ហើយ​បុគ្គលិក​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​មាន​ចំនួន​មិន​គ្រប់គ្រាន់​។​ ​យោង​តាម​របាយការណ៍​របស់​ ADB​ បញ្ហា​ក៏​ស្ថិត​នៅ​ជុំវិញ​ទស្សនៈ​អវិជ្ជមាន​ចំពោះ​ការ​អប់រំ​វិជ្ជាជីវៈ​ផង​ដែរ​។​27​ យុវជន​ជំនាន់​ក្រោយ​នៅ​តែ​មាន​ផ្នត់គំនិត​ថា​ ការ​អប់រំ​ទូទៅ​ គឺជា​ជម្រើស​ទី​មួយ​ ខណៈ​ដែល​ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​គឺជា​ជម្រើស​ទី​ពីរ​ និង​សម្រាប់​តែ​ជន​ក្រីក្រ​ ក្រុម​ងាយ​រង​គ្រោះ​ និង​អ្នក​បោះបង់​ការ​សិក្សា​តែ​បុ​ណ្ណោះ​។​ បញ្ហា​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដែល​ពាក់​ព​ន្ធ័​នឹង​ការ​អប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​រួម​មាន​កង្វះ​ជំនាញ​ទន់​ និង​មូលដ្ឋាន​ (​ការ​អាន​ ការ​សរសេរ​ ការ​ទំនាក់ទំនង​ ការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​)​ នៅ​ក្នុង​កម្លាំង​ពលកម្ម​ ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំ​ និង​ការ​គ្រប់គ្រង​ខ្សោយ​ ការ​ទំនាក់ទំនង​ និង​ការ​ធ្វើ​ទីផ្សារ​មិនល្អ​។​28

បើ​យើង​គិត​ពី​ចំនុច​វិជ្ជមាន​វិញ​ អាហារូបករណ៍​ផ្នែក​អប់រំ​ និង​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ជូន​ ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ដែល​បាន​មក​ពី​រាជរដ្ឋាភិបាល​ និង​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​។​ ក្នុង​ឆ្នាំ​សិក្សា​ ២០២០-២០២១​ ក្រសួង​ការងារ​ និង​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​ បាន​ផ្តល់​អាហារូបករណ៍​ការ​អប់រំ​​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ ចំនួន​ ១៩១៧៩​ កន្លែង​លើ​ផ្នែក​វិស្វកម្ម​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​។​29​ អាហារូបករណ៍​សិក្សា​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ជូន​ទាំង​នៅ​ក្នុង​ស្ថាប័ន​អប់រំ​រដ្ឋ​ និង​ឯកជន​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​ ហើយ​មាន​ទាំង​វគ្គ​សិក្សា​រយៈពេល​ខ្លី​ និង​រយៈពេល​វែង​។​ លើស​ពី​នេះ​ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី​ (ADB)​ បាន​សហការ​ជាមួយ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ ដាក់​ឲ្យ​ដំនើរការ​កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​វិស័យ​អប់រំ​ បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ (TVETSDP)​ ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៥​។​​30​ កម្មវិធី​នេះ​ផ្តល់​ការ​គាំទ្រ​ផ្នែក​ថវិកា​ទាក់ទង​នឹង​សិទ្ធិ​គូរ​ពិសេស​ (SDR)​ ដែល​មាន​ទំហំ​ទឹកប្រាក់់​ប្រមាណ​ ៣០​ លាន​ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​។​31​ កម្មវិធី​នេះ​ក៏​រួម​បញ្ចូល​ផង​ដែរ​នូវ​ជម្រើស​នៃ​ប្រាក់​កម្ចី​ផ្អែក​លើ​គោលនយោបាយ​ និង​ប្រាក់​កម្ចី​គម្រោង​ដែល​មាន​តម្លៃ​ប្រហែល​ ៣០​ លាន​ដុល្លារ​។​ កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​វិស័យ​អប់រំ​ បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​នឹង​លើកកម្ពស់​សមធម៌​ និង​សមភាព​ ដើម្បី​ធានា​បាន​នូវ​ការ​ទទួល​បានការ​អប់រំ​វិជ្ជាជីវៈ​រីក​លូតលាស់​ប្រកបដោយ​ជោគជ័យ​ ជា​ពិសេស​សម្រាប់​ស្ត្រី​ និង​ជន​ក្រីក្រ​។​ កម្មវិធី​នេះ​ក៏​បាន​ផ្តោត​ទៅ​លើ​ការ​រក្សា​កម្លាំង​ពលកម្ម​ដែល​ជំរុញ​ដោយ​តម្រូវការ​ទីផ្សារ​ និង​ការ​លើកកម្ពស់​ធនធានមនុស្ស​ផ្នែក​បច្ចេកទេស​ និង​វិជ្ជាជីវៈ​ ប្រកបដោយ​គុណភាព​ ដើម្បី​បំពេញ​តាម​ស្តង់ដារ​ក្នុង​តំបន់​។​32

ទាក់ទងនឹងការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ

ឯកសារយោង

ទំនាក់ទំនងយើងខ្ញុំ

ទំនាក់ទំនងយើងខ្ញុំ

បើលោកអ្នកមានសំនួរទាក់ទងនឹងខ្លឹមសារផ្សាយនៅលើគេហទំព័រ Open Development Cambodia (ODC)? យើងខ្ញុំ​នឹង​ឆ្លើយ​តប​​ដោយ​ក្តី​រីក​រាយ។

តើអ្នកបានឃើញបញ្ហាបច្ចេកទេសណាមួយនៅលើគេហទំព័រOpen Development Cambodia (ODC) ដែរឬទេ?

តើលោកអ្នកយល់យ៉ាងដូចម្តេចដែរចំពោះការងាររបស់អូឌីស៊ី?

តើលោកអ្នកមានឯកសារដែលអាចជួយពង្រីក​គេហទំព័រOpen Development Cambodia (ODC) ដែរ​ឬទេ​?​ យើងខ្ញុំ​នឹង​ធ្វើការ​ត្រួតពិនិត្យ​រាល់​ទិន្នន័យ​អំពី​ផែនទី​ ច្បាប់​ អត្ថបទ​ និង​ ឯកសារ​ដែល​ពុំ​មាននៅ​លើ​គេហទំព័រ​នេះ​ ហើយ​ពិចារណា​បោះផ្សាយ​ទិន្នន័យ​ទាំងនោះ​។​ សូម​មេត្តា​ផ្ញើ​តែ​ឯកសារ​ណា​ដែល​មាន​ជា​សាធារណៈ​ ឬ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ Creative Commons

ឯកសារត្រូវបានលុប
មានបញ្ហា!

កំណត់សម្គាល់៖ Open Development Cambodia (ODC) នឹង​ធ្វើការ​ត្រួតពិនិត្យ​រាល់​ឯកសារ​ដែល​បាន​បញ្ជូន​មក​យ៉ាង​ហ្មត់ចត់​ ដើម្បី​កំណត់​ភាព​ត្រឹមត្រូវ​ និង​ពាក់ព័ន្ធ​ មុន​ពេលធ្វើការ​បង្ហោះ​ផ្សាយ​។​ រាល់​ឯកសារ​ដែល​បាន​បង្ហោះ​ផ្សាយ​នឹង​ជា​ឯកសារ​ដែល​មាន​ជា​សាធារណៈ​ ឬ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ Creative​ Commons​។​ យើងខ្ញុំ​សូម​អគុណ​សំរាប់​ការ​គាំទ្រ​របស់​លោក​អ្នក​។​

GG9NU
* ប្រអប់មតិមិនអាចទទេ! មិនអាចបញ្ចូនបាន សូមធ្វើការបញ្ចូនម្តងទៀត! Please add the code correctly​ first.

សូម​អរគុណ​សំរាប់​ការ​ចំនាយ​ពេល​ក្នុង​ការ​ចែក​រំលែក​មក​កាន់​យើងខ្ញុំ!