ផ្សារមូលបត្រ (ផ្សារភាគហ៊ុន)

ចាប់ផ្ដើម​ពី​ឆ្នាំ​ ២០០១​ មក​ កិច្ច​ដំណើរការ​បាន​ចាប់ផ្តើម​លើ​ការ​ជំរុញ​ការ​បង្កើត​ផ្សារភាគហ៊ុន​កម្ពុជា​ (CSE​ ឬ​ ​CSX)​ ដើម្បី​ជា​មធ្យោបាយ​គាំទ្រ​ទៅ​ដល់​ប្រព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​ដំណើរការ​អភិវឌ្ឍន៍​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​ ទីផ្សារ​ភាគហ៊ុន​បាន​ជួយ​សម្រួល​ទៅ​ដល់​ដំណើរការ​ទិញ​ និង​លក់​ភាគហ៊ុន​ក្នុង​ចំណោម​វិនិយោគិន​នានា​។​ លោក​បណ្ឌិត​ ប៊ិ​ត​ ស៊ា​ង​លី​ម​ ជា​ប្រធាន​ក្រុមការងារ​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​នៃ​ទីផ្សារ​មូល​ប​ត្រ​ និង​ភាគហ៊ុន​បាន​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​ជា​សាធារណៈ​ជូន​ចំពោះ​រដ្ឋាភិបាល​ ក្នុង​ការ​ធ្វើការ​អនុវត្ត​ក្របខ័ណ្ឌ​ច្បាប់​ដែល​ចាំបាច់​សម្រាប់​ការ​បើក​ដំណើរការ​ផ្សារភាគហ៊ុន​កម្ពុជា​ប្រកបដោយ​ជោគជ័យ​។​12

​ផល​ចំណេញ​ដ៏​មាន​សក្តានុពល​នៃ​ទីផ្សារ​មូល​ប​ត្រ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើលឃើញ​កាលពីមុន​រួច​បន្តិច​មក​ហើយ​ ដូចដែល​អ្នកកាសែត​លោក​ Phelim​ Kyne​ បាន​កត់​សម្គាល់ថា​ “​នៅ​ដំណាក់កាល​ដំបូង​បង្អស់​នូវ​អ្វី​ដែល​ត្រូវ​បាន​ជំរុញ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៥​ ការ​បង្កើត​ផ្សារភាគហ៊ុន​ត្រូវ​បាន​គេ​កោតសរសើរ​ថា​ជា​កូនសោរ​គន្លឹះ​ដ៏​សំខាន់​ក្នុង​ការ​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ​ ការ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ការ​ណែនាំ​អំពី​ការ​អនុវត្ត​អាជីវកម្ម​ និង​គណនេយ្យ​ភាព​ជា​អន្តរជាតិ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។3

អាគារនៃផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា. រូបភាពដោយ: Ashley, ថតនៅថ្ងៃទី ២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥. អាជ្ញាប័ណ្ណ CC BY-NC-ND 2.0.

​ការ​អភិវឌ្ឍ​ផ្សារភាគហ៊ុន​បាន​កើតឡើង​នៅ​ក្នុង​បរិបទ​នៃ​ការ​ពង្រឹង​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​នៃ​ការ​គ្រប់គ្រង​សាធារណៈ​ គួប​ផ្សំ​នឹង​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ និង​វិមជ្ឈការ​ថ្មីៗ​ជា​ច្រើន​ សំដៅ​ដល់​ការ​គ្រប់គ្រង​អភិបាលកិច្ច​ល្អ​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​សាធារណៈ​។​ មានគំនិត​ផ្តួចផ្តើម​មួយ​ដើម្បី​លើកទឹកចិត្ត​ដល់​វិធីសាស្ត្រ​គ្រប់គ្រង​សាធារណៈ​ថ្មី​ ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន​តម្លាភាព​ គណនេយ្យ​ភាព​រដ្ឋ​កាន់តែ​ប្រសើរ​ឡើង​ និង​ប្រសិទ្ធភាព​នៅ​ក្នុង​ឆាក​អាជីវកម្ម​។​ ផលវិបាក​មួយ​នៃ​ការ​ធ្វើ​កំណែទម្រង់​ទាំងនេះ​ គឺ​ការ​បង្កើត​ឱកាស​ថ្មី​សម្រាប់​វិនិយោគិន​ក្នុង​ការ​ចូល​ក្នុង​អាជីវកម្ម​មូល​ប​ត្រ​នៅ​កម្ពុជា​។​

​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១១​ ផ្សា​រមូល​ប​ត្រ​កម្ពុជា​ (CSX)​ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើងជា​ផ្សារភាគហ៊ុន​ជាតិ​របស់​ប្រទេស​។​ វា​ផ្តោត​សំខាន់​លើ​ការ​លើកកម្ពស់​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​ ដោយ​ជួយ​សម្រួល​ដល់​ការ​វិនិយោគ​ ការ​គាំទ្រ​ដល់​ដំណើរការ​ពង្រីក​វិស័យ​ឯកជន​ និង​ជំរុញ​លំហូរ​ចូល​នូវ​មូលធន​។​ ផ្សា​រមូល​ប​ត្រ​កម្ពុជា​ គឺជា​លទ្ធផល​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​រវាង​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ និង​ផ្សារភាគហ៊ុន​កូរ៉េ​ (KRX)​ ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍​ទីផ្សារ​មូល​ប​ត្រ​នៅ​កម្ពុជា​។​ រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​កាន់កាប់​ភាគហ៊ុន​ ៥៥%​ និង​មាន​សមតុល្យ​ភាព​ជាមួយ​ KRX​។​ ផ្សារភាគហ៊ុន​ត្រូវ​បាន​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ទីភ្នាក់ងារ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ នោះ​គឺ​គណៈ​ក​ម្មា​ការ​មូល​ប​ត្រ​កម្ពុជា​ (SECC)​។​ ប្រទេស​កម្ពុជា​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ចេញផ្សាយ​មូល​ប​ត្រ​តាម​រយៈ​ការ​ដាក់​ជា​ឯកជន​ ឬ​ IPO​ (​សំណើ​លក់​ដំបូង​ជា​សាធារណៈ​)​។​4

​គិត​ត្រឹម​ខែមីនា​ ឆ្នាំ​២០២១​ ផ្សា​រមូល​ប​ត្រ​កម្ពុជា​ មាន​ក្រុមហ៊ុន​មូល​ប​ត្រ​កម្មសិទ្ធិ​ចុះបញ្ជី​ចំនួន​ ៧​ និង​ក្រុមហ៊ុន​មូល​ប​ត្រ​បំណុល​ចុះបញ្ជី​ចំនួន​ ៨​។​5 យោង​តាម​ទិន្នន័យ​របស់​ CSX​ គិត​ត្រឹម​ត្រីមាស​ទី​ ៤​ ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០២០​ ទីផ្សារ​មូលធននីយកម្ម​ (​តម្លៃ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ដែល​បាន​ជួញដូរ​)​ បាន​កើនឡើង​ ២៥០%​ ពី​មួយ​ឆ្នាំទៅ​មួយ​ឆ្នាំ​។​ ​មូល​ប​ត្រ​ គឺជា​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដែល​អាច​ជួញដូរ​បាន​។​ បើ​និយាយ​ឱ្យ​ទូលំទូលាយ​ទៅ​ គឺ​មាន​មូល​ប​ត្រ​ចំនួន​ ៣​ ប្រភេទ​សំខាន់ៗ​៖

  • ​មូល​ប​ត្រ​ភាគហ៊ុន​ (​មូល​ប​ត្រ​កម្មសិទ្ធិ​)​ គឺជា​ភាគហ៊ុន​នៅ​ក្នុង​កម្មសិទ្ធិ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ ហើយ​វិនិយោគិន​ដែល​ជា​ម្ចាស់​ហ៊ុន​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា​ម្ចាស់​ភាគហ៊ុន​។​ មូល​ប​ត្រ​ភាគហ៊ុន​អាច​ឡើង​ និង​ធ្លាក់​ចុះ​នៅ​ក្នុង​តម្លៃ​មួយ​អាស្រ័យ​ទៅ​តាម​តម្លៃ​លើ​ទីផ្សារ​ និង​អាច​បង្កើត​ប្រាក់​ចំណូល​សម្រាប់​ម្ចាស់​ភាគហ៊ុន​ជា​ភាគលាភ​ (​ទូទាត់​ជា​សាច់ប្រាក់​)។
  • ​មូល​ប​ត្រ​បំណុល​តំណាង​អោយប្រាក់​កម្ចី​។​ ជា​ធម្មតា​ មូល​ប​ត្រ​ប្រភេទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចេញផ្សាយ​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​ ឬ​ក៏​រដ្ឋាភិបាល​ ហើយ​ត្រូវ​បាន​លក់​ទៅ​ឱ្យ​ភាគី​ផ្សេង​ទៀត​ក្នុង​ចំនួន​ទឹកប្រាក់​ជាក់លាក់​ណាមួយ​ ជាមួយនឹង​ការ​សន្យា​សង​មក​វិញ​ដោយ​មាន​បូក​រួម​នឹង​ការ​ប្រាក់​។​ វា​មាន​ចំនួន​ថេរ​មួយ​ (​ដែល​ត្រូវ​សង​)​ អត្រា​ការ​ប្រាក់​ និង​កាលបរិច្ឆេទ​កំណត់​ណាមួយ​ (​នៅ​ពេល​ដែល​ម្ចាស់​មូល​ប​ត្រ​បំណុល​ត្រូវ​ទទួល​បាន​បង់​ត្រឡប់​មក​វិញ​នៃ​ការ​វិនិយោគ​របស់​ពួក​គេ​)​ ។​
  • ​ឧបករណ៍​និ​ស្ស​ន្ទ​ន៍​ (​ដូច​ជា​ជម្រើស​ ឬ​កិច្ចសន្យា​សម្រាប់​អនាគត​)​ មាន​តម្លៃ​ដោយ​ផ្អែក​លើ​ទ្រព្យ​ជា​មូលដ្ឋាន​ (​ដែល​អាច​ជា​ភាគហ៊ុន​ ឬ​ក៏​រូបិយប័ណ្ណ​ ។​ល​។​)​។​ តម្លៃ​និង​កាលបរិច្ឆេទ​កំណត់​ ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់​តាំងពី​ពេល​ប្រតិបត្តិការ​ដំបូង​។​6

​មានច្បាប់​ជា​ច្រើន​ ដែល​កំណត់​ថា​ទីផ្សារ​មូល​ប​ត្រ​បាន​គ្របដណ្ដប់​ទាំងមូល​ប​ត្រ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ និង​មូល​ប​ត្រ​មិនមែន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​។7​ ម្យ៉ាងវិញទៀត​ “​មូល​ប​ត្រ​មិនមែន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​បាន​ចេញផ្សាយ​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​សាធារណៈ​មាន​កំណត់​ ឬ​ជា​នីតិបុគ្គល​ផ្សេង​ទៀត​រួម​មាន​មូល​ប​ត្រ​កម្មសិទ្ធិ​ សញ្ញាប័ណ្ណ​ ការ​ប្រាក់​ដែល​ទទួល​បាន​ពី​គ្រោងការ​វិនិយោគ​ ឧបករណ៍​និ​ស្ស​ន្ទ​ន៍​ផ្សេង​ទៀត​។8​ ខណៈ​ពេល​ដែល​ “​មូល​ប​ត្រ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​វិញ​រួម​មាន​ប័ណ្ណ​រតនាគារ​ មូល​ប​ត្រ​រដ្ឋ​ និង​ឧបករណ៍​ផ្សេង​ទៀត​ បង្កើត​ឡើង​ ឬ​ទទួលស្គាល់​បំណុល​ដែល​ចេញ​ដោយ​ ឬ​ក្នុង​នាម​រដ្ឋាភិបាល​”​។9ច្បាប់​ស្តី​ពី​មូល​ប​ត្រ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ និង​ច្បាប់​ស្តី​ពី​ការ​ចេញផ្សាយ​ និង​ការ​ជួញដូរ​នូវ​មូល​ប​ត្រ​មហាជន​ គឺជា​ធាតុ​គន្លឹះ​ដ៏​សំខាន់​នៅ​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​នៃ​ទីផ្សារ​មូល​ប​ត្រ​ ស្រប​ពេល​ដែល​គោលបំណង​រយៈពេល​វែង​ គឺ​ដើម្បី​ពង្រឹង​វា​ដែល​កំពុង​តែ​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​តាម​ការ​គាំទ្រ​ពី​ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី​ (ADB)​ និង​អាស៊ាន​ (ASEAN)​។​10

​មានការ​វិវឌ្ឍន៍​ថ្មីៗ​ចំនួន​ពីរ​នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​នេះ​។​ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ២៦​ ខែធ្នូ​ ឆ្នាំ​២០២០​ ច្បាប់​ថ្មី​ស្តី​ពី​មូល​ប​ត្រ​របស់​​រដ្ឋាភិបាល​ បាន​ចូល​ជា​ធរមាន​។11​ ដូចដែល​បាន​វិភាគ​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​ Rajah​ &​ Tann​ Asia​ (​ជា​ក្រុមហ៊ុន​ច្បាប់​)​ ច្បាប់​ថ្មី​ស្តី​ពី​មូល​ប​ត្រ​នឹង​ “​ផ្តល់​នូវ​ក្របខ័ណ្ឌ​ទូទៅ​មួយ​ គឺ​គ្រប់គ្រង​ការ​ចេញផ្សាយ​ និង​ការ​ជួញដូរ​មូល​ប​ត្រ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​,​ ផ្តល់​នូវ​តម្លាភាព​ គណនេយ្យ​ភាព​ ប្រសិទ្ធភាព​ និង​ស័​ក្ដ​សិទ្ធិ​ភាព​នៃ​មូល​ប​ត្រ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​,​ និង​ធានា​បាន​នូវ​ការ​គ្រប់គ្រង​បំណុល​សាធារណៈ​ប្រកបដោយ​និរន្តរភាព​។​ ច្បាប់​ថ្មី​គ្របដណ្តប់​លើ​ការ​ចេញផ្សាយ​ ការ​ជួញដូរ​ និង​ការ​គ្រប់គ្រង​នូវ​មូល​ប​ត្រ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​ក្នុង​ និង​ក្រៅប្រទេស​កម្ពុជា​”​។​12

​ច្បាប់​ថ្មី​នេះ​អនុម័ត​ឱ្យ​មាន​សិទ្ធិ​ថ្មីៗ​ទៅ​ដល់​ក្រសួង​ ដូច​ជា​ការ​ផ្តល់​សិទ្ធិ​អំណាច​ដល់​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ និង​រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ដើម្បី​ចេញផ្សាយ​មូល​ប​ត្រ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ ដោយ​យោង​ទៅ​តាម​ច្បាប់​ស្តី​ពី​ប្រព័ន្ធ​ហិរញ្ញវត្ថុ​សាធារណៈ​ ឬ​ច្បាប់​ និង​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នានា​។​ ពួក​គេ​អាច​សង​ប្រាក់​ត្រឡប់​មក​វិញ​ និង​ប្ដូរ​មក​វិញ​នូវ​មូល​ប​ត្រ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ ដរាបណា​ពួក​គេ​បាន​ប្រតិបត្តិការ​តាម​រយៈ​ប្រកាស​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​។​

​ច្បាប់​ថ្មី​នេះ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ចេញផ្សាយ​សញ្ញាប័ណ្ណ​ ជា​រូបិយប័ណ្ណ​ជាតិ​ ឬ​បរទេស​ និង​កាត់​បន្ថយ​ការ​ពឹងផ្អែក​របស់​កម្ពុជា​ទៅ​លើ​បំណុល​បរទេស​ និង​កម្មវិធី​ជំនួយ​របស់​អន្តរជាតិ​ផ្សេងៗ​ ដើម្បី​បង្កើន​មូលធន​ ឬ​ដើមទុន​។​ នៅ​ក្នុង​កម្រិត​ការទូត​វិញ​ “​គេ​សង្ឃឹមថា​ច្បាប់​នេះ​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​អាច​រក្សា​បាន​នូវ​អធិបតេយ្យភាព​របស់​ខ្លួន​ ពីព្រោះ​សម្ពាធ​ពី​អន្តរជាតិ​កំពុង​តែ​ចង​ភ្ជាប់​កាន់តែ​ខ្លាំង​ឡើង​ទៅ​នឹង​ជំនួយ​សេដ្ឋកិច្ច​”​ ដូចដែល​បានឃើញ​ជាមួយនឹង​ការ​ដក​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ “​អ្វីៗ​ទាំងអស់​លើកលែងតែ​អាវុធ​”​ របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប​នា​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​។​13

​ការ​អភិវឌ្ឍ​នៅ​លើក​ទី​ ២​ ប្រកាស​លេខ​ ៤៧១​ ដែល​ចេញ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ៥​ ខែឧសភា​ ឆ្នាំ​២០២០​ ដោយ​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ បាន​កែប្រែ​ការ​អនុវត្ត​លើ​ការ​លើកទឹកចិត្ត​ពន្ធ​កាត់​ទុក​សម្រាប់​មូល​ប​ត្រ​របស់​វិនិយោគិន​នៅ​ផ្សា​រមូល​ប​ត្រ​កម្ពុជា​ ដើម្បី​ទាក់ទាញ​វិនិយោគិន​ឱ្យ​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើង​។​ ការ​លើកទឹកចិត្ត​នេះ​ត្រូវ​ឆ្លើយ​តប​នឹង​ “​ការ​កាត់​បន្ថយពន្ធ​កាត់​ទុក​ ៥០%​ លើ​ការ​ប្រាក់​ និង​ភាគលាភ​ដែល​ទទួល​បាន​ ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ការ​កាន់កាប់​ ការ​ទិញ​ និង​ការ​លក់​សញ្ញាប័ណ្ណ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ មូល​ប​ត្រ​កម្មសិទ្ធិ​ និង​មូល​ប​ត្រ​បំណុល​ សម្រាប់​រយៈពេល​ ៣​ ឆ្នាំ​គិត​ចាប់ពី​ថ្ងៃ​ទី​ ០១​ ខែមករា​ ឆ្នាំ​២០១៩​ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​ ៣១​ ខែធ្នូ​ ឆ្នាំ​២០២១”​។​14

​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​វា​ជា​អាទិភាព​ក្នុង​ការ​ទាក់ទាញ​វិនិយោគ​ពី​បរទេស​។​ ដូចដែល​របាយការណ៍​របស់​ក្រសួងការបរទេស​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​លើក​ឡើង​ថា​ “​ការ​លើកទឹកចិត្ត​ដល់​ការ​វិនិយោគ​ដោយ​ផ្ទាល់​ពី​បរទេស​ (​អេ​ហ្វ​ឌី​អាយ​)​ ដែល​អាច​រកបាន​សម្រាប់​វិនិយោគិន​រួម​មាន​ភាព​ជា​ម្ចាស់​កម្មសិទ្ធិ​របស់​បរទេស​នៅ​លើ​ក្រុមហ៊ុន​ ១០០%​ ការ​សម្រាល​ពន្ធ​សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន​រហូត​ដល់​ ៨​ឆ្នាំ​ អត្រាពន្ធ​ក្រុមហ៊ុន​ ២០%​ បន្ទាប់​ពី​រយៈពេល​លើកទឹកចិត្ត​ត្រូវ​បាន​បញ្ចប់​ កាតព្វកិច្ច​នាំ​ចូល​ទំនិញ​មូលធន​ដោយ​សេរី​ និង​មិន​មានការ​រឹតត្បិត​លើ​មូលធន​ដែល​ត្រឡប់​មក​ប្រទេស​វិញ​”​។​15

​ប្រទេស​កម្ពុជា​មានការ​លំបាក​ក្នុង​ការ​ទាក់ទាញ​ការ​វិនិយោគ​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក​ ដោយសារ​តែ​កត្តា​ដែល​រាំងស្ទះ​មួយ​ចំនួន​ដូច​ជា​អំពើ​ពុក​រលួយ​ ភាព​មាន​កម្រិត​នៃ​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​កម្មករ​ជំនាញ​ និង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​មិន​ទាន់​សម្បូរ​បែប​ (​រួម​ទាំង​ថ្លៃ​ថាមពលអគ្គីសនី​នៅ​ខ្ពស់​)​។​16 រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋអាមេរិក​ក៏​បាន​រាយការណ៍​ផង​ដែរ​ថា​ “​កា​រខក​ខានមិនបាន​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​សហគមន៍​ធុរកិច្ច​លើ​គោលនយោបាយ​ និង​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​ថ្មីៗ​ បាន​បង្ក​ការ​លំបាក​ដល់​វិនិយោគិន​ទាំង​ក្នុងស្រុក​ និង​បរទេស​ដូច​គ្នា​”​។​17

​ការ​វិនិយោគ​របស់​ប្រទេស​ចិន​កាន់តែ​មាន​សារៈសំខាន់​ខ្លាំង​ឡើង​។​ ធនាគារពិភពលោក​បាន​ប៉ាន់​ស្មានថា​ ការ​វិនិយោគ​ផ្ទាល់​ពី​បរទេស​របស់​ប្រទេស​ចិន​មានការ​កើនឡើង​រហូត​ដល់​ “៦០%​ នៃ​គម្រោងការ​វិនិយោគ​ដោយ​ផ្ទាល់​ពី​បរទេស​សរុប​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៧​ ដែល​ចំណែក​នេះ​បាន​កើនឡើង​គួរ​ឱ្យ​កត់សម្គាល់​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៨​។​ ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៩​ ការ​វិនិយោគ​ផ្ទាល់​ពី​បរទេស​បាន​ឈាន​ដល់​ ៣,៦​ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ ដែល​ក្នុង​នោះ​ប្រមាញ​ ៤៣%​ ជា​របស់​ប្រទេស​ចិន​”​។18​ លោក​ ស៊ូ​ សុ​ជាតិ​ ជា​អគ្គនាយក​ទូទៅ​នៃ​គណៈ​ក​ម្មា​ការ​មូល​ប​ត្រ​នៅ​កម្ពុជា​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ដោយ​ពិចារណា​លើ​ការ​វិវឌ្ឍន៍​ក្នុង​កំលុង​ពេល​មាន​ជំងឺ​រាតត្បាត​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ទីផ្សារ​ភាគហ៊ុន​មានការ​រីក​ចម្រើន​ “​ទាក់ទង​នឹង​ក្រុមហ៊ុន​ចុះបញ្ជី​ និង​វិនិយោគិន​”​។​19

​ការ​ចាប់ផ្ដើម​នៃ​បច្ចេកវិទ្យា​ថ្មី​នឹង​បន្ត​ជះ​ឥទ្ធិពល​ទៅ​លើ​ទីផ្សារ​មូល​ប​ត្រ​នៅ​កម្ពុជា​។​ គេហទំព័រ​ phsarhun.com​ និង​កម្មវិធី​ PhsarHun​ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​កំលុង​ពេល​ពិព័រណ៍​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៨​ “My​ First​ Stock​ Exhibition”​ ដែល​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​។​ កម្មវិធី​ទូរស័ព្ទ​នេះ​ នឹង​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ទីផ្សារ​ភាគហ៊ុន​ទៅ​ដល់​ទូរស័ព្ទ​ចល័ត​ដទៃ​ទៀត​។​ លោក​ ហុង​ សុខ​ហួ​ ជានា​យក​ប្រតិបត្តិ​របស់​ផ្សា​រមូល​ប​ត្រ​កម្ពុជា​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ “​គេហទំព័រ​ និង​កម្មវិធី​ផ្សារភាគហ៊ុន​រួម​បញ្ចូល​ព័ត៌មាន​ដែល​ចាំបាច់​អំពី​ក្រុមហ៊ុន​ដែល​បាន​ចុះបញ្ជី​ ការ​ដកស្រង់​ភាគហ៊ុន​ និង​ហេតុការណ៍​ថ្មី​ សៀវភៅ​អេ​ឡិច​ត្រូ​និក​ ព័ត៌មាន​ និង​អត្ថបទ​ថ្មីៗ​ ក៏​ដូច​ជា​បន្ទប់​ ឬ​ក្រុម​ជជែក​ដើម្បី​ពិភាក្សា​អំពី​បញ្ហា​ទាក់ទង​នឹង​ផ្សារភាគហ៊ុន​”​។​ លោក​ ហ៊ាន​ សា​ហ៊ី​ប​ ជា​រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​បាន​ធ្វើការ​សម្តែង​នូវ​ការ​គាំទ្រ​ចំពោះ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ថ្មី​នេះ​ ដើម្បី​លើកកម្ពស់​ការ​យល់​ដឹង​អំពី​មូល​ប​ត្រ​ក្នុង​ចំណោម​វិនិយោគិន​នានា​ដែល​មាន​សក្តានុពល​។​20

​ទាក់ទងនឹងផ្សារមូលបត្រ (ផ្សារភាគហ៊ុន)​

ឯកសារយោង

ទំនាក់ទំនងយើងខ្ញុំ

ទំនាក់ទំនងយើងខ្ញុំ

បើលោកអ្នកមានសំនួរទាក់ទងនឹងខ្លឹមសារផ្សាយនៅលើគេហទំព័រ Open Development Cambodia (ODC)? យើងខ្ញុំ​នឹង​ឆ្លើយ​តប​​ដោយ​ក្តី​រីក​រាយ។

តើអ្នកបានឃើញបញ្ហាបច្ចេកទេសណាមួយនៅលើគេហទំព័រOpen Development Cambodia (ODC) ដែរឬទេ?

តើលោកអ្នកយល់យ៉ាងដូចម្តេចដែរចំពោះការងាររបស់អូឌីស៊ី?

តើលោកអ្នកមានឯកសារដែលអាចជួយពង្រីក​គេហទំព័រOpen Development Cambodia (ODC) ដែរ​ឬទេ​?​ យើងខ្ញុំ​នឹង​ធ្វើការ​ត្រួតពិនិត្យ​រាល់​ទិន្នន័យ​អំពី​ផែនទី​ ច្បាប់​ អត្ថបទ​ និង​ ឯកសារ​ដែល​ពុំ​មាននៅ​លើ​គេហទំព័រ​នេះ​ ហើយ​ពិចារណា​បោះផ្សាយ​ទិន្នន័យ​ទាំងនោះ​។​ សូម​មេត្តា​ផ្ញើ​តែ​ឯកសារ​ណា​ដែល​មាន​ជា​សាធារណៈ​ ឬ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ Creative Commons

ឯកសារត្រូវបានលុប
មានបញ្ហា!

កំណត់សម្គាល់៖ Open Development Cambodia (ODC) នឹង​ធ្វើការ​ត្រួតពិនិត្យ​រាល់​ឯកសារ​ដែល​បាន​បញ្ជូន​មក​យ៉ាង​ហ្មត់ចត់​ ដើម្បី​កំណត់​ភាព​ត្រឹមត្រូវ​ និង​ពាក់ព័ន្ធ​ មុន​ពេលធ្វើការ​បង្ហោះ​ផ្សាយ​។​ រាល់​ឯកសារ​ដែល​បាន​បង្ហោះ​ផ្សាយ​នឹង​ជា​ឯកសារ​ដែល​មាន​ជា​សាធារណៈ​ ឬ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ Creative​ Commons​។​ យើងខ្ញុំ​សូម​អគុណ​សំរាប់​ការ​គាំទ្រ​របស់​លោក​អ្នក​។​

ekfpd
* ប្រអប់មតិមិនអាចទទេ! មិនអាចបញ្ចូនបាន សូមធ្វើការបញ្ចូនម្តងទៀត! Please add the code correctly​ first.

សូម​អរគុណ​សំរាប់​ការ​ចំនាយ​ពេល​ក្នុង​ការ​ចែក​រំលែក​មក​កាន់​យើងខ្ញុំ!