ការអប់រំ និងការផ្សព្វផ្សាយ វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា

ប្រទេស​កម្ពុជា​ទទួលស្គាល់​តួនាទី​ដ៏​សំខាន់​នៃ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​២១​ ហើយ​មាន​បំណង​ផ្លាស់​ប្តូរ​ និង​បញ្ចូល​បច្ចេកវិទ្យា​ទៅ​ក្នុង​ធនធានមនុស្ស​តាម​រយៈ​វិស័យ​អប់រំ​។​ គោលនយោបាយ​ និង​យុទ្ធសាស្ត្រ​ផ្សេងៗ​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​ដើម្បី​សម្រេច​គោលដៅ​ដូច​ជា​ គោលការណ៍​ណែនាំ​គោលនយោបាយ​សម្រាប់​សាលារៀន​ជំនាន់​ថ្មីគោលនយោបាយ​ស្តី​ពី​ការ​អប់រំ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ បច្ចេកវិទ្យា​ វិស្វកម្ម​ និង​គណិត​វិទ្យា​ ​ គោលនយោបាយ​ និង​យុទ្ធសាស្ត្រ​ ស្ដី​ពី​ បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន​ និង​សារ​គមនាគមន៍​ក្នុង​វិស័យ​អប់រំ​ (ICT)​ ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​វិស័យ​អប់រំ​ និង​ច្រើន​ដទៃ​ទៀត​។​

​ការ​អប់រំ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ជា​ពាក្យកាត់​ថា​ STEM​ ដែល​បន្ថែម​មុខ​វិជ្ជា​ស្នូល​ពីរ​បន្ថែម​ទៀត​ទៅ​ក្នុង​ការ​អប់រំ​មាន​ដូច​ជា​មុខ​វិជ្ជា​ បច្ចេកវិទ្យា​ និង​វិស្វកម្ម​។​ STEM​ តំណាង​ឱ្យ​មុខ​វិជ្ជា​ វិទ្យាសាស្ត្រ​ បច្ចេកវិទ្យា​ វិស្វកម្ម​ និង​គណិត​វិទ្យា​។1 ការ​អប់រំ​បែប​ STEM​ គឺជា​វិធីសាស្ត្រ​បង្រៀន​ និង​រៀន​បែប​ទំនើប​ដែល​ផ្តោត​លើ​ការ​ច្នៃប្រឌិត​របស់​សិស្ស​។​ ការ​សិក្សា​ដែល​ផ្តោត​លើ​សិស្ស​ និង​ការ​សិក្សា​តាម​គម្រោង​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​វិធីសាស្ត្រ​បង្រៀន​នៃ​ការ​អប់រំ​បែប​ STEM​។​ ខណៈ​ពេល​ដែល​ការ​អប់រំ​បែប​ប្រពៃណី​បង្រៀន​មុខ​វិជ្ជា​នីមួយៗ​ដាច់​ដោយឡែក​ពី​គ្នា​ ការ​អប់រំ​បែប​ STEM​ រួម​បញ្ចូល​មុខ​វិជ្ជា​ទាំងអស់​ចូល​គ្នា​។​

​កម្រិត​បឋម​សិក្សា​ និង​មធ្យមសិក្សា​

​យោង​តាម​ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​អប់រំ​ ២០១៩-២០២៣​ ក្រសួង​អប់រំ​ យុវជន​ និង​កីឡា​ បាន​កែទម្រង់​វិធីសាស្ត្រ​បង្រៀន​ថ្នាក់​ទី​ ១​ ២​ និង​ទី​៣​ តាម​រយៈ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​វី​ដេ​អូ​អំពី​វិធីសាស្ត្រ​បង្រៀន​ខ្មែរ​ ដែល​អាច​ស្វែង​រកបាន​នៅ​លើ​គេហទំព័រ​របស់​ក្រសួង​។​2 ក្នុងអំឡុងពេល​កូ​វី​ដ​-១៩​ នៅ​ពេល​ដែល​បិទ​សាលា​ ការ​បង្រៀន​ និង​រៀន​ពី​ចម្ងាយ​តាម​រយៈ​បច្ចេកវិទ្យា​បាន​ក្លាយជា​ដំណោះស្រាយ​ដ៏​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​។​ក្រសួង​អប់រំ​ យុវជន​ និង​កីឡា​ បាន​ណែនាំ​ការ​រៀន​ពី​ចម្ងាយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០២០​ ជា​ការ​ឆ្លើយ​តប​ដ៏​សំខាន់​ចំពោះ​បញ្ហា​ការ​បិទ​សាលា​។​ គេហទំព័រ​ផ្លូវការ​របស់​ក្រសួង​ និង​គេហទំព័រ​ជា​ច្រើន​ទៀត​បាន​ក្លាយជា​វេទិកា​សំខាន់​សម្រាប់​សិស្សានុសិស្ស​ចូល​ប្រើប្រាស់​។​ ដោយ​សហការ​ជាមួយ​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​ ក្រសួង​អប់រំ​បាន​បង្កើត​មេរៀន​វី​ដេ​អូ​ផ្សេងៗ​ ដែល​សិស្ស​អាច​រៀន​ពី​ចម្ងាយ​តាម​វេទិកា​អន​ឡាញ​ និង​ប៉ុស្តិ៍​ទូរទស្សន៍​របស់​ក្រសួង​។​3 នៅ​លើ​គេហទំព័រ​ក្រសួង​អប់រំ​ មាន​ឯកសារ​អប់រំ​ជាង​២២០០​ រួម​ទាំង​មុខ​វិជ្ជា​ STEM​ ដូច​ជា​ វី​ដេ​អូ​ ផ្ទាំង​រូបភាព​ ផែនការ​មេរៀន​ឌី​ជី​ថ​ល​ ដែល​សិស្ស​អាច​ចូល​មើល​បាន​។4​ ​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​ ក្រសួង​អប់រំ​ យុវជន​ និង​កីឡា​ បាន​ដាក់​ចេញ​នូវ​កម្មវិធី​ BEEP​ ដែល​រៀបចំ​ឡើង​ក្នុង​គោលបំណង​ផ្តល់​ការ​អប់រំ​ដល់​សិស្សានុសិស្ស​ដែល​បោះបង់​ការ​សិក្សា​កម្រិត​មូលដ្ឋាន​ស្មើនឹង​ថ្នាក់​ទី​៩​។​5

​នៅ​កម្រិត​មធ្យមសិក្សា​ កំណែទម្រង់​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​បាន​បង្ហាញ​ពី​វឌ្ឍនភាព​វិជ្ជមាន​។​ យោង​តាម​ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​អប់រំ​ ២០១៩-២០២៣​ មុខ​វិជ្ជា​ដូច​ជា​ គណិត​វិទ្យា​ វិទ្យាសាស្ត្រ​ វិស្វកម្ម​ និង​ព័ត៌មាន​ និង​ទំនាក់ទំនង​ក្នុង​បច្ចេកវិទ្យា​ (ICT)​ ត្រូវ​បាន​កែទម្រង់​ កែសម្រួល​ និង​ធ្វើ​សមាហរណកម្ម​។​6 ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១០​មក​ សិស្ស​កម្ពុជា​អាច​ជ្រើសរើស​រវាង​វិទ្យាសាស្ត្រ​ពិត​ និង​វិទ្យាសាស្ត្រ​សង្គម​ នៅ​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​ឈាន​ដល់​ថ្នាក់​ទី​១១​។7​ វិទ្យាសាស្ត្រ​ពិត​ និង​វិទ្យាសាស្ត្រ​សង្គម​ខុស​គ្នា​ត្រង​ចំនុច​ស្នូល​នៃ​មុខ​វិជ្ជា​ដែល​បង្រៀន​ក្នុង​ថ្នាក់​។8​ វិទ្យាសាស្ត្រ​ពិត​សំខាន់​លើ​មុខ​វិជ្ជា​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​វិទ្យាសាស្ត្រ​ដូច​ជា​ គណិត​វិទ្យា​ រូបវិទ្យា​ គីមីវិទ្យា​ និង​ជីវវិទ្យា​ ខណៈ​ដែល​វិទ្យាសាស្ត្រ​ស​ង្ផ្តោ​ត​លើ​ការ​បង្រៀន​មុខ​វិជ្ជា​មិនមែន​វិទ្យាសាស្ត្រ​។​9 របាយការណ៍​មួយ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៩​ ចំនួន​សិស្ស​នៅ​ក្នុង​មុខ​វិជ្ជា​វិទ្យាសាស្ត្រ​ពិត​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​យ៉ាង​ខ្លាំង​បើ​ប្រៀបធៀប​ទៅ​នឹង​ឆ្នាំ​មុន​គឺ​ពី​៨០​ភាគរយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៧-២០១៨​ មក​ត្រឹម​​៤៩​ភាគរយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​សិក្សា​បន្ទាប់​។​10

សាលារៀន​ជំនាន់​ថ្មី​

​គំរូ​អប់រំ​តាម​បែប​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​ដ៏​ជោគជ័យ​បំផុត​មួយ​ គឺ​សាលារៀន​ជំនាន់​ថ្មី​។​ វា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៥​។​11 គោលបំណង​ចម្បង​របស់​គម្រោង​គឺ​ធ្វើ​ទំនើប​កម្ម​ប្រព័ន្ធ​អប់រំ​សាធារណៈ​ និង​បង្កើន​ចំនួន​សិស្ស​ចុះ​ឈ្មោះ​ចូល​រៀន​ទាក់ទង​នឹង​មុខ​វិជ្ជា​ STEM​ តាម​រយៈ​កំណែទម្រង់​ជា​បន្តបន្ទាប់​ដូច​ជា​កម្មវិធី​សិក្សា​ និង​គរុកោសល្យ​ សម្ភារៈ​បរិក្ខារ​ និង​សម្ភារៈ​ ការ​គ្រប់គ្រង​សាលារៀន​ស្វយ័ត​ ប្រព័ន្ធ​គណនេយ្យ​ភាព​សាលា​ និង​ ការ​សង្កត់ធ្ងន់​ការ​ប្រើប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​ក្នុង​ការ​អប់រំ​។​12 គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​ ២០២២​ មាន​សាលារៀន​ជំនាន់​ថ្មី​ចំនួន​១០​ នៅ​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​ដែល​ក្នុង​នោះ​ ៤​ នៅ​កម្រិត​បឋម​សិក្សា​ និង​ ៦​នៅ​កម្រិត​អប់រំ​មធ្យមសិក្សា​។​

​សាលារៀន​ជំនាន់​ថ្មី​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់កាល​អភិវឌ្ឍន៍​នៃ​ការ​បង្កើត​ស្តង់ដារ​សាលារៀន​ជំនាន់​ថ្មី​នៅ​កម្រិត​ម​ត្តេ​យ្យ​សិក្សា​ និង​បឋម​សិក្សា​។​ គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០២០​ មាន​សាលា​បឋម​សិក្សា​ជំនាន់​ថ្មី​ចំនួន​៤​ គឺ​ សាលា​ធ្វើ​បទ​បង្ហាញ​ សាលា​បឋម​សិក្សា​អង្គរ​បាន​ សាលា​បឋម​សិក្សា​អ​ក្ខា​មហា​សីលា​ និង​សាលា​បឋម​សិក្សា​ស្វាយ​ប្រហួត។​13 សាលា​បឋម​សិក្សា​ទាំង​៤​នេះ​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់កាល​អភិវឌ្ឍន៍​ផ្សេងៗ​គ្នា​។​ ដកស្រង់​ចេញពី​ក្នុង​របាយការណ៍​ឆ្នាំ​២០២០​ មាន​តែ​សាលា​ធ្វើ​បទ​បង្ហាញ​ទេ​ដែល​បាន​ឆ្លងកាត់​ការ​ទទួលស្គាល់​ដើម្បី​ក្លាយជា​សាលា​ជំនាន់​ថ្មី​ ចំណែក​បី​ទៀត​នៅ​ទាន់​ត្រូវ​បាន​ទទួលស្គាល់​នៅឡើយ​។14​ សាលា​បឋម​សិក្សា​ទាំង​៤​មាន​សិស្ស​ ២,៤៣៦​ នាក់​ និង​គ្រូបង្រៀន​ ១១៧​ នាក់​ ធ្វើ​ឱ្យ​សមាមាត្រ​សិស្ស​គ្រូ​ ២១:១​ ក្នុង​ឆ្នាំ​សិក្សា​ ២០២២-២០២៣​។15 គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​ ២០២២​ គម្រោង​សាលា​ជំនាន់​ថ្មី​បាន​ដាក់់​សាកល្បង​កម្មវិធី​សរសេរ​កូដ​ និង​មនុស្ស​យន្ត​ និង​កម្មវិធី​វិទ្យាសាស្ត្រ​សម្រាប់​សិស្ស​នៅ​កម្រិត​បឋម​សិក្សា​ ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ខ្លឹមសារ​អភិ​វ​ឌ្ឈ​កម្មវិធី​សិក្សា​សតវត្ស​ទី​ ២១​។​16

ព័ត៌មានស្តីពីសាលារៀនជំនាន់ថ្មី

Source: របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់សាលាជំនាន់ថ្មី ឆ្នាំ២០២២
ខេត្តឈ្មោះសាលាចំនួនសិស្សចុះឈ្មោះចូលរៀន (2022-2023)ចំនួនថ្នាក់រៀនចំនួនគ្រូបង្រៀន
ភ្នំពេញវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ១១៥៦៣២៧៩
ភ្នំពេញវិទ្យាល័យព្រែកលៀប១១៦៨៣៦៩១
កំពង់ចាមវិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែន កំពង់ចាម៥០៩១៥៣៤
កំពង់ចាមវិទ្យាល័យពាមជីកង១០៤៧៣១៦៤
កណ្តាលវិទ្យាល័យព្រែកអញ្ចាញ១១៧៥៣៧៨០
ស្វាយរៀងវិទ្យាល័យគោកព្រីង៤៧៩១៥៣៧
សរុប៦​ សាលា៥៥៣៤១៦៦៣៨៥

នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​សិក្សា​ ២០២០-២០២១​ សាលារៀន​ជំនាន់​ថ្មី​នៅកម្រិតមធ្យមសិក្សាមាន​ថ្នាក់​ចំនួន​ ១៦៦​ ដែល​មាន​សិស្ស​ ៥,៥៣១​ នាក់​។17​ ជាមួយនឹង​គ្រូ​ចំនួន​ ៣៨៥​នាក់​ សមាមាត្រ​គ្រូ​ទៅ​នឹង​សិស្ស​នៅ​សាលារៀន​ជំនាន់​ថ្មី​កម្រិត​មធ្យមសិក្សា​គឺ​ ១៤:១​។ សាលា​ទាំង​៦​រូ​ម​មាន​ វិទ្យាល័យ​ព្រះ​ស៊ី​សុវត្ថិ​ វិទ្យាល័យ​ព្រែក​លៀប​ វិទ្យាល័យ​ ហ៊ុន​ សែន​ កំពង់ចាម​ វិទ្យាល័យ​ពាមជីកង​ វិទ្យាល័យ​ព្រែក​អញ្ចាញ​ និង​វិទ្យាល័យ​គោក​ព្រីង​។​ នៅ​ឆ្នាំ​សិក្សា​ ២០២២-២០២៣​មានការ​កើនឡើង​នៃ​សិស្ស​ចុះ​ឈ្មោះ​ចូល​រៀន​នៅ​សាលា​ជំនាន់​ថ្មី​ពី​អតីត​សិស្សសាលា​ឯកជន​។​ បាន​កត់សម្គាល់​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​ប្រចាំឆ្នាំ​ ៦០%​ នៃ​ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​ ចូល​រៀន​នៅ​សាលារៀន​ជំនាន់​ថ្មី​ ព្រះ​ស៊ី​សុវត្ថិ​បច្ចុប្បន្ន​គឺ​មក​ពីសា​លា​ឯកជន​។ ការ​ផ្តោត​ និង​ការ​រួម​បញ្ចូល​នៃ​មុខ​វិជ្ជា​ស្នូល​ទាំង​បួន​ និង​ការ​រៀន​ និង​ការ​បង្រៀន​នៅ​សតវត្ស​ទី​ ២១​ បាន​បង្ហាញ​ពី​លទ្ធផល​វិជ្ជមាន​។​ ឧទាហរណ៍​ សិស្ស​ ១០៣២​ នាក់​របស់​សាលារៀន​ជំនាន់​ថ្មី​ បាន​ឈ្នះ​ពានរង្វាន់​អន្តរជាតិ​ និង​ក្នុងស្រុក​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០២២​។​ លើស​ពី​នេះ​ សិស្ស​មក​ពី​សាលារៀន​ជំនាន់​ថ្មី​ ទទួល​បាន​អត្រា​ប្រឡង​ជាប់​ ៨២%​ សម្រាប់​ការ​ប្រឡង​ថ្នាក់​ទី​ ១២​ របស់​ពួក​គេ​ ខ្ពស់​ជាង​អត្រា​ជាតិ​ ១២%​។​18

​កម្រិត​ឧត្តម​សិក្សា​

​អ្នកជំនាញ​ជា​ច្រើន​សម្តែង​ការ​ព្រួយបារម្ភ​ចំពោះ​អត្រា​ទាប​នៃ​ចំនួន​សិស្ស​ចុះ​ឈ្មោះ​ចូល​រៀន​មុខ​វិជ្ជា​ទាក់ទង​នឹង​ STEM​ នៅ​កម្រិត​បរិញ្ញាបត្រ​នៅ​កម្ពុជា​។​ ទោះបីជា​មានការ​កើនឡើង​នៃ​តម្រូវការ​ជាស​កល​នៅ​ក្នុង​មុខរបរ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ STEM​ ក៏​ដោយ​ មាន​តែ​សិស្ស​៣០​ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ចុះ​ឈ្មោះ​ចូល​រៀន​ក្នុង​មុខ​ជំនាញ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ STEM​ ក្នុង​ឆ្នាំ​សិក្សា​ ២០១៩-២០២០​។​ តួលេខ​នេះ​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ប្រសើរ​ឡើង​ពី​ឆ្នាំ​សិក្សា​ ២០១២-២០១៣​ ដែល​មាន​តែ​១៨​ភាគរយ​នៃ​សិស្ស​ជ្រើសរើស​ជំនាញ​ STEM​។19 ​គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា​ដែល​ផ្តល់​មុខ​ជំនាញ​ទាក់ទង​នឹង​ STEM​ ត្រូវ​បាន​គេ​រាយការណ៍​ថា​មាន​ប្រហែល​ ៥២​ ស្ថាប័ន​ ដែល​ក្នុង​នោះ​ ៣៦​ ជា​ស្ថាប័នឯកជន​ និង​ ១៦​ ជា​ស្ថាប័ន​សាធារណៈ​។​20 របាយការណ៍​មួយ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​មុខ​វិជ្ជា​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ STEM​ ភាគច្រើន​នៅ​ក្នុង​គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា​បង្រៀន​មុខ​វិជ្ជា​ទូទៅ​។​ ក្នុង​ពេល​ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ​ កម្មវិធី​សិក្សា​ទាក់ទង​នឹង​ជំនាញ​ទន់​ ដូច​ជា​ការ​គិត​បែប​ស៊ីជម្រៅ​ ឬ​ជំនាញ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​គឺ​អវត្តមាន​។​21 មាន​តែ​ស្ថាប័ន​មួយ​ចំនួន​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ផ្តល់​មុខ​វិជ្ជា​លើ​បច្ចេកវិទ្យា​ថ្មីៗ​ រួម​មាន​ បញ្ញា​សិប្បនិមិត្ត​ ការ​រៀន​ម៉ាស៊ីន​ និង​វិទ្យាសាស្ត្រ​ទិន្នន័យ​។​22

​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ផ្តួចផ្តើម​គោលនយោបាយ​ផ្សេងៗ​ ដើម្បី​កែ​លម្អ​ការ​អប់រំ​បែប​ STEM​ នៅ​កម្រិត​ឧត្តម​សិក្សា​ដែល​មាន​
​គោលនយោបាយ និង​យុទ្ធសាស្ត្រ ស្ដីពី បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន និង​សារ​គមនាគមន៍​ ក្នុង​វិស័យ​​អប់រំ​ ផ្តោត​លើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ស្នូល​ចំនួន​ប្រាំ​ រួម​មាន​៖

  1. ​ហិរញ្ញវត្ថុ​សម្រាប់​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន​ និង​សារ​គមនាគមន៍​ (ICT)​ ក្នុង​វិស័យ​អប់រំ​
  2. ​ជំនួយ​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន​ និង​សារ​គមនាគមន៍​ (ICT)​ សម្រាប់​ការ​បង្រៀន​ និង​រៀន​
  3. ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ធនធានមនុស្ស​
  4. ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ កា​រត​ភ្ជាប់​ និង​ឧបករណ៍​​
  5. អភិបាលកិច្ច និង​ការ​គ្រប់គ្រង​។​

​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​

​រដ្ឋាភិបាល​បាន​សង្កត់ធ្ងន់​លើ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​ដល់​សាធារណជន​ ជា​ពិសេស​សិស្សានុសិស្ស​។​ ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​ចូល​រៀន​ក្នុង​មុខ​ជំនាញ​បែប​ STEM​ គឺ​ចាំបាច់​ ដើម្បី​រក្សា​បាន​នូវ​សេដ្ឋកិច្ច​អន្តរជាតិ​ និង​និន្នាការ​អភិវឌ្ឍន៍​។​23 វិស័យ​សាធារណៈ​ និង​ឯកជន​បាន​រួមដៃគ្នា​ផ្សព្វផ្សាយ​ និង​លើកកម្ពស់​ការ​យល់​ដឹង​អំពី​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​ តាម​រយៈ​មធ្យោបាយ​ផ្សេងៗ​ជា​ច្រើន​ រួម​ទាំង​ព្រឹត្តិការណ៍​សាធារណៈ​ សិក្ខាសាលា​ និង​យុទ្ធនាការ​សង្គម​។​

អ្នកចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ពិព័រណ៍បច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា។ រូបភាពយកចេញពីទំព័រ Facebook ផ្លូវការរបស់់ពិព័រណ៍បច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។

​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ប្រកាស​ថ្ងៃ​ទី​២៦​ ខែមីនា​ ជា​ទិវា​វិទ្យាសាស្ត្រ​ បច្ចេកវិទ្យា​ និង​នវានុវត្តន៍​ជាតិ​។​24 វា​មាន​គោលបំណង​លើកកម្ពស់​ការ​ប្រើប្រាស់​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​នៃ​បច្ចេកវិទ្យា​ និង​លើកទឹកចិត្ត​ដល់​គម្រោងការ​ច្នៃប្រឌិត​សម្រាប់​ការ​ចាប់ផ្តើម​អាជីវកម្ម​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​។​ ស្រប​ជាមួយនឹង​យុទ្ធនាការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ ពិធីបុណ្យ​ជា​ច្រើន​ទាក់ទង​នឹង​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​ និង​ការ​តាំងពិព័រណ៍​កំពុង​ទាក់ទាញ​ការ​ចាប់អារម្មណ៍​ពី​សាធារណជន​កាន់តែ​ច្រើន​ ជា​ពិសេស​ពី​សិស្សានុសិស្ស​។​ Cambodia​ Tech​ Expo,​ Cambodia​ International​ Science​ Technology​ and​ Innovation​ Expo,​ និង​ STEM​ Festival​ គឺជា​ព្រឹត្តិការណ៍​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​បច្ចេកវិទ្យា​ដ៏​ធំ​បំផុត​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​ ប្រភេទ​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​សាធារណៈ​ទាំងនេះ​មានការ​តាំង​ពិ​ពណ៌​ទាក់ទង​នឹង​បច្ចេកវិទ្យា​រាប់រយ​ពី​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​ ការ​អប់រំ​ ស្ថាប័ន​ស្រាវជ្រាវ​ ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​ និង​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​។​

​បញ្ហា​ប្រឈម​ និង​ដំណើរ​ឆ្ពោះទៅ​មុខ​

​ទោះបីជា​ការ​រីក​ចំរើន​នៃ​ការ​អប់រំ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​មាន​ភាព​ជាក់ស្តែង​ក៏​ដោយ​ ក៏​បញ្ហា​ប្រឈម​នៅ​តែ​មាន​។​ ពួក​គេ​មានការ​ចុះ​ឈ្មោះ​ចូល​រៀន​ទាប​នៅ​ក្នុង​ថ្នាក់ឧត្តម​សិក្សា​ កង្វះខាត​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​កម្រិត​មធ្យមសិក្សា​ អ​តុល្យភាព​នៃ​ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​យេ​ន​ឌ័​រ​ ការ​ចំណាយ​ខ្ពស់​នៃ​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន​ និង​សារ​គមនាគមន៍​ (ICT)​ និង​ឧបករណ៍​បច្ចេកវិទ្យា​ និង​កង្វះ​សម្ភារៈ​បរិក្ខារ​។​

​និស្សិត​កម្ពុជា​មាន​ទំនោរ​ជ្រើស​រើសមុខ​វិជ្ជា​ដែល​មិន​មាន​ដើម​នៅ​ពេល​ពួក​គេ​ចាប់ផ្តើម​ចូល​មហាវិទ្យាល័យ​។​ មាន​តែ​និស្សិត​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​ចំនួន​៣០​ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​មុខ​ជំនាញ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ STEM​ ។​ ទោះបីជា​តម្រូវការ​កើនឡើង​ក្នុង​អាជីព​ទាក់ទង​នឹង​ STEM​ ក៏​ដោយ​ ក៏​ប្រទេស​កម្ពុជា​ប្រឈម​នឹង​កង្វះ​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​ទាំងនេះ​។25 ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ​ អ​តុល្យភាព​យេ​ន​ឌ័​រ​ក្នុង​ការ​អប់រំ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​ក៏​បង្ហាញ​ពី​បញ្ហា​ផង​ដែរ​។​ ការ​សិក្សា​មួយ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ សិស្ស​ស្រី​ទំនងជា​ជ្រើសរើស​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​វិទ្យាល័យ​ ប៉ុន្តែ​ប្តូរ​ទៅ​មុខ​វិជ្ជា​ដែល​មិនមែន​ជា​ STEM​ នៅ​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​ឈាន​ដល់​សាកលវិទ្យាល័យ​។26 ក្នុង​ចំណោម​ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​ថ្នាក់ឧត្តម​សិក្សា​ក្នុង​ជំនាញ​ STEM​ មាន​តែ​១៤​ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​ជា​ស្ត្រី​។27

​ការ​អនុវត្ត​ការ​អប់រំ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​ គឺ​មាន​តម្លៃ​ថ្លៃ​ផ្នែក​សម្ភារៈ​ និង​ឧបករណ៍​។​ ការ​ចំណាយ​នៃ​គំរូ​សាលា​ជំនាន់​ថ្មី​ផ្តល់​នូវ​រូបភាព​ច្បាស់លាស់​នៃ​ថវិកា​ដែល​ត្រូវការ​សម្រាប់​គំរូ​ STEM​ ដែល​ជំរុញ​ដោយ​ឧបករណ៍​ទំនើប​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​ខ្ពស់​។​ របាយការណ៍​របស់​សាលារៀន​ជំនាន់​ថ្មី​ បញ្ជាក់​ថា​ សាលា​ត្រូវ​ចំនាយ​ប្រាក់​ ២៥៦​ដុល្លារ​ សម្រាប់​សិស្ស​ម្នាក់​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​។​28 ការ​ចំណាយ​នេះ​នឹង​លើស​ពី​ថវិកា​រដ្ឋាភិបាល​សម្រាប់​ការ​អប់រំ​ ប្រសិនបើ​ពួក​គេ​ចង់​អនុវត្ត​គំរូ​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​។​ លើស​ពី​នេះ​ សាលារៀន​ភាគច្រើន​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ជា​ពិសេស​នៅ​តាម​ជនបទ​ ខ្វះខាត​សម្ភារៈ​ទំនើបៗ​ ដូច​ជា​កុំព្យូទ័រ​ មន្ទីរពិសោធន៍​ និង​បណ្ណាល័យ​ជាដើម​។​ ពួក​វា​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​ធាតុ​ផ្សំ​ដ៏​សំខាន់​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​ និង​ទទួល​បាន​បទ​ពិសោធន៍​ផ្ទាល់​ក្នុង​ការ​អប់រំ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​បច្ចេកវិទ្យា​។​ 

​ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី​ (ADB)​ ផ្តល់​ប្រាក់​កម្ចី​ចំនួន​ ៧០​ លាន​ដុល្លារ​ដល់​កម្ពុជា​ ដើម្បី​កែទម្រង់​ការ​អប់រំ​កម្រិត​មធ្យមសិក្សា​ទាក់ទង​នឹង​មុខ​វិជ្ជា​ STEM​ ។​29 គោលបំណង​សំខាន់​នៃ​កំណែទម្រង់​គឺ​ធ្វើ​ទំនើប​កម្ម​ការ​អប់រំ​ STEM​ បែប​បុរាណ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ តាម​រយៈ​ការ​កែ​លម្អ​គុណភាព​អប់រំ​ បង្រួម​គម្លាត​ជំនាញ​ STEM​ តាម​រយៈ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ធនធានមនុស្ស​ទាក់ទង​នឹង​ STEM​ និង​កែ​លម្អ​ចំណេះដឹង​ STEM​ របស់​គ្រូបង្រៀន​ ដើម្បី​ផ្តល់​មេរៀន​ STEM​ កាន់តែ​ប្រសើរ​ឡើង​។​30 គម្រោង​នេះ​នឹង​បំពាក់​សាលារៀន​ជាមួយនឹង​សម្ភារៈ​អប់រំ​ STEM​ ដោយ​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​បណ្តាញ​សាលា​មធ្យមសិក្សា​ទុតិយភូមិ​ចំនួន​ ១៤​ និង​សម្ភារៈ​បរិក្ខារ​សម្រាប់​វិទ្យាល័យ​ទូទៅ​ចំនួន​១០៣​ ។​គម្រោង​នេះ​ក៏​អភិវឌ្ឍ​សមត្ថភាព​គ្រូបង្រៀន​ STEM​ ចំនួន​ ៧៧៥​ នាក់​ផង​ដែរ​ ដោយ​ផ្តល់​ជូន​នូវ​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​អភិវឌ្ឍន៍​ខ្លឹមសារ​សម្រាប់​គ្រូបង្រៀន​ ដើម្បី​បង្កើន​ចំណេះដឹង​ និង​ការ​ចែកចាយ​ខ្លឹមសារ​របស់​ពួក​គេ​។​31

ទាក់ទងនឹងគោលនយោបាយ និងការគ្រប់គ្រងវិស័យអប់រំ

ឯកសារយោង

ទំនាក់ទំនងយើងខ្ញុំ

ទំនាក់ទំនងយើងខ្ញុំ

បើលោកអ្នកមានសំនួរទាក់ទងនឹងខ្លឹមសារផ្សាយនៅលើគេហទំព័រ Open Development Cambodia (ODC)? យើងខ្ញុំ​នឹង​ឆ្លើយ​តប​​ដោយ​ក្តី​រីក​រាយ។

តើអ្នកបានឃើញបញ្ហាបច្ចេកទេសណាមួយនៅលើគេហទំព័រOpen Development Cambodia (ODC) ដែរឬទេ?

តើលោកអ្នកយល់យ៉ាងដូចម្តេចដែរចំពោះការងាររបស់អូឌីស៊ី?

តើលោកអ្នកមានឯកសារដែលអាចជួយពង្រីក​គេហទំព័រOpen Development Cambodia (ODC) ដែរ​ឬទេ​?​ យើងខ្ញុំ​នឹង​ធ្វើការ​ត្រួតពិនិត្យ​រាល់​ទិន្នន័យ​អំពី​ផែនទី​ ច្បាប់​ អត្ថបទ​ និង​ ឯកសារ​ដែល​ពុំ​មាននៅ​លើ​គេហទំព័រ​នេះ​ ហើយ​ពិចារណា​បោះផ្សាយ​ទិន្នន័យ​ទាំងនោះ​។​ សូម​មេត្តា​ផ្ញើ​តែ​ឯកសារ​ណា​ដែល​មាន​ជា​សាធារណៈ​ ឬ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ Creative Commons

ឯកសារត្រូវបានលុប
មានបញ្ហា!

កំណត់សម្គាល់៖ Open Development Cambodia (ODC) នឹង​ធ្វើការ​ត្រួតពិនិត្យ​រាល់​ឯកសារ​ដែល​បាន​បញ្ជូន​មក​យ៉ាង​ហ្មត់ចត់​ ដើម្បី​កំណត់​ភាព​ត្រឹមត្រូវ​ និង​ពាក់ព័ន្ធ​ មុន​ពេលធ្វើការ​បង្ហោះ​ផ្សាយ​។​ រាល់​ឯកសារ​ដែល​បាន​បង្ហោះ​ផ្សាយ​នឹង​ជា​ឯកសារ​ដែល​មាន​ជា​សាធារណៈ​ ឬ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ Creative​ Commons​។​ យើងខ្ញុំ​សូម​អគុណ​សំរាប់​ការ​គាំទ្រ​របស់​លោក​អ្នក​។​

HUEu7
* ប្រអប់មតិមិនអាចទទេ! មិនអាចបញ្ចូនបាន សូមធ្វើការបញ្ចូនម្តងទៀត! Please add the code correctly​ first.

សូម​អរគុណ​សំរាប់​ការ​ចំនាយ​ពេល​ក្នុង​ការ​ចែក​រំលែក​មក​កាន់​យើងខ្ញុំ!