ទឹក និងអនាម័យ

ក្មេងៗនៅស្រុកមោង ខេត្តបាត់ដំបង លាងដៃជាមួយទឹក នឹងសាប៊ូ។ រូបភាពដោយ អង្គការ Worldfish Cambodia បានថតនៅថ្ងៃទី ០៨ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៨។ ក្រោមអាជ្ញាបណ្ណ (CC BY-ND 2.0)

ដោយ​​ទទួលស្គាល់​ថា​ជា​ទឹក​ និង​អនាម័យ​ជា​វិបត្តិ​សកល​ អង្គការសហប្រជាជាតិ​បានដាក់​​បញ្ចូល​​បញ្ហា​នេះ​​នៅ​ក្នុង​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រកបដោយ​ចីរភាពគោលដៅ​ទី​ ៦​ ​ដើម្បី​ធានា​​​​ឱ្យ​​​​មាន​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​​​ទឹក​ និង​អនាម័យ​​​​សម្រាប់​ទាំង​អស់​គ្នា​។​ ក្នុង​នាម​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​រីក​ចម្រើន​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​នៅ​ក្នុង​ទ្វីបអាស៊ី​ ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​មានការ​បោះ​ជំហាន​ទៅ​មុន​​​ក្នុង​វិស័យ​អភិវឌ្ឍន៍​សង្គម​ផ្សេងៗ​ រួម​ទាំង​ការ​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ​ ការ​ទទួល​បាន​សេវា​ថែទាំ​សុខភាព​ និង​ការ​អប់រំ​។​ ទោះជា​យ៉ាងណា​ វិបត្តិ​ទឹក​ និង​អនាម័យ​នៅ​តែ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ ជា​ពិសេស​សម្រាប់អ្នក​រស់នៅ​តាម​ជនបទ​។​ ប្រទេស​នេះ​បាន​ឆ្លងកាត់​ការ​រីក​ចម្រើន​គួរ​ឱ្យ​កត់សម្គាល់​ឆ្ពោះទៅ​រក​សុវត្ថិភាព​ទឹក​ និង​អនាម័យ​ក្នុង​រយៈពេល​ជា​ច្រើន​ទសវត្សរ៍​កន្លង​មក​ ប៉ុន្តែ​ការងារ​នេះ​គឺ​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ភាព​ពេញលេញ​នៅឡើយ​។​

​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​ទឹក​ និង​អនាម័យ​

​នៅ​កម្ពុជា​ ការ​ប្រើប្រាស់​ទឹក​ និង​អនាម័យ​រវាង​ទីក្រុង​ និង​ជនបទ​មាន​ភាព​ខុស​គ្នា​ និង​មាន​វិសមភាព​ខ្ពស់​។​ នៅ​ឆ្នាំ​២០២០​ គ្រួសារ​ដែល​មាន​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​ទឹក​ស្អាត​ដែល​មាន​សុវត្ថិភាព​មាន​ចំនួន​ ២៧​ ភាគរយ​ គ្រួសារ​ទទួលសេវាប្រើប្រាស់ទឹកជា​មូលដ្ឋាន​ ៤៣​ ភាគរយ​ គ្រួសារទទួលសេវា​ប្រើប្រាស់​ទឹក​មាន​កម្រិត​មាន​ចំនួន​ ១៣​ ភាគរយ​ គ្រួសារប្រើប្រាស់​ប្រភព​ទឹក​ដែល​មិន​មានការ​កែ​លម្អ​ ៥.៦​ ភាគរយ​ និង​ ៩.២​ ភាគរយ​អាស្រ័យ​លើ​ទឹក​លើ​​ដី​​។​1​ ដោយសារ​​សន្ទុះ​​នៃ​នគរូបនីយកម្ម​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​ ប្រជាជន​នៅ​ទីក្រុង​ភាគច្រើន​ទទួល​បាន​ទឹក​ស្អាត​ដែល​មាន​សុវត្ថិភាព​ និង​ការ​ប្រើប្រាស់​ទឹកជា​មូលដ្ឋាន​។​ មាន​តែ​ ៨​ ភាគរយ​ និង​តិច​ជាង​ ១​ ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​រស់នៅ​​​អាស្រ័យ​​​ប្រភព​ទឹក​ដែល​មិន​មានការ​កែ​លម្អ​ និង​ទឹក​លើ​​ដី​។​2

​ម្យ៉ាងវិញទៀត​ ចំនួន​ដ៏​ច្រើន​នៃ​ប្រជាជន​នៅ​តាម​ជនបទ​ត្រូវ​បាន​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ដោយ​កង្វះ​លទ្ធភាព​ប្រើប្រាស់​ទឹក​ និង​អនាម័យ​។​3​ នៅ​ឆ្នាំ​ ២០២០​ គ្រួសារនៅ​ជន​​បទ​ប្រហែល​ ១៨​ ភាគរយ​មាន​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​ទឹក​ស្អាត​ដែល​មាន​សុវត្ថិភាព​។​4​ របាយការណ៍​បង្ហាញ​ថា​ជិត​ ១២​ ភាគរយ​ប្រើប្រាស់​ទឹក​លើ​​ដី​​ និង​ ៧៥​ ភាគរយ​​ទទួល​ទាន​ទឹក​​​ពី​ប្រភព​ទឹក​ដែល​មិន​មានការ​កែ​លម្អ​។​5​ ស្ថិតិ​ទាំងនេះ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្លាយជា​ប្រទេស​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​កម្រិត​ទាប​បំផុត​ក្នុង​តំបន់​ដែល​ទទួល​បាន​ប្រភព​ទឹក​ដែល​ប្រសើរ​ឡើង​។​6​ ឃ្លាំង​ទិន្នន័យ​ JMP​ បាន​រក​ឃើញ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០២០​ ថា​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ១៩​ ភាគរយ​បាន​បន្ទោ​របង់​​ពាស​​វាល​ពាស​កាល​ដោយ​មិន​មាន​បង្គន់​អនាម័យ​ជា​មូលដ្ឋាន​។​7​ នេះ​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ប្រសើរ​ឡើង​គួរ​ឱ្យ​កត់សម្គាល់​ពី​ឆ្នាំ​ ២០០៥​ នៅ​ពេល​ដែល​ចំនួន​មនុស្ស​ដែល​បន្ទោ​របង់​នៅ​ទី​ចំហមាន​ប្រហែល​ ៦៩​ ភាគរយ​។​ ប្រទេស​កម្ពុជា​សម្រេច​បាន​នូវ​ការ​បន្ទោ​របង់​​ពាសវាល​ពាស​កាល​សូន្យ​នៅ​ទី​ក្រុង​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០២០​ ទោះបីជា​ប្រមាណ​ ៧​ ភាគរយ​មាន​កម្រិត​អនាម័យ​ក៏​ដោយ​។​ ការ​បន្ទោ​របង់​​ពាស​វាល​ពាល​កាល​​ នៅ​តែ​មាន​កម្រិត​ខ្ពស់​នៅ​តំបន់​ជនបទ​ដែល​ ២៥​ ភាគរយ​នៅ​តែ​មិន​មាន​បង្គន់​អ​នា​ម័យ។​8 

​ទាក់ទង​នឹង​កន្លែង​លាងដៃ​ ប្រជាជន​កម្ពុជា​នៅ​តាម​ជនបទ​មិន​មាន​លទ្ធភាព​ប្រើប្រាស់​គ្រឿង​បរិក្ខារ​នេះ​ទេ​ បើ​ធៀប​នឹង​គ្រួសារ​ក្នុង​ទីក្រុង​​។​ សម្រាប់​សិស្សានុសិស្ស​ កង្វះ​កន្លែង​លាងដៃ​គឺជា​ការ​គំរាមកំហែង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដល់​សុខភាព​ និង​អនាម័យ​របស់​ពួក​គេ​។​ របាយការណ៍​បាន​លើក​ឡើង​ថា​សាលា​បឋម​សិក្សា​ចំនួន​ ៦​ ក្នុង​ចំណោម​សាលា​បឋម​សិក្សា​ចំនួន​ ១០​ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​មិន​មាន​កន្លែង​លាងដៃ​ជា​មូលដ្ឋាន​ឡើយ​។​9

​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ទឹក​ និង​អនាម័យ​

​រដ្ឋាករទឹក​ស្វយ័ត​ក្រុងភ្នំពេញ​ (PPWSA)​ ទទួល​បន្ទុក​ចែកចាយ​ទឹក​ស្អាត​ក្នុង​រាជធានី​។​ រដ្ឋាករទឹក​ស្វយ័ត​ក្រុងភ្នំពេញ​អះអាង​ថា​ នៅ​ឆ្នាំ​២០២៣​ ទីក្រុង​នឹង​មានការ​គ្របដណ្តប់​ពេញលេញ​នៃ​ការ​ប្រើប្រាស់​ទឹក​គ្រប់គ្រាន់​ និង​ប្រកបដោយ​និរន្តរភាព​។​10​ គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​ ២០២១​ រដ្ឋាករទឹក​ស្វយ័ត​ក្រុងភ្នំពេញ​បាន​ត​ភ្ជាប់​បណ្តាញទឹក​ប្រមាណ​ ៤៣១.០០០​ បណ្តាញ​។​11​ បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ រោងចក្រ​ប្រព្រឹត្តិកម្ម​ទឹក​ចំនួន​ ៤​ នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ផលិត​បាន​ ៦៥០,០០០​ ម៉ែត្រគូប​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​។​12​ នៅ​ចុងឆ្នាំ​ ២០២២​ រោងចក្រ​ប្រព្រឹត្តិកម្ម​ទឹក​ស្អាត​មួយទៀត​នៅ​ជាយក្រុង​ភ្នំពេញ​នឹង​ត្រូវ​បញ្ចប់​ ហើយ​អាច​ផលិត​ទឹក​ស្អាត​បាន​ ១៩៥,០០០​ ម៉ែត្រគូប​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​។​13​ ក្រៅពី​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ រោងចក្រ​ផលិត​ទឹក​ស្អាត​ក៏​កំពុង​ដំណើរការ​នៅ​តាម​ទីក្រុង​នានា​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​ផង​ដែរ​ដូច​ជា​ សៀមរាប​ បាត់ដំបង​ កំពង់ចាម​ កំពត​ និង​ព្រះ​សីហ​នុ​។​14

ផែនទីអន្តរកម្មតំបន់ដែលមានសេវាទីកស្អាតនៅរាជធានីភ្នំពេញ

 

​ធនាគារពិភពលោក​បាន​និយាយ​ថា​ ដោយ​ស្ទើរតែ​ ៧៨​ ភាគរយ​នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​សរុប​រស់នៅ​ក្នុង​តំបន់​ជនបទ​​នៅ​​កម្ពុជា​ ប្រតិបត្តិ​ករ​ទឹក​ឯកជន​ផ្តល់​ និង​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ស្អាត​ដល់​ជាង​ពាក់កណ្តាល​នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​ដែល​មាន​លទ្ធភាព​ទទួល​សេវា​បំពង់​ទឹក​។​15​ នៅ​តាម​តំបន់​ជនបទ​ ស្ថាប័ន​ និង​ស្ថាប័ន​មួយ​ចំនួន​ទទួលខុសត្រូវ​លើ​ការ​ចែកចាយ​ទឹក​ស្អាត​ និង​អនាម័យ​។​ ក្រោម​ក្រសួង​អភិវឌ្ឍន៍ជនបទ​ នាយកដ្ឋាន​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ជនបទ​គ្រប់គ្រង​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​នៅ​តំបន់​ជនបទ​។​16​ មន្ទីរ​អភិវឌ្ឍន៍ជនបទ​ និង​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំ​​​​ទទួលខុសត្រូវ​លើ​ការ​អនុវត្ត​ ហិរញ្ញប្បទាន​ និង​រៀបចំ​ផែនការ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ជនបទ​។​

​វិស័យ​ឯកជន​ដើរតួ​នាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ផ្តល់​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ស្អាត​ និង​សុវត្ថិភាព​ដល់​គ្រួសារ​នៅ​តំបន់​ជនបទ​។​ ពួក​គេ​ក៏​បាន​ផ្តល់​សេវាកម្ម​ផ្សេង​ទៀត​ដូច​ជា​សម្ភារៈ​ និង​ឧបករណ៍​ ដំបូន្មាន​បច្ចេកទេស​ ការ​គ្រប់គ្រង​បរិក្ខារ​ ការ​ថែទាំ​ និង​ជួសជុល​ និង​អ្នក​ប្រឹក្សា​យោបល់​។​ លើស​ពី​នេះ​ សមាគម​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​កម្ពុជា​ (CWA)​ ដែល​ជា​អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល​ដែល​គាំទ្រ​ និង​លើកកម្ពស់​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​រវាង​ប្រតិបត្តិ​ករ​ទឹក​ឯកជន​នៅ​តំបន់​ជនបទ​ បច្ចុប្បន្ន​មាន​សមាជិក​ចំនួន​ ៩៥​។​17​ ៧៥​ គឺជា​សមាជិក​សកម្ម​ដែល​ប្រតិបត្តិការ​ទឹក​ស្អាត​ចំនួន​ ៧៩​ នៅ​ទូ​ទាំង​ ១៣​ ខេត្ត​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​18​ ប្រតិបត្តិ​ករ​ទឹក​ឯកជន​ ៥០០​ ផ្សេង​ទៀត​ ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជិត​ ២​ លាន​នាក់​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ចំនួន​ ១២​ ផ្សេង​ទៀត​។​19​ ដោយសារ​លក្ខណៈ​នៃ​អាជីវកម្ម​ដែល​មាន​ទំហំ​តូច​ និង​ជា​លក្ខណៈ​គ្រួសារ​ ពួក​គេ​តែងតែ​ប្រឈម​មុខ​នឹង​បញ្ហា​ផ្នែក​ហិរញ្ញវត្ថុ​ និង​​ការ​ពង្រីក​សេវាកម្ម​​​។​20 

​ប្រព្រឹត្រ្តិកម្មទឹក​​​លូ​​​ និង​ទឹក​​កខ្វក់​​នៅ​តែ​មិន​ទាន់​មានការ​អភិវឌ្ឍ​បាន​ល្អ​​នៅ​ឡើយ​។​21​ ប្រទេស​កម្ពុជា​ជាប់​ចំណាត់ថ្នាក់​យឺត​បំផុត​ក្នុង​តំបន់​សម្រាប់​ការ​អភិវឌ្ឍ​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​ទឹក​​កខ្វក់​​។​ នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ មាន​ស្ថានីយ៍​បូម​ចំនួន​ ១៤​ ដែល​មាន​ប្រព័ន្ធ​លូ​ហួស​សម័យ​។​ 22​ រាជធានី​អាច​ជួប​ប្រទះ​នឹង​ទឹកជំនន់​ក្នុង​រដូវវស្សា​ ដោយសារ​ប្រព័ន្ធ​លូ​មិន​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ និង​ការ​ស្ទះ​។​ ក្រៅពី​រោងចក្រ​ប្រព្រឹត្តិកម្ម​ទឹក​​កខ្វក់​​ក្នុង​រាជធានី​ក៏​មាន​រោងចក្រ​ប្រព្រឹត្តិកម្ម​ទឹក​​កខ្វក់​​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ទេសចរណ៍​មួយ​ចំនួន​ដូច​ជា​ សៀមរាប​ ព្រះ​សីហ​នុ​ និង​បាត់ដំបង​។​ ទោះបីជា​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​ ក៏​វា​មិន​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុង​ការ​បំពេញតម្រូវការ​របស់​ពលរដ្ឋ​ឡើយ​។​23

​គោលនយោបាយ​ និង​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​ស្តី​ពី​ទឹក​ និង​អនាម័យ​

​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​​ប្រមើរ​​មើល​ការ​គ្របដណ្តប់​ជាស​កល​នៃ​ការ​ទទួល​បាន​ទឹក​ស្អាត​ និង​សុវត្ថិភាព​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០២៥​។​ វា​មាន​ន័យ​ថា​សូ​ម្បី​តែ​ប្រជាជន​នៅ​តាម​ជនបទ​ក្រីក្រ​បំផុត​ក៏​នឹង​ទទួល​បាន​នូវ​ប្រភព​ទឹក​ដែល​ប្រសើរ​ឡើង​ដែរ​។​ វិបត្តិ​ទឹក​ និង​អនាម័យ​នៅ​តែ​​ធ្ងន់​ធ្ងរ​​នៅ​តំបន់​ជនបទ​។​ គោលនយោបាយ​ និង​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​ជា​ច្រើន​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​ដើម្បី​សម្រេច​បាន​នូវ​គោលដៅ​ ដែល​ភាគច្រើន​ផ្តោត​លើ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍ជនបទ​។​ រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ ក៏​ប្តេជ្ញា​សម្រេច​ឱ្យ​បាន​នូវ​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​ (SDGs)​ ទឹក​ស្អាត​ និង​អនាម័យ​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​​ផង​ដែរ​។​ គោលនយោបាយ​ និង​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​ទាក់ទង​នឹង​ទឹក​ និង​អនាម័យ​មាន​ដូច​ជា​​ យុទ្ធសាស្ត្រ​ជាតិ​សម្រាប់​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ស្អាត និង​អនាម័យ​​ជនបទ​២០១១-២០២៥ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិស្តីពីការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត និងការលើកកម្ពស់អនាម័យនៅជនបទ២០១៤-២០២៥ និង​ផែនការ​សកម្មភាព​ជាតិ​សម្រាប់​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ស្អាត​ជនបទ​ និង​អនាម័យ​២០១៩-២០២៣​។​

យុទ្ធសាស្ត្រ​ជាតិ​សម្រាប់​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ស្អាត និង​អនាម័យ​ជនបទ​ ​ឆ្នាំ​ ២០១១-២០២៥

​ដោយ​ទទួលស្គាល់​ភាព​ស្មុគស្មាញ​នៃ​បញ្ហា​ទឹក​ និង​អនាម័យ​ យុទ្ធសាស្ត្រ​ជាតិ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១១​ ដោយ​ក្រុមការងារ​បច្ចេកទេស​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ជនបទ​ និង​អនាម័យ​ ក្រោម​ការ​សម្របសម្រួល​របស់​ក្រសួង​អភិវឌ្ឍន៍ជនបទ​។​ ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​បាន​កំណត់​យុទ្ធសាស្ត្រ​ប្រតិបត្តិការ​ផ្សេង​ នៅ​កម្រិត​ផ្សេងៗ​គ្នា​នៃ​តួអង្គ​ ដូច​ជា​គ្រួសារ​ និង​សហគមន៍​ ឃុំ​ ស្រុក​ ខេត្ត​ និង​ថ្នាក់​ជាតិ​។​ យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ​បាន​បង្កើត​គោលដៅ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ចំនួន​បី​៖

  1.  គោលដៅ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ទី​ ១៖​ ការ​ទទួល​បាន​សេវា​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ដែល​ប្រសើរ​ឡើង​ប្រកបដោយ​និរន្តរភាព​។​
  2. គោលដៅ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ទី​ ២៖​ លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​អនាម័យ​ប្រសើរ​ឡើង​ និង​
  3. ​គោលដៅ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ទី​ ៣៖​ ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​អាកប្បកិរិយា​អនាម័យ​។​

​ផែនការ​សកម្មភាព​ជាតិ​សម្រាប់​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ស្អាត​ជនបទ​ និង​អនាម័យ​២០១៩-២០២៣

​ផែនការ​សកម្មភាព​ជាតិ​នេះ​ គឺជា​ដំណាក់កាល​ទី​ពីរ​នៃ​ផែនការ​សកម្មភាព​ជាតិ​សម្រាប់​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ស្អាត​ជនបទ​ និង​អនាម័យ​។​ វា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ផ្អែក​លើ​លទ្ធផល​ និង​មេរៀន​ពី​ផែនការ​សកម្មភាព​ជាតិ​ឆ្នាំ​ ២០១៤-២០១៨​។​ ផែនការ​សកម្មភាព​ជាតិ​មាន​គោលបំណង​ណែនាំ​រដ្ឋាភិបាល​ និង​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ និង​គ្រប់គ្រង​ការ​ផ្តល់​សេវា​ទឹក​ស្អាត​ និង​អនាម័យ​ប្រកបដោយ​និរន្តរភាព​ ស្រប​តាម​ច្បាប់​ និង​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​សំខាន់ៗ​ផ្សេង​ទៀត​។​ វា​បាន​គូសបញ្ជាក់​ពី​គោលដៅ​យុទ្ធសាស្ត្រ​សំខាន់ៗ​ចំនួន​ប្រាំ​៖

  1. ​កែ​លម្អ​សេវាកម្ម​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​
  2. ​ធ្វើ​អោយ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​អនាម័យ​
  3. ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ឥរិយាបថ​អនាម័យ​
  4. ​ការ​រៀបចំ​ស្ថាប័ន​ និង​
  5. ​ហិរញ្ញប្បទាន​។​

​ផែនការ​សកម្មភាព​ជាតិ​ដំណាក់កាល​ទី​ ២​ មាន​វត្ថុបំណង​តែ​មួយ​គត់​៖​ “​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០៣០ ​ ប្រជាជន​នៅ​តាម​ជនបទ​បាន​បង្កើន​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​ និង​ប្រើប្រាស់​ទឹក​ស្អាត​ប្រកបដោយ​សមធម៌​ និរន្តរភាព​ និង​សុវត្ថិភាព​ និង​អនាម័យ​”​។​ ចង្កោម​សកម្មភាព​ចំនួន​ ១៧​ នៅ​ក្រោម​លទ្ធផល​ចំនួន​ ៤​ ត្រូវ​បាន​កំណត់​ចេញ​ដើម្បី​សំរេច​បាន​នូវ​លទ្ធផល​។​

​ជំនួយ​វិស័យ​ទឹក​ និង​អនាម័យ​

​ជំនួយ​ក្នុង​វិស័យ​ទឹក​ និង​អនាម័យ​របស់​កម្ពុជា​បាន​មក​ពី​ជំនួយ​ផ្នែក​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដែល​បែងចែក​ជា​កម្ចី​ និង​ជំនួយ​ និង​ជំនួយ​បច្ចេកទេស​តាម​រយៈ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ស្ថាប័ន​ និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​​សមត្ថភាព​។​ វា​​មាន​ការ​លំបាក​​​ក្នុង​ការ​ស្វែងរក​ស្ថិតិសរុប​នៃ​​ប្រាក់​កម្ចី​ និង​ជំនួយ​ទឹក​ស្អាត​​ដែល​ផ្តល់​ដល់​កម្ពុជា​។​ ទោះជា​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​ ទីភ្នាក់ងារ UNDP​ បាន​រាយការណ៍​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០២០​ ថា​ កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ទឹកប្រាក់​ ១៩៨​ លាន​ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​ កើនឡើង​ ១០០​ លាន​ដុល្លារ​ពី​ឆ្នាំ​ ២០១០​ ដែល​ជា​ជំនួយ​អភិវឌ្ឍន៍​ផ្លូវការ​ក្នុង​វិស័យ​ទឹក​ និង​អនាម័យ​។​24​ ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​ដែល​គាំទ្រ​យ៉ាង​សកម្ម​ក្នុង​វិស័យ​នេះ​គឺ​ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី​ (ADB)​ ទីភ្នាក់ងារ​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ​ជប៉ុន​ (JICA)​ ទីភ្នាក់ងារ​ Francaise​ de​ Development​ (AFD)​ Water.org​ ទីភ្នាក់ងារ​ USAID​ និង​ជា​ច្រើន​ទៀត​។​ ពួក​គេ​បាន​ធ្វើការ​សហការ​ជាមួយ​អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល​ក្នុងស្រុក​ តាម​រយៈ​គម្រោង​ និង​កម្មវិធី​ផ្សេងៗ​ ដែល​ផ្តល់​ប្រាក់​កម្ចី​ ជំនួយ​ និង​ជំនួយ​បច្ចេកទេស​ ដែល​ផ្តោត​សំខាន់​លើ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ក្នុង​ខេត្ត​ និង​តំបន់​ជនបទ​។​

​​ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី​ (ADB)​ ជា​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ ដែល​បាន​ផ្តល់​ជំនួយ​ប្រមាណ​ ២៥​ ភាគរយ​នៃ​ជំនួយ​ខាងក្រៅ​ទាំងអស់​ដែល​បាន​គាំទ្រ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ទឹក​ និង​អនាម័យ​នៅ​កម្ពុជា​។​25​ ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៩​ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី​បាន​អនុម័ត​ថវិកា​ចំនួន​ ៤៩​ លាន​ដុល្លារ​ ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ទឹក​ និង​អនាម័យ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​។​26​ ពួក​គេ​បាន​ផ្ដល់​ហិរញ្ញប្បទាន​ដល់​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ផ្សេងៗ​ដូច​ជា​ សៀមរាប​ បាត់ដំបង​ ព្រះ​សីហ​នុ​ និង​កំពង់ចាម​។​27​ ទីភ្នាក់ងារ​ Francaise​ de​ Development​ (AFD) បាន​ជួយ​ដល់​វិស័យ​ទឹក​ស្អាត​ និង​អនាម័យ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ចាប់តាំងពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​ ២០០០​ ដែល​បាន​ចំណាយ​ប្រាក់​សរុប​ចំនួន​ ២៦៨​ លាន​ផោន​ជា​ប្រាក់​កម្ចី​ និង​ជំនួយ​។​28​ រោងចក្រ​ផលិត​ទឹក​ស្អាត​ដ៏​ធំ​បំផុត​មួយ​ ដែល​នឹង​ធានា​កំណើន​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ស្អាត​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ ដល់​ ៦៥​ ភាគរយ​នៅ​ពេល​សាងសង់​រួចរាល់​ ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ហិរញ្ញប្បទាន​ដោយ​កម្ចី​ ១៨៤​ លាន​ដុល្លារ​ពី​ AFD​ ១០០​ លាន​ដុល្លារ​ពី​ ធនាគារវិនិយោគអឺរ៉ុប ជំនួយ​ ១៥​ លាន​ដុល្លារ​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប​ និង​ការ​វិនិយោគ​ ៨០​ លាន​ដុល្លារ​ពី​រដ្ឋាករទឹក​ស្វយ័ត​ក្រុងភ្នំពេញ​។​29

​តាម​រយៈ​ ទីភ្នាក់ងារ​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ​ជប៉ុន​ (JICA)​ រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​បាន​បន្ត​គាំទ្រ​ដល់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ និង​ជនបទ​។​ សមាគម​បាន​ផ្តល់​ជំនួយ​ឥត​សំណង​ចំនួន​ ២៧​ លាន​ដុល្លារ​សម្រាប់​រោងចក្រ​ប្រព្រឹត្តិកម្ម​ទឹក​ដែល​ជា​កាក​សំណល់​។​30​ JICA​ ក៏​សន្យា​ថា​នឹង​ផ្តល់​ការ​គាំទ្រ​ផ្នែក​បច្ចេកទេស​ក្នុង​ការ​ថែរក្សា​រោងចក្ររ​ប្រព្រឹត្តិកម្ម​ផង​ដែរ​។​ នៅ​ឆ្នាំ​ ២០២១​ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ទទួល​ទឹកប្រាក់​ចំនួន​ ៥៨​ លាន​ដុល្លារ​ពី​ JICA​ សម្រាប់​គម្រោង​ពង្រីក​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ខេត្តសៀមរាប​។​31​ ខេត្ត​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គាំទ្រ​របស់​ JICA​ គឺ​ខេត្តពោធិ៍សាត់​ និង​ខេត្តស្វាយរៀង​។​32 

​បាន​ចាប់ផ្តើម​នៅ​ឆ្នាំ​​ ២០១៧ កម្មវិធី​ Wash-FIN​ ដែល​មាន​ទឹកប្រាក់​ ៣​ លាន​ដុល្លារ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ USAID​ គឺជា​កម្មវិធី​រយៈពេល ​៣ ​ឆ្នាំ​ដែល​ផ្តល់​ការ​គាំទ្រ​ផ្នែក​បច្ចេកទេស​ដល់​ប្រតិបត្តិ​ករ​ទឹក​ឯកជន​ ដើម្បី​បង្កើន​លទ្ធភាព​ប្រើប្រាស់​ទឹក​ និង​អនាម័យ​របស់​ពួក​គេ​។​33​ Water.org​ បាន​អនុវត្ត​កម្មវិធី​ WaterCredit​ ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៥​ ដែល​មាន​គោលបំណង​ផ្តល់​ប្រាក់​កម្ចី​ខ្នាត​តូច​ដល់​គ្រួសារ​ដែល​ត្រូវការ​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​ទឹក​ និង​អនាម័យ​។​34​ Water.org​ ក៏​បាន​ផ្តល់​ជំនួយ​បច្ចេកទេស​ដល់​ដៃគូ​ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ​ចំនួន​ ១១​ ដែល​ធ្វើការ​លើ​កម្មវិធី​ WaterCredit ​។​35​ ចាប់តាំងពី​ការ​អនុវត្ត​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៥​ មក​ កម្មវិធី​នេះ​បាន​ទៅ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចំនួន​ ១.៩​ លាន​នាក់​ និង​បាន​ចែកចាយ​ប្រាក់​កម្ចី​ចំនួន​ ៤៣៥,០០០​ ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​ ជា​កម្ចី​អភិវឌ្ឍន៍​ទឹក​ និង​អនាម័យ​។​36

​បញ្ហា​ប្រឈម​នៃ​ទឹក​ និង​អនាម័យ​

​ការ​ផ្តល់​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​ទឹក​ស្អាត​ និង​អនាម័យ​ គឺជា​បញ្ហា​ប្រឈម​សកល​។​ សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ វឌ្ឍនភាព​ឆ្ពោះទៅ​រក​ការ​ទទួល​បាន​ទឹក​ស្អាត​ជាស​កល​ឆ្នាំ​ ២០២៥​ និង​គោលដៅ​អនាម័យ​ឆ្នាំ​ ២០៣០​ មើលទៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ការ​ពិត​។​ ខណៈ​ពេល​ដែល​ទីក្រុង​ទទួល​បាន​ទឹក​ស្អាត​ និង​អនាម័យ​គ្រប់គ្រាន់​ បញ្ហា​ប្រឈម​នៅ​តែ​មាននៅ​ក្នុង​តំបន់​ជនបទ​។​

​ការ​គ្របដណ្តប់​ទឹក​ដែល​ប្រសើរ​ឡើងជា​សកល​មាន​ន័យ​ថា​មនុស្ស​គ្រប់​រូប​នៅ​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​អាច​ទទួល​បាន​ប្រភព​ទឹក​ស្អាត​ និង​មាន​សុវត្ថិភាព​។​ ទោះជា​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​ ភាព​ខុស​គ្នា​រវាង​ប្រជាជន​ជនបទ​ និង​ទីក្រុង​ទាក់ទង​នឹង​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​ទឹក​ និង​អនាម័យ​មាន​កម្រិត​ខ្ពស់​។​37​ វា​អាច​មើលឃើញ​តាម​រយៈ​ស្ថិតិ​។​ មូលហេតុ​គឺ​បណ្ដាល​មក​ពី​ការ​គ្របដណ្តប់​ និង​ការ​ផ្តល់​សេវា​មាន​កម្រិត​ ដូច​ជា​កង្វះ​បំពង់​ទឹក​ និង​រោងចក្រ​ប្រព្រឹត្ត​កម្ម​ទឹក​តាម​ខេត្ត​ ជា​ពិសេស​នៅ​តំបន់​ដាច់​ស្រយាល​។​38​ មនុស្ស​ភាគច្រើន​ប្រើប្រាស់​ប្រភព​ទឹក​បើកចំហ​ ដូច​ជា​ទឹកភ្លៀង​ ទន្លេ​ បឹង​ និង​បឹង​។​ វា​ត្រូវ​បាន​ផ្សារ​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​កង្វះ​បង្គន់​ និង​ការ​អនុវត្ត​ការ​បន្ទោ​របង់​​ពាសវាល​ពាស​កាល​​នៅ​ជិត​ប្រភព​ទឹក​ទាំងនោះ​ ដែល​​នាំ​ឱ្យ​​មាន​ការ​ឆ្លង​ជំងឺ​ និង​មេរោគ​។​

​បញ្ហា​មួយទៀត​ដែល​រារាំង​ដល់​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​ទឹក​ និង​អនាម័យ​ គឺ​កង្វះ​សមត្ថភាព​ស្ថាប័ន​ ​​ធនធានមនុស្ស​​ និង​​ការ​គ្រប់គ្រង​ហិរញ្ញវត្ថុ​។​ ដូចដែល​បាន​រៀបរាប់​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​របស់អង្គការ​សុខភាព​ពិភព​លោក​ ប្រព័ន្ធ​របាយការណ៍​ហិរញ្ញវត្ថុ​គឺ​អវត្តមាន​ក្នុង​ចំណោម​នាយកដ្ឋាន​ពាក់ព័ន្ធ​។​39​ មិន​មាន​របាយការណ៍​ស្តី​ពី​ការ​ចំណាយ​លើ​វិស័យ​​ទឹក​ និង​អនាម័យ​ទេ​ ដោយសារ​តែ​​កម្ពុជា​​ខ្វះ​វិធីសាស្ត្រ​គ្រប់​វិស័យ​ក្នុង​ការ​ប្រមូល​ព័ត៌មាន​ហិរញ្ញវត្ថុ​។​40​ កង្វះ​ថវិកា​ក៏​ជា​បញ្ហា​មួយ​ផង​ដែរ​ ដោយសារ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ក្នុង​វិស័យ​ទឹក​ស្អាត​ និង​អនាម័យ​ទាមទារ​ហិរញ្ញប្បទាន​យ៉ាង​សម្បើម​ដើម្បី​បំពេញ​គោលដៅ​ជាតិ​ឆ្នាំ​ ២០៣០​។​

ទាក់ទងនឹងទឹក និងអនាម័យ

ឯកសារយោង

ទំនាក់ទំនងយើងខ្ញុំ

ទំនាក់ទំនងយើងខ្ញុំ

បើលោកអ្នកមានសំនួរទាក់ទងនឹងខ្លឹមសារផ្សាយនៅលើគេហទំព័រ Open Development Cambodia (ODC)? យើងខ្ញុំ​នឹង​ឆ្លើយ​តប​​ដោយ​ក្តី​រីក​រាយ។

តើអ្នកបានឃើញបញ្ហាបច្ចេកទេសណាមួយនៅលើគេហទំព័រOpen Development Cambodia (ODC) ដែរឬទេ?

តើលោកអ្នកយល់យ៉ាងដូចម្តេចដែរចំពោះការងាររបស់អូឌីស៊ី?

តើលោកអ្នកមានឯកសារដែលអាចជួយពង្រីក​គេហទំព័រOpen Development Cambodia (ODC) ដែរ​ឬទេ​?​ យើងខ្ញុំ​នឹង​ធ្វើការ​ត្រួតពិនិត្យ​រាល់​ទិន្នន័យ​អំពី​ផែនទី​ ច្បាប់​ អត្ថបទ​ និង​ ឯកសារ​ដែល​ពុំ​មាននៅ​លើ​គេហទំព័រ​នេះ​ ហើយ​ពិចារណា​បោះផ្សាយ​ទិន្នន័យ​ទាំងនោះ​។​ សូម​មេត្តា​ផ្ញើ​តែ​ឯកសារ​ណា​ដែល​មាន​ជា​សាធារណៈ​ ឬ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ Creative Commons

ឯកសារត្រូវបានលុប
មានបញ្ហា!

កំណត់សម្គាល់៖ Open Development Cambodia (ODC) នឹង​ធ្វើការ​ត្រួតពិនិត្យ​រាល់​ឯកសារ​ដែល​បាន​បញ្ជូន​មក​យ៉ាង​ហ្មត់ចត់​ ដើម្បី​កំណត់​ភាព​ត្រឹមត្រូវ​ និង​ពាក់ព័ន្ធ​ មុន​ពេលធ្វើការ​បង្ហោះ​ផ្សាយ​។​ រាល់​ឯកសារ​ដែល​បាន​បង្ហោះ​ផ្សាយ​នឹង​ជា​ឯកសារ​ដែល​មាន​ជា​សាធារណៈ​ ឬ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ Creative​ Commons​។​ យើងខ្ញុំ​សូម​អគុណ​សំរាប់​ការ​គាំទ្រ​របស់​លោក​អ្នក​។​

YKVH9
* ប្រអប់មតិមិនអាចទទេ! មិនអាចបញ្ចូនបាន សូមធ្វើការបញ្ចូនម្តងទៀត! Please add the code correctly​ first.

សូម​អរគុណ​សំរាប់​ការ​ចំនាយ​ពេល​ក្នុង​ការ​ចែក​រំលែក​មក​កាន់​យើងខ្ញុំ!